Organisatietheorie
Inhoudsopgave
Hoorcolleges .................................................................................................................................................... 3
Hoorcollege 1...................................................................................................................................................... 3
Hoorcollege 2...................................................................................................................................................... 4
Hoorcollege 3 (responsiecollege) ........................................................................................................................ 7
Hoorcollege 4...................................................................................................................................................... 9
Hoorcollege 5.................................................................................................................................................... 15
Hoorcollege 6 (responsiecollege) ...................................................................................................................... 17
Hoorcollege 7.................................................................................................................................................... 19
Hoorcollege 8.................................................................................................................................................... 23
Hoorcollege 9 (responsiecollege) ...................................................................................................................... 25
Hoorcollege 10.................................................................................................................................................. 28
Hoorcollege 11 (responsiecollege).................................................................................................................... 34
Hoorcollege 12.................................................................................................................................................. 36
Hoorcollege 13.................................................................................................................................................. 40
Thematische sessie 1 ........................................................................................................................................ 44
Gastcollege 1 cultuurverandering .................................................................................................................... 49
Thematische sessie 2 ........................................................................................................................................ 50
Gastcollege 2 vakbond, flex en platforms ........................................................................................................ 55
College Q&A ..................................................................................................................................................... 58
Boek ............................................................................................................................................................... 60
Hoofdstuk 1 ...................................................................................................................................................... 60
Hoofdstuk 5 ...................................................................................................................................................... 61
Hoofdstuk 6 ...................................................................................................................................................... 66
Hoofdstuk 7 ...................................................................................................................................................... 67
Hoofdstuk 8 ...................................................................................................................................................... 68
Hoofdstuk 9 ...................................................................................................................................................... 71
Hoofdstuk 11 .................................................................................................................................................... 72
Hoofdstuk 13 .................................................................................................................................................... 73
Hoofdstuk 14 .................................................................................................................................................... 75
Artikelen ........................................................................................................................................................ 77
Vriens & Achterbergh (systeemmodel) ............................................................................................................. 77
Cornelissen ....................................................................................................................................................... 78
Galbraith .......................................................................................................................................................... 78
1
,Willmott............................................................................................................................................................ 80
Orlikowski ......................................................................................................................................................... 80
Sewell ............................................................................................................................................................... 82
Tosi & Slocum ................................................................................................................................................... 84
2
,Hoorcolleges
Hoorcollege 1
Een organisatie is een sociaal systeem dat bijdraagt aan de maatschappij.
Ze dragen bij aan de
maatschappij met
producten en
diensten. Ze
proberen positieve
bijeffecten te
behouden en
negatieve bijeffecten
te verminderen.
Het is een groep mensen die interacteert om een doel te verwezenlijken.
Organisaties zijn opgericht om een of meer specifieke duidelijke doelen te bereiken (maken
van producten en diensten).
Hier komen positieve en negatieve bijeffecten bij kijken, die niet deel uitmaken van de
doelen van de organisaties.
Iedere organisatie kent 4 basisactiviteiten: het stellen van doelen, zorgen voor voorwaarden,
operationeel regelen en primaire processen.
Een primair proces is het omzetten van invoer tot uitvoer. Waarom besta je als bedrijf?
Welke producten of diensten lever je als bedrijf?
Het operationeel regelen houdt in dat je omgaat met problemen in primaire processen,
zodat de processen verder kunnen worden gezet. Je gaat dus een oplossing bedenken.
Het stellen van doelen is het opmaak van doelen voor het primaire proces: o.a. eisen,
bijeffecten, type, kwaliteit en kwantiteit.
Het zorgen dat doelen kunnen worden gerealiseerd: infrastructurele voorwaarden
realiseren die een goede uitvoering van de vermeldde drie activiteiten faciliteren. Set van
voorwaarden is de infrastructuur: technologie, structuur en HR. De infrastructuur is
tastbaarder dan cultuur.
Interactiepremissen zorgen ervoor dat doelen kunnen worden gerealiseerd. Hieronder valt
de infrastructuur (technologie, structuur en HR) en cultuur.
Structuur = de manier waarop taken zijn gedefinieerd en ten opzichte van elkaar zijn
gekoppeld. (Taak = wie moet wat doen met behulp van welke middelen) hieronder vallen de
begrippen hiërarchie (centralisatie → denken en doen splitsen, scientific management,
standaardisatie van werktijd en werkmethode) en specialisatie (focussen op een klein deel
van het productieproces).
Een bureaucratie kan gezien worden als een combinatie van centralisatie en specialisatie.
Technologie = gebouwen, productiemiddelen, etc.
HR = kennis, vaardigheden en motivatie
3
, De infrastructuur en de cultuur zijn de resultante en voorwaarde voor activiteiten.
Cultuur = geheel van normen/waarden/verwachtingen dat gedrag stuurt. Informeel, gedeeld
door mensen, ontstaat door mensen. Langzaam stabiliseren van set van ideeën die invloed
hebben op gedrag.
Omgeving = trends en ontwikkelingen
(economische, technologische, sociaal-
maatschappelijke), eigenschappen
(dynamiek, complexiteit) en
belanghebbende partijen (leveranciers,
klanten, etc.)
Een organisatie is afhankelijk van zijn omgeving, daarom is dit een cruciaal aspect in de
organisatietheorie.
Je kijkt naar:
− Output en doelen van de organisatie
− Input voor primaire processen
− Keuzes voor infrastructuur
− Organisatie en marktwerking
− Maatschappelijke en (macro) economische ontwikkelingen
Hoe infrastructuur en cultuur ontwerpen zodat interacties goed verlopen (doelen gehaald)?
→ Onder welke omstandigheden (omgeving) verloopt dit het best? Welke infrastructurele
condities zijn optimaal?
Dit is nodig om ontwerpregels te maken om het beter te doen als organisatie.
Hoorcollege 2
Theorie en organisatie
Organa – instrument/tool dat je inzet voor een specifiek doel
Organon – ‘hetgeen’ waarmee je werkt
Organisaties hebben verschillende doelen, het mes kan daardoor aan twee kanten snijden.
Aan de ene kant zou je kunnen zeggen dat een organisatie helpt met het verbeteren van het
milieu, terwijl je ook kunt zeggen dat organisaties slecht zijn voor het milieu.
4
Inhoudsopgave
Hoorcolleges .................................................................................................................................................... 3
Hoorcollege 1...................................................................................................................................................... 3
Hoorcollege 2...................................................................................................................................................... 4
Hoorcollege 3 (responsiecollege) ........................................................................................................................ 7
Hoorcollege 4...................................................................................................................................................... 9
Hoorcollege 5.................................................................................................................................................... 15
Hoorcollege 6 (responsiecollege) ...................................................................................................................... 17
Hoorcollege 7.................................................................................................................................................... 19
Hoorcollege 8.................................................................................................................................................... 23
Hoorcollege 9 (responsiecollege) ...................................................................................................................... 25
Hoorcollege 10.................................................................................................................................................. 28
Hoorcollege 11 (responsiecollege).................................................................................................................... 34
Hoorcollege 12.................................................................................................................................................. 36
Hoorcollege 13.................................................................................................................................................. 40
Thematische sessie 1 ........................................................................................................................................ 44
Gastcollege 1 cultuurverandering .................................................................................................................... 49
Thematische sessie 2 ........................................................................................................................................ 50
Gastcollege 2 vakbond, flex en platforms ........................................................................................................ 55
College Q&A ..................................................................................................................................................... 58
Boek ............................................................................................................................................................... 60
Hoofdstuk 1 ...................................................................................................................................................... 60
Hoofdstuk 5 ...................................................................................................................................................... 61
Hoofdstuk 6 ...................................................................................................................................................... 66
Hoofdstuk 7 ...................................................................................................................................................... 67
Hoofdstuk 8 ...................................................................................................................................................... 68
Hoofdstuk 9 ...................................................................................................................................................... 71
Hoofdstuk 11 .................................................................................................................................................... 72
Hoofdstuk 13 .................................................................................................................................................... 73
Hoofdstuk 14 .................................................................................................................................................... 75
Artikelen ........................................................................................................................................................ 77
Vriens & Achterbergh (systeemmodel) ............................................................................................................. 77
Cornelissen ....................................................................................................................................................... 78
Galbraith .......................................................................................................................................................... 78
1
,Willmott............................................................................................................................................................ 80
Orlikowski ......................................................................................................................................................... 80
Sewell ............................................................................................................................................................... 82
Tosi & Slocum ................................................................................................................................................... 84
2
,Hoorcolleges
Hoorcollege 1
Een organisatie is een sociaal systeem dat bijdraagt aan de maatschappij.
Ze dragen bij aan de
maatschappij met
producten en
diensten. Ze
proberen positieve
bijeffecten te
behouden en
negatieve bijeffecten
te verminderen.
Het is een groep mensen die interacteert om een doel te verwezenlijken.
Organisaties zijn opgericht om een of meer specifieke duidelijke doelen te bereiken (maken
van producten en diensten).
Hier komen positieve en negatieve bijeffecten bij kijken, die niet deel uitmaken van de
doelen van de organisaties.
Iedere organisatie kent 4 basisactiviteiten: het stellen van doelen, zorgen voor voorwaarden,
operationeel regelen en primaire processen.
Een primair proces is het omzetten van invoer tot uitvoer. Waarom besta je als bedrijf?
Welke producten of diensten lever je als bedrijf?
Het operationeel regelen houdt in dat je omgaat met problemen in primaire processen,
zodat de processen verder kunnen worden gezet. Je gaat dus een oplossing bedenken.
Het stellen van doelen is het opmaak van doelen voor het primaire proces: o.a. eisen,
bijeffecten, type, kwaliteit en kwantiteit.
Het zorgen dat doelen kunnen worden gerealiseerd: infrastructurele voorwaarden
realiseren die een goede uitvoering van de vermeldde drie activiteiten faciliteren. Set van
voorwaarden is de infrastructuur: technologie, structuur en HR. De infrastructuur is
tastbaarder dan cultuur.
Interactiepremissen zorgen ervoor dat doelen kunnen worden gerealiseerd. Hieronder valt
de infrastructuur (technologie, structuur en HR) en cultuur.
Structuur = de manier waarop taken zijn gedefinieerd en ten opzichte van elkaar zijn
gekoppeld. (Taak = wie moet wat doen met behulp van welke middelen) hieronder vallen de
begrippen hiërarchie (centralisatie → denken en doen splitsen, scientific management,
standaardisatie van werktijd en werkmethode) en specialisatie (focussen op een klein deel
van het productieproces).
Een bureaucratie kan gezien worden als een combinatie van centralisatie en specialisatie.
Technologie = gebouwen, productiemiddelen, etc.
HR = kennis, vaardigheden en motivatie
3
, De infrastructuur en de cultuur zijn de resultante en voorwaarde voor activiteiten.
Cultuur = geheel van normen/waarden/verwachtingen dat gedrag stuurt. Informeel, gedeeld
door mensen, ontstaat door mensen. Langzaam stabiliseren van set van ideeën die invloed
hebben op gedrag.
Omgeving = trends en ontwikkelingen
(economische, technologische, sociaal-
maatschappelijke), eigenschappen
(dynamiek, complexiteit) en
belanghebbende partijen (leveranciers,
klanten, etc.)
Een organisatie is afhankelijk van zijn omgeving, daarom is dit een cruciaal aspect in de
organisatietheorie.
Je kijkt naar:
− Output en doelen van de organisatie
− Input voor primaire processen
− Keuzes voor infrastructuur
− Organisatie en marktwerking
− Maatschappelijke en (macro) economische ontwikkelingen
Hoe infrastructuur en cultuur ontwerpen zodat interacties goed verlopen (doelen gehaald)?
→ Onder welke omstandigheden (omgeving) verloopt dit het best? Welke infrastructurele
condities zijn optimaal?
Dit is nodig om ontwerpregels te maken om het beter te doen als organisatie.
Hoorcollege 2
Theorie en organisatie
Organa – instrument/tool dat je inzet voor een specifiek doel
Organon – ‘hetgeen’ waarmee je werkt
Organisaties hebben verschillende doelen, het mes kan daardoor aan twee kanten snijden.
Aan de ene kant zou je kunnen zeggen dat een organisatie helpt met het verbeteren van het
milieu, terwijl je ook kunt zeggen dat organisaties slecht zijn voor het milieu.
4
