Prof. Monbaliu
Abdomen & buikwand
Inleiding
Anatomische positie & vlakken
Coronaal/frontaal vlak
Coronaal
- Verdelen in voor- & achterkant
- Termen anterior & posterior gebruikt
Rechts: frontale doorsnede thoracodorsale scan
Sagittaal vlak
Sagittaal
- Vlak van voor naar achter
- Verdelen in rechter & linker helft
- Spreken van lateraal & mediaal
Transversaal – horizontaal – axiaal vlak
Evenwijdig aan vloeroppervlak
& maakt dwarsdoorsnede doorheen lichaam
Topografische regio’s
Algemeen
Onderscheiden 2 vormen in topografische regio’s abdomen
1. Opdelen in 4 kwadranten
2. Opdelen in 9 regio’s
4 quadranten
Trans-umbilicaal vlak
- Afhankelijk van lichaamsbouw
- Loopt doorheen L3 of L4
Mediaan vlak
- Verticaal vlak
1
,Prof. Monbaliu
Rechterboven
- Lever
- Galblaas
Linkerboven
- Maag
- Milt
Rechter- & linkeronder
- Darmstructuren
McBurnerys punt
- Komt overeen met plek appendix
- Hier palperen, dan pijnlijk
- Op 2/3e van lijn tussen umbilicus & SIAS
9 regio’s
Twee midclaviculaire lijnen
& twee transversale lijnen
1. Subcostale lijn → onderzijde van 10e rib
2. Intertuberculaire lijn → doorheen linker & rechter tuberculum iliacum
1 & 3: hypochondrium (R & L)
4 & 6: flank (R & L)
7 & 9: fossa iliaca (R & L)
2: epigastrium
5: mesogastrium
8: hypogastrium
Tuberculum iliacum
= meest prominente & meest laterale expansie van
crista iliaca
2
,Prof. Monbaliu
Klinische toepassing
Twee klinische toepassingen
1. Localiseren abdominale pijn
2. Chirurgische incisies & laprascopische ingrepen
Abdomen
Anatomie abdomen
Overzicht
‘cilindrische’ holte tussen
- Thorax → apertura thoracica inferior
- Pelvis → apertura pelvis superior
- Onderste ledematen
Begrensd
- Diafragma
- Buikwand
(ventraal, lateraal & dorsaal)
Abdominale (peritoneale) caviteit
- Intra- & retroperitoneale organen
- Continuïteit met pelvische caviteit urogenitale
organen
Functies
1. Bescherming abdominale organen
2. Ademhaling
3. Intra-abdominale druk
o Defecatie
o Mictie
o Bevalling
1. Bescherming abdominale organen
Bescherming door abdominale caviteit
MAAR: organen in bovenbuik ook beschermd door thoraxwand
Als stomp in thoracaal deel, dan bedacht zijn op beschadiging lever & milt
3
, Prof. Monbaliu
2. Ademhaling (hoesten, braken)
DUS: ontwikkelen neg & pos druk thorax
Roos: buikcaviteit
Blauw: pelvisch caviteit
Bij inspiratie
- Negatieve druk
- Door contractie diafragma
- Dus naar caudaal
- Buikspieren ontspannen
DUS: afname thoraxdruk
Bij expiratie
- Positieve druk thorax
- Door ontspannen diafragma
- Dus naar craniaal
- Buikspieren opspannen
DUS: toename thoraxdruk
3. Verhogen intra-abdominale druk
Randvoorwaarden
- Larynxcaviteit gesloten
- Diafragma gefixeerd
o Lucht in thorax ter plaatse
- Abdominale wand samentrekken
DAN: verhogen intra-abdominale druk
Nodig voor: geboorte & deficatie
Skelet
Beenderige componenten
- Lumbale wervels & tussenwervelschijven (L1-L5)
- Bekken
- Thorax
o Processus xiphoideus
o Margo costalis
o Deel rib XI, rib XII
4
Abdomen & buikwand
Inleiding
Anatomische positie & vlakken
Coronaal/frontaal vlak
Coronaal
- Verdelen in voor- & achterkant
- Termen anterior & posterior gebruikt
Rechts: frontale doorsnede thoracodorsale scan
Sagittaal vlak
Sagittaal
- Vlak van voor naar achter
- Verdelen in rechter & linker helft
- Spreken van lateraal & mediaal
Transversaal – horizontaal – axiaal vlak
Evenwijdig aan vloeroppervlak
& maakt dwarsdoorsnede doorheen lichaam
Topografische regio’s
Algemeen
Onderscheiden 2 vormen in topografische regio’s abdomen
1. Opdelen in 4 kwadranten
2. Opdelen in 9 regio’s
4 quadranten
Trans-umbilicaal vlak
- Afhankelijk van lichaamsbouw
- Loopt doorheen L3 of L4
Mediaan vlak
- Verticaal vlak
1
,Prof. Monbaliu
Rechterboven
- Lever
- Galblaas
Linkerboven
- Maag
- Milt
Rechter- & linkeronder
- Darmstructuren
McBurnerys punt
- Komt overeen met plek appendix
- Hier palperen, dan pijnlijk
- Op 2/3e van lijn tussen umbilicus & SIAS
9 regio’s
Twee midclaviculaire lijnen
& twee transversale lijnen
1. Subcostale lijn → onderzijde van 10e rib
2. Intertuberculaire lijn → doorheen linker & rechter tuberculum iliacum
1 & 3: hypochondrium (R & L)
4 & 6: flank (R & L)
7 & 9: fossa iliaca (R & L)
2: epigastrium
5: mesogastrium
8: hypogastrium
Tuberculum iliacum
= meest prominente & meest laterale expansie van
crista iliaca
2
,Prof. Monbaliu
Klinische toepassing
Twee klinische toepassingen
1. Localiseren abdominale pijn
2. Chirurgische incisies & laprascopische ingrepen
Abdomen
Anatomie abdomen
Overzicht
‘cilindrische’ holte tussen
- Thorax → apertura thoracica inferior
- Pelvis → apertura pelvis superior
- Onderste ledematen
Begrensd
- Diafragma
- Buikwand
(ventraal, lateraal & dorsaal)
Abdominale (peritoneale) caviteit
- Intra- & retroperitoneale organen
- Continuïteit met pelvische caviteit urogenitale
organen
Functies
1. Bescherming abdominale organen
2. Ademhaling
3. Intra-abdominale druk
o Defecatie
o Mictie
o Bevalling
1. Bescherming abdominale organen
Bescherming door abdominale caviteit
MAAR: organen in bovenbuik ook beschermd door thoraxwand
Als stomp in thoracaal deel, dan bedacht zijn op beschadiging lever & milt
3
, Prof. Monbaliu
2. Ademhaling (hoesten, braken)
DUS: ontwikkelen neg & pos druk thorax
Roos: buikcaviteit
Blauw: pelvisch caviteit
Bij inspiratie
- Negatieve druk
- Door contractie diafragma
- Dus naar caudaal
- Buikspieren ontspannen
DUS: afname thoraxdruk
Bij expiratie
- Positieve druk thorax
- Door ontspannen diafragma
- Dus naar craniaal
- Buikspieren opspannen
DUS: toename thoraxdruk
3. Verhogen intra-abdominale druk
Randvoorwaarden
- Larynxcaviteit gesloten
- Diafragma gefixeerd
o Lucht in thorax ter plaatse
- Abdominale wand samentrekken
DAN: verhogen intra-abdominale druk
Nodig voor: geboorte & deficatie
Skelet
Beenderige componenten
- Lumbale wervels & tussenwervelschijven (L1-L5)
- Bekken
- Thorax
o Processus xiphoideus
o Margo costalis
o Deel rib XI, rib XII
4
