Samenvatting aanbestedingsrecht
Hoofdstuk 1 inleiding en algemeen
Aanbestedingsrecht is een economisch ordeningsrecht omdat het aanbestedingsrecht een
inkoopproces van overheden, semi-overheden en publiekrechtelijke instellingen regelt en de markt
voor overheidsinkopen ordent. civielrechtelijke aspecten zijn aanwezig omdat het inkoopproces in
Nederland leidt tot overeenkomst naar burgerlijk recht met een aanbestedende dienst.
Doel aanbestedingsrecht: de markten voor overheidsbestedingen te reguleren door het waarborgen
van mededinging tussen aanbieders.
Aanbestedingsrecht kan omschreven worden als recht dat van toepassing is op opdrachten van
overheden, publiekrechtelijke instellingen, gesubsidieerde lichamen en nutsbedrijven tot het
uitvoeren van werken, verrichten van diensten en het leveren van producten.
Aanbestedingsrecht is vooral formeel recht.
Schematische weergave inkoopproces:
Interne klant voor traject specificeren selecteren contracteren* bestellen bewaken
nazorg leverancier
*= aanbesteding
systeem aanbestedingsrecht Fig. 2
Niet alle overheidsopdrachten moeten door middel van een aanbestedingsprocedure worden
geplaatst, om deze verplichtheid te bepalen kijk je naar de www’s:
1. WIE: is opdrachtgever of concessieverlener van een aanbestedende dienst/
aanbestedingsrecht alleen van toepassing op opdrachten of concessies van een
overheidsdienst/nutsbedrijf dat moet aanbesteden.
2. WAT: verleent de aanbestedende dienst een overheidsopdracht of concessie?
Niet iedere opdracht van een aanbestedende dienst is een overheidsopdracht of concessie.
3. WAARDE: bevindt de geraamde waarde van de overheidsopdracht zich boven de
toepasselijke drempel en hoe raamt een aanbestedende dienst de waarde?
is de geraamde waarde boven de toepasselijke EU drempel dan is richtlijn 2014/18/EG het
kader dat nageleefd moet worden.
Er zijn uitzonderingen op de plicht tot aanbesteden, de aanbestedende dienst is dan bevrijd van het
voeren van de aanbestedingsprocedure. Wel zal de aanbestedende dienst een procedure moeten
volgen die voldoet aan de algemene beginselen van aanbestedingsrecht en de algemene beginselen
van behoorlijk bestuur, uitzonderingen:
- Defensie opdrachten en opdrachten die nationale veiligheid van lidstaten raken.
- Concessie en alleenrecht voor diensten.
specifieke richtlijnen art. 16
- Sociale werkplaatsen
Aanbestedende dienst mag in aanbestedingsprocedure de kring van inschrijvers beperken tot
sociale werkplaatsen.
Als er bij de procedure van de 3W’s uitkomt dat een overheidsopdracht of concessie aanbesteed
moet worden komt de 4e W:
WELKE procedure?
Aanbestedingsprocedures kunnen in 2 soorten verdeeld worden:
, 1. Aanbestedingen voor werken, diensten of leveringen met een geraamde waarde boven de
toepasselijke drempelwaarde.
boven de drempel zullen overheden en publiekrechtelijke instellingen dezelfde algemene
beginselen van behoorlijk bestuur en aanbestedingsrecht moeten naleven.
2. Aanbestedingen voor werken, diensten of leveringen met een geraamde waarde onder de
drempelwaarde.
onder deze drempel hoeft niet voldaan te worden aan de voorschriften van de richtlijnen.
Daarnaast zullen alle aanbestedende diensten verbonden zijn aan eigen regels over
aanbestedingsprocedures.
De EU commissie heeft de bevoegdheid op te treden tegen lidstaten van de EY als zij hun
verplichtingen op grond van het VWEU of richtlijnen niet nakomen.
Schematische inkoopstrategie:
Behoefte werken diensten of leveringen doel aanbestedingsprocedure inkoopstrategie werken,
diensten of leveringen marktconsulatie programma van eisen* aanbestedingsprocedure*
aanmelding, inschrijving of offerte beoordeling gunningsbesluit rechtsbescherming**
nationale rechter overeenkomst.
*: geschiktheidseisen, uitsluitingsgronden, bestekeisen, uitvoeringsvoorwaarden en de
gunningscriteria.
**: klachtloket commissie van aanbestedingsexperts.
Hoofdstuk 2
Overheidsopdrachten zijn op internationaal en nationaal niveau geregeld:
1. Mondiaal (wereld handels organisatie)
2. Europees
3. Nationaal niveau
4. Regionaal of lokaal niveau
Regels van hoger niveau zijn altijd leidend t.o.v. regels gemaakt op een lager niveau.
Semi-dwingende regels: de aanbestedende dienst heeft een beperkte keuzemogelijkheid t.a.v. het
volgen van de procedure.
Hard law:
- Overeenkomst inzake overheidsopdrachten (GPA)
Doel wereldhandel verder liberaliseren en markten in lidstaten opstellen voor aanbieders
uit andere landen.
personen in de EU kunnen geen rechtstreeks beroep doen op de GPA in een geschil met de
overheid.
- Verdrag tot werking van de EU (VWEU) algemene beginselen van aanbestedingsrecht en
rechtspraak.
= verdrag tot werking Europese unie.
Voor overheidsopdrachten zijn vooral volgende artikelen van belang: vrij verkeer van
goederen, vrij verkeer van werknemers, vrijheid van vestiging, vrij verkeer van diensten en
vrij verkeer van kapitaal.
bepalingen hebben rechtstreekse werking en personen kunnen hierop voor de nationale
rechter een beroep doen.
Hoofdstuk 1 inleiding en algemeen
Aanbestedingsrecht is een economisch ordeningsrecht omdat het aanbestedingsrecht een
inkoopproces van overheden, semi-overheden en publiekrechtelijke instellingen regelt en de markt
voor overheidsinkopen ordent. civielrechtelijke aspecten zijn aanwezig omdat het inkoopproces in
Nederland leidt tot overeenkomst naar burgerlijk recht met een aanbestedende dienst.
Doel aanbestedingsrecht: de markten voor overheidsbestedingen te reguleren door het waarborgen
van mededinging tussen aanbieders.
Aanbestedingsrecht kan omschreven worden als recht dat van toepassing is op opdrachten van
overheden, publiekrechtelijke instellingen, gesubsidieerde lichamen en nutsbedrijven tot het
uitvoeren van werken, verrichten van diensten en het leveren van producten.
Aanbestedingsrecht is vooral formeel recht.
Schematische weergave inkoopproces:
Interne klant voor traject specificeren selecteren contracteren* bestellen bewaken
nazorg leverancier
*= aanbesteding
systeem aanbestedingsrecht Fig. 2
Niet alle overheidsopdrachten moeten door middel van een aanbestedingsprocedure worden
geplaatst, om deze verplichtheid te bepalen kijk je naar de www’s:
1. WIE: is opdrachtgever of concessieverlener van een aanbestedende dienst/
aanbestedingsrecht alleen van toepassing op opdrachten of concessies van een
overheidsdienst/nutsbedrijf dat moet aanbesteden.
2. WAT: verleent de aanbestedende dienst een overheidsopdracht of concessie?
Niet iedere opdracht van een aanbestedende dienst is een overheidsopdracht of concessie.
3. WAARDE: bevindt de geraamde waarde van de overheidsopdracht zich boven de
toepasselijke drempel en hoe raamt een aanbestedende dienst de waarde?
is de geraamde waarde boven de toepasselijke EU drempel dan is richtlijn 2014/18/EG het
kader dat nageleefd moet worden.
Er zijn uitzonderingen op de plicht tot aanbesteden, de aanbestedende dienst is dan bevrijd van het
voeren van de aanbestedingsprocedure. Wel zal de aanbestedende dienst een procedure moeten
volgen die voldoet aan de algemene beginselen van aanbestedingsrecht en de algemene beginselen
van behoorlijk bestuur, uitzonderingen:
- Defensie opdrachten en opdrachten die nationale veiligheid van lidstaten raken.
- Concessie en alleenrecht voor diensten.
specifieke richtlijnen art. 16
- Sociale werkplaatsen
Aanbestedende dienst mag in aanbestedingsprocedure de kring van inschrijvers beperken tot
sociale werkplaatsen.
Als er bij de procedure van de 3W’s uitkomt dat een overheidsopdracht of concessie aanbesteed
moet worden komt de 4e W:
WELKE procedure?
Aanbestedingsprocedures kunnen in 2 soorten verdeeld worden:
, 1. Aanbestedingen voor werken, diensten of leveringen met een geraamde waarde boven de
toepasselijke drempelwaarde.
boven de drempel zullen overheden en publiekrechtelijke instellingen dezelfde algemene
beginselen van behoorlijk bestuur en aanbestedingsrecht moeten naleven.
2. Aanbestedingen voor werken, diensten of leveringen met een geraamde waarde onder de
drempelwaarde.
onder deze drempel hoeft niet voldaan te worden aan de voorschriften van de richtlijnen.
Daarnaast zullen alle aanbestedende diensten verbonden zijn aan eigen regels over
aanbestedingsprocedures.
De EU commissie heeft de bevoegdheid op te treden tegen lidstaten van de EY als zij hun
verplichtingen op grond van het VWEU of richtlijnen niet nakomen.
Schematische inkoopstrategie:
Behoefte werken diensten of leveringen doel aanbestedingsprocedure inkoopstrategie werken,
diensten of leveringen marktconsulatie programma van eisen* aanbestedingsprocedure*
aanmelding, inschrijving of offerte beoordeling gunningsbesluit rechtsbescherming**
nationale rechter overeenkomst.
*: geschiktheidseisen, uitsluitingsgronden, bestekeisen, uitvoeringsvoorwaarden en de
gunningscriteria.
**: klachtloket commissie van aanbestedingsexperts.
Hoofdstuk 2
Overheidsopdrachten zijn op internationaal en nationaal niveau geregeld:
1. Mondiaal (wereld handels organisatie)
2. Europees
3. Nationaal niveau
4. Regionaal of lokaal niveau
Regels van hoger niveau zijn altijd leidend t.o.v. regels gemaakt op een lager niveau.
Semi-dwingende regels: de aanbestedende dienst heeft een beperkte keuzemogelijkheid t.a.v. het
volgen van de procedure.
Hard law:
- Overeenkomst inzake overheidsopdrachten (GPA)
Doel wereldhandel verder liberaliseren en markten in lidstaten opstellen voor aanbieders
uit andere landen.
personen in de EU kunnen geen rechtstreeks beroep doen op de GPA in een geschil met de
overheid.
- Verdrag tot werking van de EU (VWEU) algemene beginselen van aanbestedingsrecht en
rechtspraak.
= verdrag tot werking Europese unie.
Voor overheidsopdrachten zijn vooral volgende artikelen van belang: vrij verkeer van
goederen, vrij verkeer van werknemers, vrijheid van vestiging, vrij verkeer van diensten en
vrij verkeer van kapitaal.
bepalingen hebben rechtstreekse werking en personen kunnen hierop voor de nationale
rechter een beroep doen.
