Samenvatting Neurofysiologie HST 1

Neurofysiologie



Inleiding
Neurofysiologie = studie van de werking van de neuronen (zenuwstelsel)


Neurofysiologie: studie van de werking en functie(s) van zenuwstelsel

Sersorische vangen signaal op en sturen dat nr hersenen = sensatie
Sensatie = wat hersenen aangeleverd krijgen, wat binnenkomt via
zintuigen
Perceptie is wat de hersenen er mee gaan doen




hersenen produceren gedrag: alle waarnemingen, emoties, herinneringen, motoriek, dromen, ambities,
toekomstplannen, … komen tot stand door de hersenen.
1) prikkels uit omgeving (of intern) worden opgevangen door receptoren (zicht, reuk, smaak, gehoor,
tast)  sensatie: transformatie van fysische stimuli in elektrische (neuronale) signalen
2) hersenen verwerken (een deel van) deze informatie (integratie)  perceptie is het resultaat van het
selecteren (interne filter: ‘aandacht’), organizeren en interpreteren (afhankelijk van context, ervaring,
etc.) van deze informatie
3) motor output (interactie met omgeving)
!!! perceptie is steeds interpretatie, niet louter passieve registratie van informatie door de zintuigen


Hoe werking hersenen bestuderen?
cel theorie: basiseenheid van levende organismen is de cel
van toepassing op alle organen, maar lange tijd niet duidelijk voor hersenen:
Nissl kleuring: celkernen en Nissl lichamen rond kern van neuronen  geen kleuring van ganse zenuwcel
Theosielviolet zorgt voor Nissl kleuring brengt kernen met dna in beeld, axonen en dendrieten is moeilijker te kleuren

 neuron doctrine’: neuronen zijn de anatomische en fysiologische basiseenheid van het zenuwstelsel 
werking van de hersenen is terug te brengen tot elektrische activiteit van neuronen
 begrijpen samenhang gedrag en neuronen ~ begrijpen van fenomenen op wereldschaal (politiek,
economisch, cultureel, …) op basis van gedrag van individuen

 reductionisme: kan gedrag begrepen worden door uitgebreide kennis van 1/enkele neuron(en)? bv.
kleurperceptie? depressie? verslaving?
 rol van andere celtypes: bv. glia? enkel ondersteunende rol?

– werking hersenen vloeit voort uit:
1) de intrinsieke eigenschappen van neuronen (moleculair, elektrisch, morfologisch)
2) schakelingen van neuronen met:
a) periferie: receptor-epithelen (huid, netvlies, …)
b) effectororganen (spieren, klieren, …)
c) andere neuronen  belang van netwerken en connecties (‘bedrading’) tussen hersengebieden
à bij zoogdieren: bedrading is uniek voor elk individu, niet gedicteerd door genoom (itt. bv c. elegans):
aanvankelijk uitgebreide connecties die tijdens ontwikkeling verfijnen

,  c. elegans: 302 of 385 neuronen (resp. hermafrodiet vs mannelijk), volledig connectoom in kaart gebracht
 in kaart brengen van netwerk van ‘alle’ (of belangrijkste) verbindingen in hersenen van: ‘gezonde’
personen, personen met hersenstoornissen zoals ziekte van Alzheimer, schizofrenie, autisme
stoornis, depressie, angststoornissen, ...
 doel: diagnose voor allerlei hersen-aandoeningen/stoornissen op basis van afwijkend hersennetwerk,
mogelijks gerichte therapie/medicatie

Gliacellen
 Gliacellen: gliacellen zorgen ervoor dat neuronen samenkleven
 Glia = lijm. glia cellen spelen belangrijke rol in werking (ondersteuning) van neuronen:
- energie metabolisme van neuronen: astrocyten
- immuunrespons: microglia (macrofagen)
- geleiding actiepotentialen: oligodendrocyten
- produktie hersenvocht: ependymcellen
- regulatie werking synapsen: astrocyten
rol van glia cellen in cognitie niet (volledig) gekend
▪ lange tijd gedacht dat gliacellen niet actief communiceren met elkaar




Synaps voorgesteld: actiepotentiaal komt aan
en wordt neurotransmitter vrijgesteld




 communicatie door astrocyten: Calcium golven  visualisatie met voltage-gevoelige kleurstoffen: optical
imaging: Bep kelurstof in hesenweefsel inbrengen, spec gevoelig voor calciiumconc veranderingen, dan ga
je verschil van fluorescentie krijgen en dat kan mooi in kaart gebracht w


complexiteit hersenen
relatie tussen structuur en functie van hersenen veel complexer dan bij andere organen: 3 wedenen wrm
anders dan andere organen

1) Enorme structurele en functionele diversiteit: er zijn veel meer celtypes in de hersenen dan in
andere organen: ~100 miljard neuronen = tot 10 keer meer gliacellen
▪ > 100 verschillende types/subtypes neuronen/glia elk neuron tot 104 connecties (ongeveer 10 biljoen
connecties) > 100 verschillende neurotransmitters
2) Er zijn veel niveaus in de organisatie van de hersenen  belang van studie op meerdere
organisatieniveaus
!!!!! Belangrijk Reginale kankercellen = RGC. Die gaan via tussenstop LGN -> in thalamus en w nr versch
gebieden verstuurd.
3) Algemeen thema in biologie: gen  structuur  functie  niet zo in de hersenen: bv. fietsrijden:
er is geen gen voor fietsrijden

oorzaak en gevolg zijn moeilijk te ontwarren in de hersenen: bijv. Is een slecht
werkend ‘spiegelsysteem’ de oorzaak van autisme of een gevolg van autisme?
Spiegelsysteem: je ziet iemand die pijn heeft, dus uw neuronen worden ook actief. Je ziet iemand aan tafel
duwen, eigen neuronen w ook actief.


Verschillende niveaus organisatie zenuwstelsel
 studie van elk van deze niveaus is belangrijk
 afwijking op gelijk welk niveau geeft storing van het ganse systeem
 hersenaandoeningen/ziekten meestal te wijten aan veranderingen op meerdere niveaus
(complex!)