Boek: Ethiek
Deel I: Ethiek: de basis
Hoofdstuk 1: ‘Moraal en ethiek’
Dit hoofdstuk gaat over wat een morele vraag is.
Psychologen en toegepast psychologen kunnen het leven van mensen
diepgaand beïnvloeden:
Een psychologisch rapport kan mensen helpen om nieuwe kansen te
benutten, maar het kan er ook toe leiden dat ze afgewezen worden.
Een psycholoog krijgt vaak vertrouwelijke informatie te horen.
Cliënten willen dat anderen deze informatie niet horen of dat de
informatie tegen hen gebruikt wordt.
Door zijn interventies kan een psycholoog mensen beïnvloeden. Hier
kunnen ze van profiteren / schade oplopen.
Als proefpersoon voeren mensen opdrachten uit waarmee ze de
wetenschap kunnen helpen. Soms is dat prettig, maar soms wordt
het werk vervelend/confronterend.
De psychologie als wetenschap kan ertoe bijdragen dat mensen
beter met elkaar kunnen communiceren en samenwerken, of de
wetenschap kan zich tegen mensen keren. Bijv. uit onderzoek blijkt dat
bepaalde bevolkingsgroepen intelligenter zijn dan andere = kansen verklaren van
sommige mensen.
Politieke beslissingen worden steeds meer gebaseerd op
wetenschappelijke adviezen. Het is dus belangrijk dat ze én
technisch competent zijn in hun beroep én nadenken over hoe
waarden en normen een rol spelen in de beroepspraktijk én hoe
morele casuïstiek kan worden beoordeeld.
1.1 Moraal
Morele vragen: Deze vragen gaan over goed en kwaad over de manier
waarop mensen zouden moeten leven. Zie casus blz. 4. Liannes keuze betreft een
morele kwestie.
Morele opvattingen: Dit is een antwoord op de vraag hoe men zich goed
en verantwoordelijk kan gedragen. Casus blz. 4 Anneke heeft al antwoord gegeven
op de vraag. Je mag dieren eten.
Het woord ‘moraal’ is afgeleid van het Latijnse woord ‘mos’. Dat betekent
zede of gewoonte. In moraal gaat het over waarden en normen
opvattingen over wat er waardevol is in het leven. Waarden en normen zijn
verbonden aan een levensvisie, aan idealen over hoe het leven zou
moeten zijn.
Je hebt verschillende moralen, Verplaetse (2008) onderscheidt vijf
verschillende moralen:
1. De hechtingsmoraal regelt hoe we omgaan met de mensen waar
we mee verbonden zijn.
o Het gaat over hechting en empathie.