Samenvatting
Er zit systeem in - Steven Pont
H1, H2, H3, H5, H6, H7, H8
H1 De systeemtheorie: een kind is nooit alleen op de wereld (blz 21-27)
H2 De systeemtheorie: binding, balans en orde (blz 29 - 39)
H3 De mythe van de allesbepalende persoonlijkheid (blz 39 - 45)
H5 Een betrekking binnen een systeem (blz 55 - 77)
H6 Systemisch werken: Nieuwe posities en rollen voor de ouders (blz 79 - 82)
H7 De triadische tekening (blz 83 - 95)
H8 De communicatie binnen een systeem (blz 97 - 117)
De systeemtheorie: een kind is nooit alleen op de wereld (blz 21-27)
Probleemgedrag:
individueel bepaald of symptoom van verstoorde relaties?
Net zo min we een radar in een horloge kunnen repareren zonder dat dit consequenties
heeft voor het hele uurwerk, kunnen we een kind helpen zonder het hele gezin erbij te
betrekken. Daarmee wordt NIET bedoelt dat het aan het gezin ligt wanneer er problemen
zijn. Wat er wel mee gezegd wordt is dat we het kind niet los kunnen zien van zijn omgeving
en dat die omgeving dus op een actieve manier bij de hulpverlening betrokken hoort te
worden. Niet de persoon als individu is dus in de systeemtheorie de eenheid van
behandeling, maar de persoon in relatie tot zijn omgeving.
Het systeem: wij en zij
Wanneer een groep mensen relaties aangaan, ontstaat er een systeem. Wij = die erbij
horen, zij = die er niet bij horen. Kan binnen en buiten het gezin. In elk systeem krijgen
relaties een andere vorm. Dat er binnen elk systeem een eigen sfeer heerst, komt doordat
relaties in elk systeem anders worden ingevuld. 3 aspecten zijn van belang:
1. De mate van binding, die onderlinge betrokkenheid regelt
vb: ik hoor niet meer bij dit achterlijke gezin
2. De balans van geven en nemen, die de rechtvaardigheid regelt
vb: Gaan jullie zelf maar naar oma, ik heb geen zin meer om voor jullie mee te gaan
3. De sociale ordening die de structuur regelt
vb: Ik ga alleen mee op vakantie als ik zelf mag meepraten waar we heen gaan
-> geen problemen met deze aspecten betekent veiligheid en geborgenheid.
(de voorbeelden geven aan wanneer er een probleem kan zijn)
Betrekkingen en communicatie
Betrekkingen = de manier waarop de onderlinge relaties zijn vormgegeven. (wie heeft welke
positie in het systeem, welke hiërarchische regels gelden en welke rollen worden
ingenomen)
Communicatie = de focus moet vooral liggen op de ontmoeting. (hoe praten mensen met
elkaar, hoe laten ze weten wat ze van elkaars gedrag vinden, hoe interpreteren ze dingen
die anderen zeggen)
,Homeostase
Als naast binding balans en ordening ook de betrekkingen en communicatiepatronen geen
bijzondere problemen leveren, kunnen we spreken van een functioneel evenwicht binnen het
gezin. Deze balans = homeostase.
Elk gevonden evenwicht wordt constant bedreigd door invloeden van buitenaf (bijvoorbeeld
meningen die door anderen het systeem worden binnengebracht of gezinsleden in een
andere levensfase).
Door de constante fluctuaties binnen gezinssystemen spreken we van een dynamisch
evenwicht.
Gezinnen die in de problemen zijn geraakt kennen ook een homeostase, alleen voelen niet
alle gezinsleden zich daar veilig en geborgen bij. Het gevonden evenwicht is dan niet
functioneel.
Voorbeelden van een homeostase die niet voldoende functioneert en waar interne veiligheid
en geborgenheid niet genoeg wordt gewaarborgd: vader scheld vaak, moeder slaat, kind
wordt aan anderen besteed of moeder is aan de drank, kinderen die de baas in huis worden.
Gedrag niet alleen op gedragsniveau oplossen
Gedrag heeft altijd een diepere betekenis. Dat betekent dat we iets aan het gedrag zelf
moeten zien te doen, maar dat we tegelijkertijd moeten onderzoeken welke functie dat
gedrag binnen het gezin heeft. Wanneer niet naar de betekenis wordt gezocht maar alleen
wordt geprobeerd het probleemgedrag te onderdrukken is de hver als een dokter die
probeert de koorts omlaag te krijgen, zonder te kijken waar de ontsteking zit.
Het model
De noodzakelijke analyse kunnen we maken met dit model: Het helpt gedrag in een breder
perspectief te plaatsen.
, De structuur van het model
Om goede hulp te kunnen bieden moet de hver naast het vaststellen van eventuele
individuele problematiek ook de omgeving waarin het kind leeft grondig onderzoeken. Hoe
staat het met binding, balans van geven en nemen, de sociale ordening: Hoe liggen de
betrekkingen en hoe wordt er gecommuniceerd? -> Inschatting maken van homeostase en
een beter beeld krijgen van het gebied waarin de problematiek zich afspeelt. Vervolgens
hypothese opstellen en doelen formuleren. Daarna interventie plaatsen.
De systeemtheorie: binding, balans en orde (blz 29 - 39)
Binding
Als er niet een zekere saamhorigheid binnen een systeem zou zijn, zouden mensen na elke
ruzie onmiddellijk afscheid van elkaar nemen. Mensen blijven altijd een zekere mate van
Er zit systeem in - Steven Pont
H1, H2, H3, H5, H6, H7, H8
H1 De systeemtheorie: een kind is nooit alleen op de wereld (blz 21-27)
H2 De systeemtheorie: binding, balans en orde (blz 29 - 39)
H3 De mythe van de allesbepalende persoonlijkheid (blz 39 - 45)
H5 Een betrekking binnen een systeem (blz 55 - 77)
H6 Systemisch werken: Nieuwe posities en rollen voor de ouders (blz 79 - 82)
H7 De triadische tekening (blz 83 - 95)
H8 De communicatie binnen een systeem (blz 97 - 117)
De systeemtheorie: een kind is nooit alleen op de wereld (blz 21-27)
Probleemgedrag:
individueel bepaald of symptoom van verstoorde relaties?
Net zo min we een radar in een horloge kunnen repareren zonder dat dit consequenties
heeft voor het hele uurwerk, kunnen we een kind helpen zonder het hele gezin erbij te
betrekken. Daarmee wordt NIET bedoelt dat het aan het gezin ligt wanneer er problemen
zijn. Wat er wel mee gezegd wordt is dat we het kind niet los kunnen zien van zijn omgeving
en dat die omgeving dus op een actieve manier bij de hulpverlening betrokken hoort te
worden. Niet de persoon als individu is dus in de systeemtheorie de eenheid van
behandeling, maar de persoon in relatie tot zijn omgeving.
Het systeem: wij en zij
Wanneer een groep mensen relaties aangaan, ontstaat er een systeem. Wij = die erbij
horen, zij = die er niet bij horen. Kan binnen en buiten het gezin. In elk systeem krijgen
relaties een andere vorm. Dat er binnen elk systeem een eigen sfeer heerst, komt doordat
relaties in elk systeem anders worden ingevuld. 3 aspecten zijn van belang:
1. De mate van binding, die onderlinge betrokkenheid regelt
vb: ik hoor niet meer bij dit achterlijke gezin
2. De balans van geven en nemen, die de rechtvaardigheid regelt
vb: Gaan jullie zelf maar naar oma, ik heb geen zin meer om voor jullie mee te gaan
3. De sociale ordening die de structuur regelt
vb: Ik ga alleen mee op vakantie als ik zelf mag meepraten waar we heen gaan
-> geen problemen met deze aspecten betekent veiligheid en geborgenheid.
(de voorbeelden geven aan wanneer er een probleem kan zijn)
Betrekkingen en communicatie
Betrekkingen = de manier waarop de onderlinge relaties zijn vormgegeven. (wie heeft welke
positie in het systeem, welke hiërarchische regels gelden en welke rollen worden
ingenomen)
Communicatie = de focus moet vooral liggen op de ontmoeting. (hoe praten mensen met
elkaar, hoe laten ze weten wat ze van elkaars gedrag vinden, hoe interpreteren ze dingen
die anderen zeggen)
,Homeostase
Als naast binding balans en ordening ook de betrekkingen en communicatiepatronen geen
bijzondere problemen leveren, kunnen we spreken van een functioneel evenwicht binnen het
gezin. Deze balans = homeostase.
Elk gevonden evenwicht wordt constant bedreigd door invloeden van buitenaf (bijvoorbeeld
meningen die door anderen het systeem worden binnengebracht of gezinsleden in een
andere levensfase).
Door de constante fluctuaties binnen gezinssystemen spreken we van een dynamisch
evenwicht.
Gezinnen die in de problemen zijn geraakt kennen ook een homeostase, alleen voelen niet
alle gezinsleden zich daar veilig en geborgen bij. Het gevonden evenwicht is dan niet
functioneel.
Voorbeelden van een homeostase die niet voldoende functioneert en waar interne veiligheid
en geborgenheid niet genoeg wordt gewaarborgd: vader scheld vaak, moeder slaat, kind
wordt aan anderen besteed of moeder is aan de drank, kinderen die de baas in huis worden.
Gedrag niet alleen op gedragsniveau oplossen
Gedrag heeft altijd een diepere betekenis. Dat betekent dat we iets aan het gedrag zelf
moeten zien te doen, maar dat we tegelijkertijd moeten onderzoeken welke functie dat
gedrag binnen het gezin heeft. Wanneer niet naar de betekenis wordt gezocht maar alleen
wordt geprobeerd het probleemgedrag te onderdrukken is de hver als een dokter die
probeert de koorts omlaag te krijgen, zonder te kijken waar de ontsteking zit.
Het model
De noodzakelijke analyse kunnen we maken met dit model: Het helpt gedrag in een breder
perspectief te plaatsen.
, De structuur van het model
Om goede hulp te kunnen bieden moet de hver naast het vaststellen van eventuele
individuele problematiek ook de omgeving waarin het kind leeft grondig onderzoeken. Hoe
staat het met binding, balans van geven en nemen, de sociale ordening: Hoe liggen de
betrekkingen en hoe wordt er gecommuniceerd? -> Inschatting maken van homeostase en
een beter beeld krijgen van het gebied waarin de problematiek zich afspeelt. Vervolgens
hypothese opstellen en doelen formuleren. Daarna interventie plaatsen.
De systeemtheorie: binding, balans en orde (blz 29 - 39)
Binding
Als er niet een zekere saamhorigheid binnen een systeem zou zijn, zouden mensen na elke
ruzie onmiddellijk afscheid van elkaar nemen. Mensen blijven altijd een zekere mate van
