Samenvatting hoofdstuk 16: Chordata-inleiding

HOOFDSTUK 16: CHORDATA – Inleiding


1. Inleiding en diagnose

Morfologie

BEZIT VAN:

- Chorda dorsalis
- Kieuwspleten
- Dorsale zenuwbuis
- Post-anale staart
- Myomeren (gesegmenteerde spieren) in een niet-gesegmenteerd lichaam
- Ventraal gelegen hart

Fysiologie

- Gesloten bloedvatensysteem MET  ventraal hart
- Centraal zenuwstelsel MET hersenen
- VOLLEDIG spijsverterteringskanaal
- Osmoregulatie en excretie  DOOR  nieren
- Ademhaling DOOR  kieuwen, longen en/of de huid
- SOMMIGE groepen homoiotherm (zoogdieren en vogels)

Voortbeweging

- Zwemmen
- Kruipen
- Lopen
- Vliegen

GEBRUIKEN  skeletspieren  VASTZITTEN OP  endoskelet

Voortplanting

- Gescheiden geslachten (soms hermafrodiet, parthenogenetisch)
- Uitwendige (waterbewonende) of inwendige (landvormen) bevruchting
- Ovipaar of vivipaar

Ontwikkeling

- Verschillende klievingspatronen
- Deuterostoom
- Directe of indirecte ontwikkeling

Habitat

- Wereldwijd  IN zeewater, zoet water of op het land

Grootte

- Enkele mm tot 32 m



1

,Diversiteit

- Ongeveer 48,000 beschreven recente soorten

2. Typische chordatenstructuren

a. chorda dorsalis
b. dorsale zenuwbuis
c. kieuwspleten
d. post-anale staart
e. myomeren



2.1. Chorda dorsalis

- eerste steunstructuur DIE TOT ONTWIKKELING KOMT
- GELEGEN  dorsaal VAN  darm
- OPGEBOUWD UIT lange staaf gevacuoliseerde cellen  OMGEVEN DOOR 
bindweefselschede
- AANWEZIGHEID
o Urochordata  ENKEL BIJ  staar BIJ larve
o Cephalochordata  BLIJFT BESTAAN OVER  gans het lichaam
o Prikken  lichaamssteun
o Vissen, amfibieën, reptielen, vogels en zoogdieren  OMGEVEN DOOR 
wervelkolom

2.2. Dorsale neurale buis

- ONTSTAAT UIT  dorsale ectoblast  VAN  jonge embryo

• INZAKKING  boven de chorda

• ONTWIKKELING TOT  holle buis

- BIJ  primitieve chordata  ONTWIKKELT ZICH hersenblaasje  AAN  rostrale
uiteinde

• ONTWIKKELING TOT hersenen  TIJDENS  embryonale ontwikkeling

• BESCHERMD DOOR  schedel (cranium)

 neurale bogen




2

, 2.3. Kieuwspleten

- ONTSTAAN IN  embryonale farynx
- ONTSTAAT DOOR
o versmelting van:
 entodermale uitstulping van de pharynx
 ectodermale uitstulping van de lichaamswand

- BEIDE ZIJDEN  draadvormige uitsteeksels  BEVATTEN  bloedvaten = kieuw

- Zuurstofrijke water  WORDT  mond (opgenomen) farynx  inwendige
kieuwspleten  kieuwen (gasuitwisseling gebeurt)  uitwendige kieuwspleten
(verlaat het lichaam)


WATERBEWONENDE CHORDATEN

ADEMEN  kieuwen

AMFIBIEËN

TIJDENS  larvestadia  kieuwen

 adulten  longen

Kieuwen VERLOREN TIJDENS  metamorfose

REPTILEN, VOGELS, ZOOGDIEREN

TIJDENS  vroege embryo  kieuwspleten

NA  geboorte  ONTSTAAN ER  longen




2.4. Myomeren

- gesegmenteerde spieren
- embryonaal aangelegd
- segmentatie verdwijnt soms gedeeltelijk




3