Chirurgische zorg: patho/farmaco - orthopedie
Orthos + paed = recht maken van kinderen
Nicolas Andry 1741
Diagnose en behandeling van het beweginsstesel:
De aangeboren afwijken van het steun – en bewegingsapperaat (bv: scoliose)
Fracturen van gewrichten en botten -> traumatologie
Standafwijkingen van gewrichten
Gewrichtsziekten en slijtage (arthrose)
Peesafwijkingen
→De behandeling kan conservatief of operatief
Traumatologie diagnose en behandeling:
1. Fracturen:
= onderbreking van de anatomische continuïteit van het bot
Indeling:
Volgens inwerkende kracht
→Low energy impact: met lage snelheid/ lage kracht
→High energy impact: met hoge kracht bv: verkeersongeval/trauma – grote schade
Klinisch:
→Groenhoutfractuur:
Typisch bij kinderen
Periost is dik en elastisch -> vervormbaar
→Fissuur = barst
Meestal thv epifyse
Kenmerken:
o Continuïteit van het bot slecht gedeeltelijk gebroken
o Fragmenten zijn niet verplaatst
o Er is goed contact tussen de breukvlakken
→Volledige fractuur
Verplaatsing van botfragment
→Multifragmentaire breuk/communitieve fractuur
Meer dan 2 breukfragmenten
→Stressfractuur
Door inwerking van krachten. Vaak waar bot zwak is (bv: overbelasting)
Voorkeursplaatsen:
o Metatarsalen
o Proximale tibia
o Femurhals
Oorzaken:
o Plotse toename in acitviteitsniveau (overbelasting)
▪ Toename frequentie
▪ Toename intensiteit
o Andere:
▪ Slechte conditie, materiaal, looptechniek, ondergrond
→Geïmpacteerde breuk
1
,In relatie met omliggende structuren:
→Gesloten fractuur
= Integriteit huid is inorde
Geen verbinding met buitenwereld
→Open fractuur
= Integriteit huid is aangetast
o Kan door het botfragment zelf veroorzaakt zijn of door externe kracht (=penetrerende kracht)
Verbinding met de buitenwereld
Infectierisico !
→Verwikkelde fractuur
Aantasting van
o Bloedvaten
o Zenuwen
o Inwendige organen
▪ Bekken: blaas, urethra
▪ Wervel: ruggenmerg
▪ Rib: aorta, longen
→Pathologische fractuur
= Ontstaan door tumoren
Extreme osteoporose == botontkalking
Volgens morfologie en locatie:
Morfologie: beschrijft vorm van een breuk
Dwarse fractuur -> door rechtstreekse kracht
Longitudinale -> door rechtstreekse kracht
Schuine fractuur -> door rechtstreekse kracht
Spirale vormige -> door axiale kracht/torsie
Multifragmantaire fractuur -> door hoogenergetische kracht/high impact
T en Y fractuur -> door hoogenergetische kracht/ high impact
De verplaatsing van de breukdelen wordt bepaald door:
Spieren en peesaanhechtingen (bv: patella, enkel, …)
Zwaartekracht
Grootte van de kracht
Richting van de kracht
Morfologie van de breuk
Weke delen rond
2
, Locatie:
→Intra-articulair (complex)
→Extra-articulair
Diagnose:
Bij 10% vd fracturen is de diagnose niet gesteld na 10 dagen
Anamnese:
= algemeen kader
→Leeftijd: incidentie fracturen in functie van de leeftijd
→Inwerkende kracht (low energy, high energy)
→Wat is er gebeurt?
Klinische symptomen:
→Pijn
→Abnormale stand
→Abnormale beweegelijkheid
→Zwelling = hydrops
→Lokale drukpijn
Schade:
→Bot is gebroken
→Periost is gescheurd
→Merg is vernield
→Omgevende weke delen minstens gekneusd
→Vele (kleine) bloedvaten gescheurd
➔ Hematoom
Wanneer is er spraken van een polytrauma?
Meer dan 1 letsel
Meer dan 1 fractuur
En lucatie en fractuur
Meer dan 1 stelsel
➔ Multidiscipinair behandelen
Beelvorming:
→Röntgenopnames – RX
→CT scan bij intra-articulaire fracturen/polytrauma
→Echografie – weke delen, pezen
→MRI – weke delen
3
Orthos + paed = recht maken van kinderen
Nicolas Andry 1741
Diagnose en behandeling van het beweginsstesel:
De aangeboren afwijken van het steun – en bewegingsapperaat (bv: scoliose)
Fracturen van gewrichten en botten -> traumatologie
Standafwijkingen van gewrichten
Gewrichtsziekten en slijtage (arthrose)
Peesafwijkingen
→De behandeling kan conservatief of operatief
Traumatologie diagnose en behandeling:
1. Fracturen:
= onderbreking van de anatomische continuïteit van het bot
Indeling:
Volgens inwerkende kracht
→Low energy impact: met lage snelheid/ lage kracht
→High energy impact: met hoge kracht bv: verkeersongeval/trauma – grote schade
Klinisch:
→Groenhoutfractuur:
Typisch bij kinderen
Periost is dik en elastisch -> vervormbaar
→Fissuur = barst
Meestal thv epifyse
Kenmerken:
o Continuïteit van het bot slecht gedeeltelijk gebroken
o Fragmenten zijn niet verplaatst
o Er is goed contact tussen de breukvlakken
→Volledige fractuur
Verplaatsing van botfragment
→Multifragmentaire breuk/communitieve fractuur
Meer dan 2 breukfragmenten
→Stressfractuur
Door inwerking van krachten. Vaak waar bot zwak is (bv: overbelasting)
Voorkeursplaatsen:
o Metatarsalen
o Proximale tibia
o Femurhals
Oorzaken:
o Plotse toename in acitviteitsniveau (overbelasting)
▪ Toename frequentie
▪ Toename intensiteit
o Andere:
▪ Slechte conditie, materiaal, looptechniek, ondergrond
→Geïmpacteerde breuk
1
,In relatie met omliggende structuren:
→Gesloten fractuur
= Integriteit huid is inorde
Geen verbinding met buitenwereld
→Open fractuur
= Integriteit huid is aangetast
o Kan door het botfragment zelf veroorzaakt zijn of door externe kracht (=penetrerende kracht)
Verbinding met de buitenwereld
Infectierisico !
→Verwikkelde fractuur
Aantasting van
o Bloedvaten
o Zenuwen
o Inwendige organen
▪ Bekken: blaas, urethra
▪ Wervel: ruggenmerg
▪ Rib: aorta, longen
→Pathologische fractuur
= Ontstaan door tumoren
Extreme osteoporose == botontkalking
Volgens morfologie en locatie:
Morfologie: beschrijft vorm van een breuk
Dwarse fractuur -> door rechtstreekse kracht
Longitudinale -> door rechtstreekse kracht
Schuine fractuur -> door rechtstreekse kracht
Spirale vormige -> door axiale kracht/torsie
Multifragmantaire fractuur -> door hoogenergetische kracht/high impact
T en Y fractuur -> door hoogenergetische kracht/ high impact
De verplaatsing van de breukdelen wordt bepaald door:
Spieren en peesaanhechtingen (bv: patella, enkel, …)
Zwaartekracht
Grootte van de kracht
Richting van de kracht
Morfologie van de breuk
Weke delen rond
2
, Locatie:
→Intra-articulair (complex)
→Extra-articulair
Diagnose:
Bij 10% vd fracturen is de diagnose niet gesteld na 10 dagen
Anamnese:
= algemeen kader
→Leeftijd: incidentie fracturen in functie van de leeftijd
→Inwerkende kracht (low energy, high energy)
→Wat is er gebeurt?
Klinische symptomen:
→Pijn
→Abnormale stand
→Abnormale beweegelijkheid
→Zwelling = hydrops
→Lokale drukpijn
Schade:
→Bot is gebroken
→Periost is gescheurd
→Merg is vernield
→Omgevende weke delen minstens gekneusd
→Vele (kleine) bloedvaten gescheurd
➔ Hematoom
Wanneer is er spraken van een polytrauma?
Meer dan 1 letsel
Meer dan 1 fractuur
En lucatie en fractuur
Meer dan 1 stelsel
➔ Multidiscipinair behandelen
Beelvorming:
→Röntgenopnames – RX
→CT scan bij intra-articulaire fracturen/polytrauma
→Echografie – weke delen, pezen
→MRI – weke delen
3
