Samenvatting Economie - Deel 2

Hoofdstuk 23. Berekening van het
Nationaal Inkomen
23.1 Inleiding
1. Micro-economie
bestudeert hoe individuele gezinnen en ondernemingen beslissingen nemen en hoe
ze met elkaar omgaan in verschillende markten
2. Macro-economie
bestudeert de economie in haar geheel & analyseert hoe economische
veranderingen een invloed hebben op gezinnen, ondernemingen en markten

Beiden beïnvloeden elkaar: macro-economische tendensen beïnvloeden individuele beslissingen & de
houding en ingesteldheid van ondernemingen en gezinnen bepaalt de conjunctuur.


23.2 De inkomsten en uitgaven in de economie
Binnenlands product
Binnenlands product (BP) meet enerzijds het totale inkomen van alle actoren in de economie,
anderzijds de totale uitgaven voor de productie van goederen en diensten.

Elke transactie in een economie impliceert twee partijen: de koper en de verkoper
Een uitgave voor de koper = een inkomst voor de verkoper
=> totale uitgaven = totale inkomsten

De economische kringloop
= geeft de gelijkheid tussen inkomens en uitgaven weer

, 23.3 De meting van
het BBP
= BBP vertegenwoordigt de marktwaarde van alle goederen en diensten voor finaal gebruik die
binnen een bepaalde periode in een land geproduceerd worden.

23.3.2 Kenmerken van het BBP op basis van de definitie
Marktwaarde
= geeft de prijs weer die individuen willen betalen voor een goed/dienst
= de waarde van goederen/diensten

Het BBP is een maatstaf om alle soorten goederen en diensten samen te nemen

Alle
Het BBP neemt alle items op die geproduceerd worden in de economie en op een legale wijze op de
markt verkocht worden.

 Betaling voor huur van huurprijzen inbegrepen
 Fictieve huur van huiseigenaars inbegrepen
 Illegale consumptie niet meegerekend (illegale drugs, gesmokkelde sigaretten,...)
 Thuis geproduceerd en geconsumeerde goederen niet inbegrepen (groenten, kledij,...)

Finaal gebruik
 Enkel de waarde van het finale goed wordt opgenomen (textiel bij kledingproducent niet,
maar de waarde van het finale hemd wel)
 Intermediaire goederen en diensten meetellen zou dit dubbeltellingen leiden
 Toegevoegde waarden zijn opgenomen in de prijs van het eindproduct

! Goederen die niet meteen verkocht worden = uitzondering:
 Belanden in de voorraad van een onderneming
 Wordt beschouwd als 'finaal goed' door het op te nemen als een investering in de voorraad
 Deze investering wordt opgenomen in het BBP

,Indien er meer goederen uit de voorraad worden verkocht dan er worden toegevoegd, spreken we
van een desinvestering in voorraad (investeringbedrag wordt opgenomen in BBP)

Goederen en diensten
 Tastbare goederen zoals voedingsmiddelen, kledij, boeken,...
 Ontastbare diensten zoals kappersbezoek, schoonmaak, doktersbezoek,...

Geproduceerd
 Enkel producten die momenteel geproduceerd worden
 Tweedehands goederen wordt niet opgenomen

In een land
De productie van goederen en diensten binnen de landsgrenzen, ongeacht de nationaliteit van de
producent



23.3.3 Enkele andere meeteenheden van inkomen
Het Bruto Nationaal Product (BNP)

= het totale inkomen van de permanente inwoners van een land

BBP BNP
Gebonden aan landsgrenzen Gebonden aan nationaliteiten
Enkel binnenland, ongeacht nationaliteit Enkel de nationaliteit, ongeacht het land
Als Kees in Vlaanderen een kaasfabriek uitbaat, Als Kees in Vlaanderen een kaasfabriek heeft,
worden zijn cijfers in het Vlaamse BBP worden zijn cijfers in het Nederlandse BNP
opgenomen opgenomen

Het verschil tussen inkomsten uit productiefactoren ontvangen uit en betaald aan het buitenland = de
netto-factorinkomsten (NFI)

BNP = BBP + NFI



Het Netto Nationaal Product (NNP)

=het totale inkomen van 's lands permanente inwoners, verminderd met de verliezen ten gevolge van
depreciatie (afschrijving)

NNP = BNP - Afschrijvingen

Het Netto Nationaal Product tegen factorkosten of het Nationale Inkomen (NY)

= het totale inkomen verdiend door de inwoners van een land, voortvloeiend uit de productie van
goederen en diensten

NNP NY
Weergave van de marktprijzen Gebaseerd op factorkosten

, Weergave van de verkoopsprijzen op de markt Gebaseerd op de kost veroorzaakt door de
aangewende productiefactoren


Verschil tussen factorkosten en marktprijzen verklaard door de werking van indirecte belastingen
(kostprijsverhogend) en de subsidies (kostprijsverlagend)

Het NY = afgeleid van het NNP door er de indirecte belastingen af te trekken en de subsidies bij op te
tellen.

NY = NNP fk = NNP mp - Ti + Subs




Beschikbaar inkomen (BY)

= het inkomen dat de gezinnen zullen overhouden om vrij te besteden aan consumptie-uitgaven of om
te sparen. Kan afgeleid worden van het NY, door rekening te houden met twee bewegingen:

Enerzijds: afhoudingen op het NY die niet in handen van de gezinnen komen en dus niet tot het BY
behoren

 Directe belastingen (vennootschapsbelasting en personenbelasting)
 Parafiscale bijdragen voor de sociale zekerheid
 De dividenden die vennootschappen uitkeren zijn slechts een deel van de winst van het
bedrijf

Anderzijds: transfers van de overheid naar de gezinnen

 Pensioenen
 Werkloosheidsuitkeringen
 Ziekte- en invaliditeitsuitkeringen

BY = NY - directe belastingen - SZ bijdragen - onverdeelde winsten + transfers


23.4 De componenten van het BBP
 Consumptie (C) van voorraden
Omvat de uitgaven van BI = NI + VI
goederen en diensten door de  Overheidsuitgaven (G)
gezinnen (met uitzondering van de - Alle kosten voor het aanbod
bouw van nieuwe woningen) van publieke goederen en diensten
 Bruto investeringen (BI) door lokale regionale en federale
Bestaan uit de aankoop van overheden
kapitaalgoederen en het aanhouden - Bevat niet de transferten of