Cellen
Weefselonderzoek
Cellen: biologische eenheden die je met een microscoop kunt bekijken.
ze nemen stoffen op en geven stoffen af aan hun omgeving.
Organisme: alles wat levensverschijnselen vertoont
Kanker: als de celdeling van een cel is ontregeld —> gezwel (kwaadaardig). Kanker is een
kwaadaardig gezwel.
Tumor = gezwel.
Weefsel = cellen met dezelfde vorm en functie
Biopsie
Biopsie: het verzamelen van weefsel. Dit kan met een naald die een klein beetje weefsel verzamelt
of tijdens een operatie. Een biopsie kan nodig zijn om andere afwijkingen op te sporen.
Biopt: het afgenomen weefsel.
Het onderzoek
Pathologie: De wetenschap die bestudeerd welke veranderingen in cellen en weefsel ontstaan bij
ziekte. Phatos -> ziekte - Logos -> kennis of leer.
Patholoog: arts die cellen en weefsel van patiënten onderzoekt. Hij beoordeelt of het weefsel
gezond is of niet, en bepaald welke afwijking de cellen hebben.
Biopsie wordt naar pathologisch lab gestuurd:
• pathologisch laborant bekijkt het en beschrijft het.
• Het weefsel wordt in vloeibare was gegoten
• Er worden hele dunne plakjes van het weefsel afgesneden met een microtoom
• weefsel wordt op een glasplaat gelegd. Hier staan de gegevens van de patiënt op.
• weefsel wordt gekleurd: waardoor verschillende structuren of cellen verschillende kleuren krijgen
• Patholoog bekijkt het preparaat onder de microscoop en ziet of het goed of slecht is
Zelf cellen bekijken
Een preparaat
Antonie van Leeuwenhoek = uitvinder van de microscoop
Preparaat: dat wat is klaargemaakt.
Microscoop
8 statief = hieraan pak je de microscoop vast
7 oculair = bovenste lens waardoor je kijkt
1 tubus = buis waar het oculair in zit
3 objectieven = de onderste lenzen
2 revolver = draaibare schijf waaraan de objectieven zitten
10 grote schroef = voor grove scherpstelling
10 kleine schroef = voor fijne scherpstelling
4 preparaatklemmen = hiermee klem je het preparaat vast
6 lampje/spiegel = laat licht door de lenzen vallen
5 diafragma = hiermee regel je hoeveel licht er door de lens valt
9 tafel = hier wordt het preparaat op gelegd
1
, Elektronenmicroscoop
Lichtmicroscoop kan tot 2000x vergroten.
Elektronenmicroscoop kan meer dan 100 000x vergroten, vaak aangesloten op computers. De
computer bewerkt de beelden en deze beelden krijgen kleur. De kleuren zijn niet de echte kleuren
maar geven structuren beter aan.
TEM = transmissie electronen microscoop = microscoop dat een 2D beeld geeft wat lijkt op de
lichtmicroscoop.
SEM = scanning electronen microscoop = geeft een 3D beeld.
Plantaardige en dierlijke cellen
Bacteriën: eencelligen, niet met blote oog te zien. Een bacterie is een biologische eenheid. Ook
meercellige organismen zijn biologische eenheden.
Biologische eenheid: alle info en structuren die nodig zijn om eenbacterie in leven te houden,
bevinden zich in de bacterie.
Cytoplasma (celplasma): bestaat uit water met organellen en opgeloste stoffen. Het celmembraan
is de scheiding tussen het cytoplasma en de omgeving van de cel.
Celkern: hierin bevinden zich de chromosomen.
Kernmembraan: de buitenste laag van het kernplasma.
Vacuole: blaasje in het cytoplasma, gevuld met vacuolevocht. In het vacuolevocht kunne
kleurstoffen zijn opgelost. Een vacuole is omgeven door een vacuolemembraan.
Plasmiden: een groep organellen bij planten:
• chloroplasten - bladgroenkorrels
• chromoplasten - kleurstof korrels
• leukoplasten - kleurloos - zetmeelkorrels
Celwand: een stevig laagje om de cel heen. Een celwand behoort niet tot de cel, maar is
tussencelstof.
Intercellulaire ruimten: holten tussen celwanden.
Dierlijke cellen hebben geen:
• centrale vacuole
• plasmiden
• celwand
Weefsel en organen
Stamcellen
Stamcellen: cellen die zich nog niet hebben ontwikkeld tot een bepaald type cel en nog geen
specifieke functie hebben.
Afhankelijk van de omstandigheden vormen ze bepaalde celsoorten, weefsels en organen.
Weefsels
Weefsel: een groep cellen met dezelfde vorm en functie. De vorm van de cellen in een weefsel
hangt nauw samen met de functie.
2
Weefselonderzoek
Cellen: biologische eenheden die je met een microscoop kunt bekijken.
ze nemen stoffen op en geven stoffen af aan hun omgeving.
Organisme: alles wat levensverschijnselen vertoont
Kanker: als de celdeling van een cel is ontregeld —> gezwel (kwaadaardig). Kanker is een
kwaadaardig gezwel.
Tumor = gezwel.
Weefsel = cellen met dezelfde vorm en functie
Biopsie
Biopsie: het verzamelen van weefsel. Dit kan met een naald die een klein beetje weefsel verzamelt
of tijdens een operatie. Een biopsie kan nodig zijn om andere afwijkingen op te sporen.
Biopt: het afgenomen weefsel.
Het onderzoek
Pathologie: De wetenschap die bestudeerd welke veranderingen in cellen en weefsel ontstaan bij
ziekte. Phatos -> ziekte - Logos -> kennis of leer.
Patholoog: arts die cellen en weefsel van patiënten onderzoekt. Hij beoordeelt of het weefsel
gezond is of niet, en bepaald welke afwijking de cellen hebben.
Biopsie wordt naar pathologisch lab gestuurd:
• pathologisch laborant bekijkt het en beschrijft het.
• Het weefsel wordt in vloeibare was gegoten
• Er worden hele dunne plakjes van het weefsel afgesneden met een microtoom
• weefsel wordt op een glasplaat gelegd. Hier staan de gegevens van de patiënt op.
• weefsel wordt gekleurd: waardoor verschillende structuren of cellen verschillende kleuren krijgen
• Patholoog bekijkt het preparaat onder de microscoop en ziet of het goed of slecht is
Zelf cellen bekijken
Een preparaat
Antonie van Leeuwenhoek = uitvinder van de microscoop
Preparaat: dat wat is klaargemaakt.
Microscoop
8 statief = hieraan pak je de microscoop vast
7 oculair = bovenste lens waardoor je kijkt
1 tubus = buis waar het oculair in zit
3 objectieven = de onderste lenzen
2 revolver = draaibare schijf waaraan de objectieven zitten
10 grote schroef = voor grove scherpstelling
10 kleine schroef = voor fijne scherpstelling
4 preparaatklemmen = hiermee klem je het preparaat vast
6 lampje/spiegel = laat licht door de lenzen vallen
5 diafragma = hiermee regel je hoeveel licht er door de lens valt
9 tafel = hier wordt het preparaat op gelegd
1
, Elektronenmicroscoop
Lichtmicroscoop kan tot 2000x vergroten.
Elektronenmicroscoop kan meer dan 100 000x vergroten, vaak aangesloten op computers. De
computer bewerkt de beelden en deze beelden krijgen kleur. De kleuren zijn niet de echte kleuren
maar geven structuren beter aan.
TEM = transmissie electronen microscoop = microscoop dat een 2D beeld geeft wat lijkt op de
lichtmicroscoop.
SEM = scanning electronen microscoop = geeft een 3D beeld.
Plantaardige en dierlijke cellen
Bacteriën: eencelligen, niet met blote oog te zien. Een bacterie is een biologische eenheid. Ook
meercellige organismen zijn biologische eenheden.
Biologische eenheid: alle info en structuren die nodig zijn om eenbacterie in leven te houden,
bevinden zich in de bacterie.
Cytoplasma (celplasma): bestaat uit water met organellen en opgeloste stoffen. Het celmembraan
is de scheiding tussen het cytoplasma en de omgeving van de cel.
Celkern: hierin bevinden zich de chromosomen.
Kernmembraan: de buitenste laag van het kernplasma.
Vacuole: blaasje in het cytoplasma, gevuld met vacuolevocht. In het vacuolevocht kunne
kleurstoffen zijn opgelost. Een vacuole is omgeven door een vacuolemembraan.
Plasmiden: een groep organellen bij planten:
• chloroplasten - bladgroenkorrels
• chromoplasten - kleurstof korrels
• leukoplasten - kleurloos - zetmeelkorrels
Celwand: een stevig laagje om de cel heen. Een celwand behoort niet tot de cel, maar is
tussencelstof.
Intercellulaire ruimten: holten tussen celwanden.
Dierlijke cellen hebben geen:
• centrale vacuole
• plasmiden
• celwand
Weefsel en organen
Stamcellen
Stamcellen: cellen die zich nog niet hebben ontwikkeld tot een bepaald type cel en nog geen
specifieke functie hebben.
Afhankelijk van de omstandigheden vormen ze bepaalde celsoorten, weefsels en organen.
Weefsels
Weefsel: een groep cellen met dezelfde vorm en functie. De vorm van de cellen in een weefsel
hangt nauw samen met de functie.
2
