HOORCOLLEGE 2 BESTUURSRECHT
ALGEMENE BEGINSELEN VAN BEHOORLIJK BESTUUR
Formele ABBB’s
Zorgvuldigheid
Voorbereiding art. 3:2 AWB (zorgvuldigheid 1)
Specialiteitsbeginsel art. 3:4 lid 1 Awb (zorgvuldigheid 2)
Fair play art. 2:4 Awb (gedeeltelijk)
Tijdigheid art. 4:12 Awb e.v.
Motivering afd. 3.7 (draagkrachtig en kenbaar)
Formele rechtszekerheid
Détournement de procédure
Materiële ABBB’s
Materiele zorgvuldigheid – belangenafweging art. 3:4 lid 2 Awb
Evenredigheid
Verbod van willekeur
Détournement de pouvoir, art. 3:3 Awb
Gelijkheid, o.a. art. 1 Gw
Materiële rechtszekerheid
Vertrouwen
Zorgvuldige voorbereiding → art. 3:2 Awb
Hierin is van belang dat in sommige gevallen de UOV wordt toegepast, dat is de Uniforme Openbare
Voorbereidingsprocedure. Dat is een soort bezwaarfase vooraf. Er wordt een conceptbesluit ter inzage gelegd
en daar kunnen mensen een zienswijze tegen indienen, en pas dan wordt er een definitief besluit genomen en
in dat definitieve besluit moet het bestuursorgaan ingaan op de zienswijzen die zijn ingebracht. Het
bestuursorgaan kan ook vrijwillig kiezen voor zo’n voorbereidingsprocedure, maar dat moeten ze dan ook
duidelijk maken en gevolgd worden.
Het gevolg van UOV is dat er heel zorgvuldig wordt voorbereid en dat er ook al contact is over dat
conceptbesluit tussen het bestuursorgaan en de burger en ook de burger die het daar eventueel niet mee eens
is, en dat resulteert dan in art. 7:1 lid 1 sub d AWB.
Art. 3:1 lid 2 Awb
Afd. 3.3: advisering
Afd. 3.4: inspraak, UOV, art. 3:10 Awb
H4: bij beschikkingen → art. 4:2 Awb e.v. aanvraag en art. 4:7 Awb horen en afzien van horen
Jurisprudentie
Mevrouw Cupido → er was geluidsoverlast en de politieagenten zijn bij de mevrouw gaan luisteren en waren
het ermee eens dat het vrij hard was. En toen zeiden ze dat ze de vergunning van het café gingen intrekken,
maar dat kan natuurlijk niet. Straks meer hierover
Specialiteitsbeginsel, art. 3:4 lid 1 Awb
Bestuursorgaan weegt de rechtstreeks betrokken belangen af. Dus wat moet er worden meegewogen en wat
moet niet worden meegewogen. Een wettelijk voorschrift kan zich afzetten tegen het meewegen van een
belang.
Voor zover niet uit een wettelijk voorschrift of uit de aard van de bevoegdheid
Een beperking voortvloeit
Jurisprudentie: Zwarte Piet
, Zwarte Piet
De Rechtbank heeft een limitatieve opsomming van weigeringsgronden in de APV. Dat betekent dus dat als het
niet onder die gronden valt, dan moet die vergunning verleend worden. De vraag was of het op die manier de
APV het meewegen van hogere wet/regelgeving kan uitsluiten.
Het gaat hier met name om de vraag hoe het zit met artikel 8 EVRM?
Rechtbank: De burgemeester had niet getoetst aan 8 EVRM en hiermee was het besluit onzorgvuldig
voorbereid en onvoldoende gemotiveerd. Hiermee was er dus een inbreuk op het recht op eerbiediging van het
privéleven van de eiseres. Dit betekent volgens de rechtbank niet dat de burgemeester de vergunning zomaar
had moeten weigeren, want een inbreuk kan gerechtvaardigd worden.
- De rechtbank vindt dus dat er een nieuw besluit moet worden genomen door de burgemeester.
Afdeling: De burgemeester zegt dat volgens hem dat toetsing aan artikel 8 EVRM in strijd is met het
specialiteitsbeginsel die staat in artikel 3:4 lid 1 AWB. De afdeling gaat hier dus over oordelen.
De afdeling die zegt of het nou wel of niet moet worden afgewogen, dat hangt dan samen met de uitleg en
invulling van het begrip ‘openbare orde’. Dus valt dit, dus de stigmatisering van Zwarte Piet die plaatsvindt in
zo’n optocht, valt dat nou onder de ‘openbare orde’ ja of nee.
- Het gaat hier dus om beoordelingsruimte, om het begrip ‘openbare orde’ in te vullen
- Gezien het feit dat de burgemeester een beoordeling van de aanvraag moest maken, zegt de Afdeling,
dat ze kunnen oordelen dat er ook beoordelingsvrijheid is.
De Afdeling komt tot de conclusie dat de burgemeester terecht beoogt dat ook het specialiteitsbeginsel is
geschonden.
Het probleem is dat op het moment dat als de burgemeester zou gaan toetsen aan artikel 8 EVRM, dan komt
hij ook tot de vrijheid van meningsuiting, dus dan gaat hij op voorhand ook kijken naar de inhoud en dat mag
niet op grond van artikel 7 GW en dat is dan ook de reden waarom het niet over artikel 8 kan gaan.
- Want het verlenen van die vergunning is de eerste stap en met het verlenen van die vergunning is het
niet zo dat de burgemeester die ruimte geeft om het figuur van Zwarte Piet te stigmatiseren. Nee, dat
gebeurt pas door de wijze waarop gebruik gemaakt wordt van die vergunning.
- Daarom past het dus niet in de beoordelingsruimte van de openbare orde, die openbare orde moet je
niet zo ruim uitleggen.
Fair play art. 2:4 Awb
Het bestuursorgaan moet in al zijn contacten met de burger, de burger correct bejegenen en moet behulpzaam
zijn en duidelijke informatie geven. Dus ze moeten zorgen voor openheid, eerlijkheid, royaliteit en loyaliteit en
dus ook onpartijdig. En de burger dus niet de kansen ontnemen, maar juist op de kansen wijzen, dus ‘u kunt
…’.
- Correcte behandeling, deels ongeschreven beginsel
- Verzamelterm voor:
Vooringenomenheid, art. 2:4 Awb
Burger geen mogelijkheden ontnemen om op te komen voor zijn belang
Openheid en eerlijkheid van kant van het bestuursorgaan over de wegen die de burger kan
bewandelen
Tijdige besluitvorming art. 4:13 Awb en verder
Tijdigheid van het nemen van besluiten, art. 4:13 AWB.
Als het gaat om een eerste aanvraag bij de besluitvorming, dan moet je naar artikel 4:13. Als het
bestuursorgaan niet tijdig beslist, dan kun je als burger een dwangsom aan het bestuursorgaan opleggen. Dan
moet je wel eerst ingebreke stellen en pas 2 weken later gaat die termijn lopen.
ALGEMENE BEGINSELEN VAN BEHOORLIJK BESTUUR
Formele ABBB’s
Zorgvuldigheid
Voorbereiding art. 3:2 AWB (zorgvuldigheid 1)
Specialiteitsbeginsel art. 3:4 lid 1 Awb (zorgvuldigheid 2)
Fair play art. 2:4 Awb (gedeeltelijk)
Tijdigheid art. 4:12 Awb e.v.
Motivering afd. 3.7 (draagkrachtig en kenbaar)
Formele rechtszekerheid
Détournement de procédure
Materiële ABBB’s
Materiele zorgvuldigheid – belangenafweging art. 3:4 lid 2 Awb
Evenredigheid
Verbod van willekeur
Détournement de pouvoir, art. 3:3 Awb
Gelijkheid, o.a. art. 1 Gw
Materiële rechtszekerheid
Vertrouwen
Zorgvuldige voorbereiding → art. 3:2 Awb
Hierin is van belang dat in sommige gevallen de UOV wordt toegepast, dat is de Uniforme Openbare
Voorbereidingsprocedure. Dat is een soort bezwaarfase vooraf. Er wordt een conceptbesluit ter inzage gelegd
en daar kunnen mensen een zienswijze tegen indienen, en pas dan wordt er een definitief besluit genomen en
in dat definitieve besluit moet het bestuursorgaan ingaan op de zienswijzen die zijn ingebracht. Het
bestuursorgaan kan ook vrijwillig kiezen voor zo’n voorbereidingsprocedure, maar dat moeten ze dan ook
duidelijk maken en gevolgd worden.
Het gevolg van UOV is dat er heel zorgvuldig wordt voorbereid en dat er ook al contact is over dat
conceptbesluit tussen het bestuursorgaan en de burger en ook de burger die het daar eventueel niet mee eens
is, en dat resulteert dan in art. 7:1 lid 1 sub d AWB.
Art. 3:1 lid 2 Awb
Afd. 3.3: advisering
Afd. 3.4: inspraak, UOV, art. 3:10 Awb
H4: bij beschikkingen → art. 4:2 Awb e.v. aanvraag en art. 4:7 Awb horen en afzien van horen
Jurisprudentie
Mevrouw Cupido → er was geluidsoverlast en de politieagenten zijn bij de mevrouw gaan luisteren en waren
het ermee eens dat het vrij hard was. En toen zeiden ze dat ze de vergunning van het café gingen intrekken,
maar dat kan natuurlijk niet. Straks meer hierover
Specialiteitsbeginsel, art. 3:4 lid 1 Awb
Bestuursorgaan weegt de rechtstreeks betrokken belangen af. Dus wat moet er worden meegewogen en wat
moet niet worden meegewogen. Een wettelijk voorschrift kan zich afzetten tegen het meewegen van een
belang.
Voor zover niet uit een wettelijk voorschrift of uit de aard van de bevoegdheid
Een beperking voortvloeit
Jurisprudentie: Zwarte Piet
, Zwarte Piet
De Rechtbank heeft een limitatieve opsomming van weigeringsgronden in de APV. Dat betekent dus dat als het
niet onder die gronden valt, dan moet die vergunning verleend worden. De vraag was of het op die manier de
APV het meewegen van hogere wet/regelgeving kan uitsluiten.
Het gaat hier met name om de vraag hoe het zit met artikel 8 EVRM?
Rechtbank: De burgemeester had niet getoetst aan 8 EVRM en hiermee was het besluit onzorgvuldig
voorbereid en onvoldoende gemotiveerd. Hiermee was er dus een inbreuk op het recht op eerbiediging van het
privéleven van de eiseres. Dit betekent volgens de rechtbank niet dat de burgemeester de vergunning zomaar
had moeten weigeren, want een inbreuk kan gerechtvaardigd worden.
- De rechtbank vindt dus dat er een nieuw besluit moet worden genomen door de burgemeester.
Afdeling: De burgemeester zegt dat volgens hem dat toetsing aan artikel 8 EVRM in strijd is met het
specialiteitsbeginsel die staat in artikel 3:4 lid 1 AWB. De afdeling gaat hier dus over oordelen.
De afdeling die zegt of het nou wel of niet moet worden afgewogen, dat hangt dan samen met de uitleg en
invulling van het begrip ‘openbare orde’. Dus valt dit, dus de stigmatisering van Zwarte Piet die plaatsvindt in
zo’n optocht, valt dat nou onder de ‘openbare orde’ ja of nee.
- Het gaat hier dus om beoordelingsruimte, om het begrip ‘openbare orde’ in te vullen
- Gezien het feit dat de burgemeester een beoordeling van de aanvraag moest maken, zegt de Afdeling,
dat ze kunnen oordelen dat er ook beoordelingsvrijheid is.
De Afdeling komt tot de conclusie dat de burgemeester terecht beoogt dat ook het specialiteitsbeginsel is
geschonden.
Het probleem is dat op het moment dat als de burgemeester zou gaan toetsen aan artikel 8 EVRM, dan komt
hij ook tot de vrijheid van meningsuiting, dus dan gaat hij op voorhand ook kijken naar de inhoud en dat mag
niet op grond van artikel 7 GW en dat is dan ook de reden waarom het niet over artikel 8 kan gaan.
- Want het verlenen van die vergunning is de eerste stap en met het verlenen van die vergunning is het
niet zo dat de burgemeester die ruimte geeft om het figuur van Zwarte Piet te stigmatiseren. Nee, dat
gebeurt pas door de wijze waarop gebruik gemaakt wordt van die vergunning.
- Daarom past het dus niet in de beoordelingsruimte van de openbare orde, die openbare orde moet je
niet zo ruim uitleggen.
Fair play art. 2:4 Awb
Het bestuursorgaan moet in al zijn contacten met de burger, de burger correct bejegenen en moet behulpzaam
zijn en duidelijke informatie geven. Dus ze moeten zorgen voor openheid, eerlijkheid, royaliteit en loyaliteit en
dus ook onpartijdig. En de burger dus niet de kansen ontnemen, maar juist op de kansen wijzen, dus ‘u kunt
…’.
- Correcte behandeling, deels ongeschreven beginsel
- Verzamelterm voor:
Vooringenomenheid, art. 2:4 Awb
Burger geen mogelijkheden ontnemen om op te komen voor zijn belang
Openheid en eerlijkheid van kant van het bestuursorgaan over de wegen die de burger kan
bewandelen
Tijdige besluitvorming art. 4:13 Awb en verder
Tijdigheid van het nemen van besluiten, art. 4:13 AWB.
Als het gaat om een eerste aanvraag bij de besluitvorming, dan moet je naar artikel 4:13. Als het
bestuursorgaan niet tijdig beslist, dan kun je als burger een dwangsom aan het bestuursorgaan opleggen. Dan
moet je wel eerst ingebreke stellen en pas 2 weken later gaat die termijn lopen.
