Samenvatting Sportrecht 2

1 PRIVAATRECHTELIJKE ORGANISATIEVORMEN IN DE SPORTSECTOR
1.1 INLEIDENDE PROBLEEMSTELLING
 Feitelijke vereniging:
- wat gebeurt er met eigendommen van vereniging bij onenigheid: Geen juridische oplossing
- Diegene die een contract tekent is contractueel AS bij problemen
- Feitelijke vereniging kan niet zelf tekenen
 oplossing: alle leden laten tekenen: ieder AS voor eigen aandeel
 clausule van hoofdelijkheid: schuldeiser kan volledig bedrag opeisen 1 lid  aandeel anderen terugvragen
= verschuiving risico
 Burgerlijk recht: hoofdelijkheid niet vermoed  expliciet in contract zetten
 handels recht: automatische hoofdelijkheid  expliciet in contract: geen hoofdelijkheid

 Feitelijke vereniging: heeft geen rechtspersoonlijkheid  kan geen rechtshandelingen stellen
 Rechtshandeling: een handeling die bewust gesteld wordt om rechtsgevolgen te creëren (trouwen)

1.2 RECHTSPERSOONLIJKHEID
 Rechtspersoon: juridische constructie waardoor een abstracte entiteit op kan treden als een persoon in rechtsverkeer
 nieuw rechtssubject ontstaat: kan bezittingen & schulden hebben, contracten sluiten, rechtszaken starten of
aangeklaagd worden
 Feitelijke vereniging bestaat juridisch niet

1.2.1 Algemene kenmerken van een rechtspersoon
1. Welomschreven doel hebben
2. Een systeem van vertegenwoordiging
3. Een controlerend en een uitvoerend orgaan
4. Beperking van aansprakelijkheid

1. Een welomschreven doel
 Algemene doelstelling:
- Winstmaken door handel  commerciële vennootschappen verplicht: winst nastreven door handel
Vb. Bvba, nv
- Nastreven belangen: groep mensen of ideaal, zonder winstoogmerk  VZW niet-commercieel karakter
Vb. Milieubescherming, organiseren sportcompetitie
- Uitvoeren van publieke taak  alle OH in BE zijn rechtspersonen
Vb. Gemeenten vervullen alle taken van gemeentelijk belang

 Expliciete doelstelling: VZW’s verplicht in statuten doel concreet vermelden  werking aan houden

 VZW: niet volledige handelingsvrijheid zoals natuurlijk persoon
 handelingen rechtspersoon moeten doel van de rechtspersoon realiseren

2. Een systeem van vertegenwoordiging
 Rechtspersoon altijd vertegenwoordigd: 1 / meerdere personen: bestuurs- / vertegenwoordigbevoegdheid
 Systeem van wettelijke bekendmaking van personen met vertegenwoordigingsmacht:
 publicatie BE staatsblad  derden weten wie de rechtspersoon officieel vertegenwoordigt

3. Een opdeling tussen controlerende, besturende en vertegenwoordigende organen
 Leiding van rechtspersonen: bestuurlijk orgaan:
nv = raad van bestuur, bvba= zaakvoerders, vzw= raad van bestuur
 Besturen = leiden, beslissingen nemen  vaak ook vertegenwoordigende orgaan
 Vertegenwoordigen = stellen van daden die aan de rechtspersonen worden toegekend
 delegatie van macht is mogelijk naar andere personen
 Controleren = hoogste gezag: benoemt personen met bestuurlijke bevoegdheden
 controleert op geregelde tijdstippen werking bestuurlijk orgaan

Rechtspersoon Bestuur en vertegenwoordiging Hoogste zeggenschap / controle
Gemeente College van burgemeester en Gemeenteraad
schepenen
Land Regering Parlement
Bedrijf (NV) Raad van bestuur Algemene vergadering van aandeelhouders
Vereniging (vzw) Raad van bestuur Algemene vergadering van leden

, verdeling verantwoordelijkheid: wet + statuten
vb. Volgens VZW-wet: algemene vergadering bevoegd en verplicht om bestuurders aan te duiden
 in statuten kunnen: extra bepalingen opgenomen: specifiek voor de rechtspersoon  nooit tegen de wet
vb. Extra-bevoegdheden voor de leden van de algemene vergadering van een naamloze vennootschap

4. Beperking van aansprakelijkheid
 Natuurlijk persoon: 1 vermogen: niet mogelijk om stuk vermogen af te splitsen ten behoeve bepaald doel + eigenaar
blijven van de stuk
 wie persoonlijk verbonden is: verplicht VBN na te komen, instaan met alle goederen die hij heeft en zal verwerven

 Rechtspersoonlijkheid: scheiding creëren tussen de goederen van de personen die lid zijn of bestuurder en de
rechtspersoon zelf  vaak: beperking van aansprakelijkheid van de deelnemers in de rechtspersoon
 vzw heeft een eigen vermogen  volledig losstaan van het vermogen van de leden en de vzw
 vermogen van VZW dient als onderpand voor schuldvordering van de schuldeisers van de vzw
 vzw: heel uitgebreide beperking AS v/d leden v/d VZW + bestuurders voor daden van de VZW
vb. Bestuurder ifv vzw handeling stelt  enkel vzw gebonden en AS voor de gevolgen van de handeling

 enige manier om contracten te sluiten zonder vermogen te riskeren: rechtspersoon
 bank kan vragen om persoonlijk borg te staan bij leningen  zeker te zijn dat het terug betaald wordt

1.2.2 De rechtssubjecten
 In BE recht: enkel personen zijn rechtssubjecten  dragers van rechten en plichten
 natuurlijke personen of rechtspersonen

1.2.3 Soorten rechtspersonen
1) Publiekrechtelijke rechtspersonen: rechtspersonen opgericht op initiatief OH geregeld: publiek recht
 zuiver publiekrechtelijke rechtspersonen: klassieke OH: BE staat, gewesten, gemeenten…
 verzelfstandigde OH instellingen: instellingen in opdracht van + gesubsidieerd door + onder toezicht van klassieke OH die
taken op zich nemen onder eigen rechtsstatuut: VRT, NMBS…

2) Privaatrechtelijke rechtspersonen: door privaat initiatief opgericht
3) Publiekrechtelijke rechtspersonen in privaatrechtelijke vorm: opgericht / functioneren volgens regels privaatrecht  OH
functie + controle + subsidie door klassieke overheid
Vb. Gemeentelijke EVA-vzw’s

1.2.4 Privaatrechtelijke rechtspersonen
 Commerciële rechtspersonen  verplicht winst na te streven: handelaars in handelsrecht
 veel sportclubs: zonder winstoogmerk  commerciële rechtsvorm = geen optie

 Stichting: rechtspersoon zonder leden  wel een raad van bestuur
 groot vermogen aanwenden aan MS doel
 streven een doel na, stellen wel mensen aan het werk
 vb. Stichting tegen Kanker
 goedkeuring OH nodig om te mogen beginnen

1.2.5 De vennootschap met sociaal oogmerk
 Commerciële rechtsvennootschap + extra voorwaarden: niet gericht op de verrijking van hun vennoten + statuten:
- Vennoten geen of een beperkt vermogensvoordeel nastreven
- Nauwkeurig omschrijven wat het sociale oogmerk is + mag geen onrechtstreeks voordeel doen aan vennoten
- Omschrijven hoe de winst besteden: overeenkomstig interne + externe oogmerk van de vennootschap +
rekeninghouden met de hiërarchie in de statuten + hoe de reserves worden gevormd

 instrument zijn voor de sociale economie  theoretische mogelijkheid voor de sportsector: in praktijk niet




1.2.6 Feitelijke vereniging vs. VZW
1.2.6.1 Verschilpunten

, FEITELIJKE VERENIGING VERENIGING ZONDER WINSTOOGMERK
Meerdere personen die samen een initiatief >= 3 personen die volgens wettelijke
AARD
nemen zonder rechtspersoonlijkheid procedure een VZW oprichten
Wettelijke procedure van het aannemen en
OPRICHTING Geen
publiceren van de statuten
Wel: vanaf de dag van neerlegging statuten
RECHTSPERSOONLIJKHEID Niet
bij de rechtbank van koophandel
ORGANISATIE Volledig vrij Wettelijke opgelegde structuren
Wel eigen vermogen volledig afgescheiden
VERMOGEN Geen eigen afgescheiden vermogen
van de leden

Elk lid is persoonlijk & met eigen vermogen
Voor de rechtmatig aangegane
AS voor verbintenissen die hij onderscheid 
AANSPRAKELIJKHEID verbintenissen van de VZW is enkel de VZW
feitelijke vereniging kan zelf niet AS gesteld
AS en niet de leden of bestuurders
worden

FISCAAL REGIME Gewone personenbelasting Rechtspersonen belasting

Wel verplicht:
1. Vereenvoudigd
BOEKHOUDING Niet wettelijk verplicht
2. Boekhouding der onderneming
 ≠ klein of groot
 wat is het beste? Hangt af van de situatie: beiden hebben voordelen en nadelen

1.2.6.2 Opportuniteitscriteria bij keuze tussen feitelijke vereniging of VZW
 Termijn van project: hoe langer de termijn: VZW (meer stabiliteit) kort project? Feitelijke vereniging
 Financiële implicaties van project: hoe groter financieel risico: VZW
 Personeel in dienst willen nemen: VZW  feitelijke vereniging: iemand staat persoonlijk in als werkgever: groot risico
 Doelstelling al dan niet willen vastleggen: niet gebonden willen zijn = feitelijke vereniging
 Erkend willen worden door OH / subsidies ontvangen: OH erkennen en subsidiëren bijna uitsluitend VZW’s
 Winst willen uitkeren: feitelijke vereniging: zo lang winst in de vereniging blijft: blijf je feitelijke vereniging
 geld er uit halen en winst in eigen zak steken: winstgevende vereniging = vennootschap: maatschappelijke feitelijke
vennootschap: sociale bijdrage + belasting betalen

1.3 DE VERENIGING ZONDER WINSTOOGMERK
 130 000 verenigingen met rechtspersoonlijkheid  meer dan 2/3e actieve vereniging
 1/5e is werkgever vb. Onderwijs, ziekenzorg, rusthuizen…

1.3.1 verbod op stellen van handelsdaden?
Vzw = vereniging: geen nijverheids- of handelszaken drijft + die niet tracht een stoffelijk voordeel aan haar leden te verschaffen

 daden van koophandel: iets aankopen om het met winst te verkopen
 VZW mag geen objectieve en subjectieve handelsdaden verrichten
 rechtsleer / rechtspraak: vzw mag handelsdaden stellen: onder bepaalde voorwaarden
 Hof v. Cassatie: vzw mag wel daden van koophandel stellen: vb. Kantine in een sportclub  winst investeren in VZW

 volgens sommigen; onderscheid maken tussen daden van koophandel als hoofdactiviteit + bijkomstige activiteit
 toegelaten voorbeelden: verkoop van drank en versnaperingen in een manege: als manege voeren hoofdactiviteit is

1.3.2 afwezigheid van winstoogmerk
 oogmerk: fundamentele beweegreden die bepaalde personen er toe breng in groepsverband: bepaald belang te dienen
 afwezigheid van oogmerk:
1. niet verdelen van eventuele inkomsten onder leden
2. besteden van eventuele inkomsten aan realisatie: doel

 de vzw mag winst maken  mag die winst niet uitkeren
 kosten vergoeden / lonen betalen mag wel  loon mag zo hoog zijn als het wil  geen verdoken winstuitkering
 bonus mag niet gelinkt zijn aan de winst  bonus moet gelinkt zijn aan de prestatie
 VZW handelt in OV met de wet:

, - Bijkomstige activiteiten zijn  geen hoofdactiviteit
- Winsten besteden aan doel
- Verband tussen hoofd en bij activiteit

1.3.3 Structuur van de vzw
1.3.3.1 Standaardorganigram
 2 organen die verplicht zijn:
1) algemene vergadering = leden
2) raad van bestuur = bestuurders

 algemene vergadering: jaarlijks 1 of meer vergaderingen om te controleren of VZW goed bestuurd wordt
+ financiële lijnen opstellen voor RVB
 minstens 3 leden

 raad van bestuur: besturen van vzw + verantwoording afleggen tov AV
 minstens 3 leden  altijd 1 minder dan in AV
 waarom? Vermijden dat er geen onafhankelijke controle is op RVB
 best oneven: makkelijker stemmen

1.3.3.2 Mogelijke bijkomende organen
 Dagelijks bestuur: personen aangeduid door RVB met bijzondere bestuursbevoegdheden voor dagelijks bestuur
 Gevolmachtigden: personen aangeduid door RVB: met bijzondere vertegenwoordigingsbevoegdheden
 Commissaris-revisor: soms verplicht

1.3.3.3 Andere betrokken personen bij het beleid van de VZW
 Personeelsleden: (directie): vaak meeste invloed op beleid vzw: juridisch gezien: geen bestuursbevoegdheid
 Adviescommissies, raden: personen aangesteld: adviserende bevoegdheid vb. Bewonersoverlegplatform in rusthuis
 Vrijwilligers: niet altijd een officiële functie: vb. Vrijwilligers in een sportclub vaak toegetreden leden

1.3.3.4 Algemene vergadering
 Alle leden: stemrecht hebben = gewone of werkelijke leden  AV leiden: voorzitter
 soms externe voorzitter: geen stemrecht
 Veel voorkomend; secretaris, stemopnemer

1.3.3.4.1 Werkelijke en toegetreden leden
 Werkelijke leden: = gewone leden
- Rechten en plichten omschreven zijn in de VZW wet
- Die stemrecht hebben op AV
- Aan wie VZW wet refereert als ze het hebben over rechten en plichten van leden heeft
 Toegetreden leden = door de vereniging aanvaard om te kunnen genieten van de voordelen
- Als Lid zonder stemrecht in de AV aanvaard
- Kunnen statutair bepaalde rechten krijgen maar nooit stemrecht in AV

 Ereleden: vb. Oude directeur: niet juridisch
 Stichtende leden: zij hebben de oprichtingsakte getekend
 Steunende leden: extra financiële steun: sponsoring
 Statutaire leden: leden vermeld in de statuten
 Nominatim vermelde statutaire leden: met naam en voornaam
 ze kunnen nooit uit vzw gezet worden behalve bij wijziging statuten  duur en moeilijk
 Categorisch vermelde statutaire leden: vermeld met functie in statuut vb. De schepen van sport
 Gewichtige leden: leden met meer stemrecht dan anderen
 Leden met vetorecht: een blokkeringsrecht: als die nee stemmen is het altijd nee
 Voor een statuut van werkelijk lid van een vzw komen in aanmerking:
- Alle meerderjarige natuurlijke personen
- Vertegenwoordigde minderjarigen met voldoende onderscheidingsvermogen
- Niet commerciële rechtspersonen (vzw’s) vb. koepelVZW van alle sportfederaties

 Positieve vrijheid van vereniging: je mag zo veel vzw’s oprichten als je wil
 Negatieve vrijheid van vereniging: niemand kan gedwongen worden om lid te zijn, iedereen kan er altijd uitstappen