Globalisering: one world
Globalisering
Globalisering of mondialisering: proces van de verwevenheid tussen gebieden en samenleving op
aarde toeneemt. Globalisering heeft invloed op de inrichting en functie van gebieden.
Globalisering: proces waarbij de verwevenheid tussen gebieden en samenlevingen op aarde
toeneemt. Economische globalisering of internationalisering en culturele globalisering zijn twee
belangrijke aspecten.
De motor achter de globalisering
MNO’s zijn de motor achter de globalisering. Zij zitten verdeeld over de hele aardbol en vormen
een mondiaal netwerk. De MNO’s worden gesteund door:
1. Verbetering van ICT > internet, satelliet en mobiele telefoon
2. Verbetering van transport > vliegtuigen, containervervoer
3. Het verdwijnen van handels barrières
Tijd ruimste compressie: tij en ruimte worden steeds kleiner doordat alles goedkoper word en het
vervoer steeds sneller word. Zo spreek je van een wereld
Dorp > global village
MNO’s zoeken naar de beste locatie voor hun bedrijf, 4 factoren spelen een rol:
- arbeidsmarkt: loon- en kennisniveau
- ligging: toegankelijkheid
- Opkomst nieuwe markten
- Politieke stabiliteit
EPZ’s, export productiezone, zijn gebieden die aantrekkelijk zijn voor MNO’s. EPZ hebben
gunstige vestigingsvoorwaarden, goedkoop land, stabiele politiek, goed transport, goede ligging.
Economische globalisering: Productie
Indirecte arbeidsplaats: Banen die niet direct ontstaan door een bepaalde activiteit, maar die
leveren aan bedrijven die wel direct profiteren.
Productieketen: de route die een product aflegt van grondstof tot bij de consument. De productie
keten wordt opgedeeld en verspreid over tal van gebieden. De wereldhandel groeit sneller dan de
productie van goederen. Omdat de producten de hele wereld over gaan, zodat ze het goedkoopst
kunnen produceren, maar de goederen blijven dezelfde prijs in het kleine plaatsje.
Internationale arbeidsverdeling verschuift
Ruilvoet: de waarden van de import ten opzichte van de waarde van de export : ( in verhouding tot)
De gemiddelde prijzen van de import.
Ruilvoet verslechtering: de importprijzen stijgen t.o.v de exportprijzen.
Voor 1970 Na 1970
Centrum Hoogwaardige industrieproducten -> Centrum (TRIADE), Hoogwaardige
periferie diensten maatschappij, MNO’s, Banken,
Research and Development.
Semiperiferie Industriële productie
Periferie Grondstoffen + landbouwproducten -> Grondstoffen + landbouwproducten
centrum
1
, Door de groeiende wereldbevolking en de stijgende welvaart neemt de vraag naar grondstoffen
toe. Het gevolg is dat de prijzen stijgen, ook van agrarische grondstoffen. Dus de landen die dure
grondstoffen en voedsel moeten importeren zijn de verliezers. Alle prijzen vliegen omhoog.
Andere tijden, andere taken
Het klassieke patroon van de internationale arbeidsverdeling is voorbij.
De-industrialisatie: proces waarbij de industriële activiteiten in een gebied voor een belangrijk deel
verdwijnen. Dit leidt tot werkloosheid en armoede.
Economische globalisering: handel
Grenzen vervagen
Vrijhandel word gestimuleerd door WTO Wereld Handels Organisatie.
Vrijhandel: allerlei beperkingen worden afgeschaft zoals tariefmuren en importquota (beperkte
hoeveelheid product importeren).
Canada, Vs, EU en Mexico hebben een open/vrije handel. De vrijhandel heeft wereldhandel en
uitwisseling van goederen sterk bevorderd.
Transport en communicatie
Globalisering wordt mogelijk gemaakt door transport- en informatietechnologie.
Transport technologie: alle technologie die nodig is om het vervoer van grondstoffen, goederen en
mensen mogelijk maken.
Informatie (-of communicatie) technologie: de technologie om de uitwisseling van informatie
mogelijk te maken.
3 belangrijke ontwikkelingen sinds 1980:
• Reis- en vervoerstijden zijn spectaculair gedaald, alles verloopt sneller.
• Transport en communicatie zijn goedkoper geworden. Doordat de capaciteit van transport toe is
genomen.
• De infrastructuur rond transport en dataverkeer is enorm verbeterd.
Tijd ruimte compressie verloopt in het ene gebied veel sneller dan in een ander gebied.
Triade bedreigd?
Drie economische kerngebieden: de triade -> Noord-Amerika, EU en Japan.
De machtspositie van de triade wordt bedreigd. De invloed van landen in de semi-periferie neemt
toe (Azië). Er wordt van Global shift gesproken.
Global shift: verschuiven van het economische zwaarte punt in de wereld. Langzaam van Noord-
Atlantische naar de Pacifische zone.
Interactie theorie van Ullman
Waarom ontstaat er handel tussen 2 gebieden?
1. Complementariteit: Landen moeten elkaar iets te bieden hebben.
2. Transporteerbaarheid: iets moet tegen een redelijke prijs en binnen een redelijke tijd te
vervoeren zijn.
3. Er mogen geen tussenliggende mogelijkheden zijn.
Uitschuiven: verplaatsen van de arbeidsintensieve productie naar lage lonen landen (China).
2
Globalisering
Globalisering of mondialisering: proces van de verwevenheid tussen gebieden en samenleving op
aarde toeneemt. Globalisering heeft invloed op de inrichting en functie van gebieden.
Globalisering: proces waarbij de verwevenheid tussen gebieden en samenlevingen op aarde
toeneemt. Economische globalisering of internationalisering en culturele globalisering zijn twee
belangrijke aspecten.
De motor achter de globalisering
MNO’s zijn de motor achter de globalisering. Zij zitten verdeeld over de hele aardbol en vormen
een mondiaal netwerk. De MNO’s worden gesteund door:
1. Verbetering van ICT > internet, satelliet en mobiele telefoon
2. Verbetering van transport > vliegtuigen, containervervoer
3. Het verdwijnen van handels barrières
Tijd ruimste compressie: tij en ruimte worden steeds kleiner doordat alles goedkoper word en het
vervoer steeds sneller word. Zo spreek je van een wereld
Dorp > global village
MNO’s zoeken naar de beste locatie voor hun bedrijf, 4 factoren spelen een rol:
- arbeidsmarkt: loon- en kennisniveau
- ligging: toegankelijkheid
- Opkomst nieuwe markten
- Politieke stabiliteit
EPZ’s, export productiezone, zijn gebieden die aantrekkelijk zijn voor MNO’s. EPZ hebben
gunstige vestigingsvoorwaarden, goedkoop land, stabiele politiek, goed transport, goede ligging.
Economische globalisering: Productie
Indirecte arbeidsplaats: Banen die niet direct ontstaan door een bepaalde activiteit, maar die
leveren aan bedrijven die wel direct profiteren.
Productieketen: de route die een product aflegt van grondstof tot bij de consument. De productie
keten wordt opgedeeld en verspreid over tal van gebieden. De wereldhandel groeit sneller dan de
productie van goederen. Omdat de producten de hele wereld over gaan, zodat ze het goedkoopst
kunnen produceren, maar de goederen blijven dezelfde prijs in het kleine plaatsje.
Internationale arbeidsverdeling verschuift
Ruilvoet: de waarden van de import ten opzichte van de waarde van de export : ( in verhouding tot)
De gemiddelde prijzen van de import.
Ruilvoet verslechtering: de importprijzen stijgen t.o.v de exportprijzen.
Voor 1970 Na 1970
Centrum Hoogwaardige industrieproducten -> Centrum (TRIADE), Hoogwaardige
periferie diensten maatschappij, MNO’s, Banken,
Research and Development.
Semiperiferie Industriële productie
Periferie Grondstoffen + landbouwproducten -> Grondstoffen + landbouwproducten
centrum
1
, Door de groeiende wereldbevolking en de stijgende welvaart neemt de vraag naar grondstoffen
toe. Het gevolg is dat de prijzen stijgen, ook van agrarische grondstoffen. Dus de landen die dure
grondstoffen en voedsel moeten importeren zijn de verliezers. Alle prijzen vliegen omhoog.
Andere tijden, andere taken
Het klassieke patroon van de internationale arbeidsverdeling is voorbij.
De-industrialisatie: proces waarbij de industriële activiteiten in een gebied voor een belangrijk deel
verdwijnen. Dit leidt tot werkloosheid en armoede.
Economische globalisering: handel
Grenzen vervagen
Vrijhandel word gestimuleerd door WTO Wereld Handels Organisatie.
Vrijhandel: allerlei beperkingen worden afgeschaft zoals tariefmuren en importquota (beperkte
hoeveelheid product importeren).
Canada, Vs, EU en Mexico hebben een open/vrije handel. De vrijhandel heeft wereldhandel en
uitwisseling van goederen sterk bevorderd.
Transport en communicatie
Globalisering wordt mogelijk gemaakt door transport- en informatietechnologie.
Transport technologie: alle technologie die nodig is om het vervoer van grondstoffen, goederen en
mensen mogelijk maken.
Informatie (-of communicatie) technologie: de technologie om de uitwisseling van informatie
mogelijk te maken.
3 belangrijke ontwikkelingen sinds 1980:
• Reis- en vervoerstijden zijn spectaculair gedaald, alles verloopt sneller.
• Transport en communicatie zijn goedkoper geworden. Doordat de capaciteit van transport toe is
genomen.
• De infrastructuur rond transport en dataverkeer is enorm verbeterd.
Tijd ruimte compressie verloopt in het ene gebied veel sneller dan in een ander gebied.
Triade bedreigd?
Drie economische kerngebieden: de triade -> Noord-Amerika, EU en Japan.
De machtspositie van de triade wordt bedreigd. De invloed van landen in de semi-periferie neemt
toe (Azië). Er wordt van Global shift gesproken.
Global shift: verschuiven van het economische zwaarte punt in de wereld. Langzaam van Noord-
Atlantische naar de Pacifische zone.
Interactie theorie van Ullman
Waarom ontstaat er handel tussen 2 gebieden?
1. Complementariteit: Landen moeten elkaar iets te bieden hebben.
2. Transporteerbaarheid: iets moet tegen een redelijke prijs en binnen een redelijke tijd te
vervoeren zijn.
3. Er mogen geen tussenliggende mogelijkheden zijn.
Uitschuiven: verplaatsen van de arbeidsintensieve productie naar lage lonen landen (China).
2
