Samenvatting verspaningstechnologie
1. Hoofdstuk Technologie
1.1 Verspanen
Metaalbewerking :
1) Verspanende bewerking
➔ Draaien, frezen, boren, schaven,…
➔ Teveel aan materiaal wordt verwijderd in vorm van spanen
2) Niet-verspanende bewerkingen
➔ Buigen, gieten, 3D-printen
➔ Vervormen van materiaal
➔ Er wordt geen materiaal verwijderd
Onderdelen :
1) Gereedschap
➔ harder dan te verspanen materiaal
➔ zo lang mogelijk scherp blijven (standtijd)
➔ wig- of spievorm moet aanwezig zijn
2) Werkstuk
➔ Moet een bepaalde ruwheid hebben (tolerantie)
➔ Bewerkingstijd moet kort zijn
➔ Optredende krachten moeten zo klein mogelijk zijn
o Zo niet : meer warmte- en dus energieverlies
Begrippen (voor alle verspanende bewerkingen) :
1) Snijkop : het gedeelte van een snijgereedschap dat door slijpen of een andere bewerking
voorzien is van een snijkant
2) Sneden of snijkanten : De lijnen die ontstaan door de vlakken die de snij-kop begrenzen
3) Hoofdsnede : De snij-wig wijst in de bewegingsrichting
4) Nevensneden : sneden die niet in de bewegingsrichting (voedingsrichting) wijst
5) Spaanvlak : vlak waarlangs de spanen aflopen
6) Vrijloopvlak : vlak dat weg ligt van het werkstuk
Hoeken :
, 1) Wighoek W : hoek tussen spaan- en vrijloopvlak
2) Vrijloophoek V : hoek tussen vrijloopvlak en werkstuk
3) Spaanhoek S : hoek tussen spaanvlak en de loodlijn op het bewerkte vlak.
W + V + S = 90°
Bewegingen :
1) Hoofdbeweging : beweging van het werkstuk (ook soms : snijbeweging)
2) Voedingsbeweging : beweging van gereedschap
→ continu (draaien) of periodiek (schaven)
3) Aanzet : zorgt ervoor dat snijgereedschap op een instelbare diepte in het materiaal snijdt
Spaandoorsnede :
1) a/f – verhouding
➔ a = snedediepte
➔ f = voeding
,Spaandoorsnede = a . f = aazet . voeding
Grotere spaandoorsnede → grote snijkrachten → hoe meer warmteontwikkeling
Slanke spanen → lage temperatuur
Dikke spanen → hoge temperatuur
Spaandoorsnede kan gelijk blijven door andere snijkantshoek te nemen maar dan de spaandikte h te
verdunnen.
Veranderen van snijkantshoek :
➔ Aanzet blijft gelijk
➔ Voeding blijft gelijk
➔ Spaanbreedte wordt langer
➔ Spaandikte wordt dunner
Hoe temperatuur verlagen :
➔ Spaanbreedte zo lang mogelijk
o Warmte afgevoerd over langere lengte
➔ Slanke spanen snijden
o Aanzet groot en voeding klein
o Als aanzet = cste → grotere hoek kiezen (zie voorbeeld)
o Radius ad snijkant aan vergroten
, 1.2 Snijsnelheid
Snijsnelheid
= snelheid waarmee de spanen worden weggesneden (in m/min)
➔ Draaien : omtreksnelheid werkstuk
➔ Boren : omtreksnelheid boor
➔ Frezen : omtreksnelheid van draaiende frees
➔ Schaven : de snelheid v/d rechtlijnige beweging van het werktuig t.o.v. het werkstuk
Hoge snijsnelheden → snellere verslijting van werktuig
Lage snijsnelheden → trage bewerking van werkstuk
Standtijd :
(duur vooraleer werktuig vervangen of geslapen moet worden)
v60 of vc = snelheid voor standtijd van 60 minuten
(afgesproken toegelaten snijsnelheiden, internationaal)
Parameters :
➔ Soort bewerking (boren, schaven, draaien, frezen)
➔ Materiaal werktuig
➔ Materiaal snijgereedschap
➔ Aanzet en voeding
➔ Vermogen v/d machine
➔ Gebruikte afkoeling en smeermiddel
1. Hoofdstuk Technologie
1.1 Verspanen
Metaalbewerking :
1) Verspanende bewerking
➔ Draaien, frezen, boren, schaven,…
➔ Teveel aan materiaal wordt verwijderd in vorm van spanen
2) Niet-verspanende bewerkingen
➔ Buigen, gieten, 3D-printen
➔ Vervormen van materiaal
➔ Er wordt geen materiaal verwijderd
Onderdelen :
1) Gereedschap
➔ harder dan te verspanen materiaal
➔ zo lang mogelijk scherp blijven (standtijd)
➔ wig- of spievorm moet aanwezig zijn
2) Werkstuk
➔ Moet een bepaalde ruwheid hebben (tolerantie)
➔ Bewerkingstijd moet kort zijn
➔ Optredende krachten moeten zo klein mogelijk zijn
o Zo niet : meer warmte- en dus energieverlies
Begrippen (voor alle verspanende bewerkingen) :
1) Snijkop : het gedeelte van een snijgereedschap dat door slijpen of een andere bewerking
voorzien is van een snijkant
2) Sneden of snijkanten : De lijnen die ontstaan door de vlakken die de snij-kop begrenzen
3) Hoofdsnede : De snij-wig wijst in de bewegingsrichting
4) Nevensneden : sneden die niet in de bewegingsrichting (voedingsrichting) wijst
5) Spaanvlak : vlak waarlangs de spanen aflopen
6) Vrijloopvlak : vlak dat weg ligt van het werkstuk
Hoeken :
, 1) Wighoek W : hoek tussen spaan- en vrijloopvlak
2) Vrijloophoek V : hoek tussen vrijloopvlak en werkstuk
3) Spaanhoek S : hoek tussen spaanvlak en de loodlijn op het bewerkte vlak.
W + V + S = 90°
Bewegingen :
1) Hoofdbeweging : beweging van het werkstuk (ook soms : snijbeweging)
2) Voedingsbeweging : beweging van gereedschap
→ continu (draaien) of periodiek (schaven)
3) Aanzet : zorgt ervoor dat snijgereedschap op een instelbare diepte in het materiaal snijdt
Spaandoorsnede :
1) a/f – verhouding
➔ a = snedediepte
➔ f = voeding
,Spaandoorsnede = a . f = aazet . voeding
Grotere spaandoorsnede → grote snijkrachten → hoe meer warmteontwikkeling
Slanke spanen → lage temperatuur
Dikke spanen → hoge temperatuur
Spaandoorsnede kan gelijk blijven door andere snijkantshoek te nemen maar dan de spaandikte h te
verdunnen.
Veranderen van snijkantshoek :
➔ Aanzet blijft gelijk
➔ Voeding blijft gelijk
➔ Spaanbreedte wordt langer
➔ Spaandikte wordt dunner
Hoe temperatuur verlagen :
➔ Spaanbreedte zo lang mogelijk
o Warmte afgevoerd over langere lengte
➔ Slanke spanen snijden
o Aanzet groot en voeding klein
o Als aanzet = cste → grotere hoek kiezen (zie voorbeeld)
o Radius ad snijkant aan vergroten
, 1.2 Snijsnelheid
Snijsnelheid
= snelheid waarmee de spanen worden weggesneden (in m/min)
➔ Draaien : omtreksnelheid werkstuk
➔ Boren : omtreksnelheid boor
➔ Frezen : omtreksnelheid van draaiende frees
➔ Schaven : de snelheid v/d rechtlijnige beweging van het werktuig t.o.v. het werkstuk
Hoge snijsnelheden → snellere verslijting van werktuig
Lage snijsnelheden → trage bewerking van werkstuk
Standtijd :
(duur vooraleer werktuig vervangen of geslapen moet worden)
v60 of vc = snelheid voor standtijd van 60 minuten
(afgesproken toegelaten snijsnelheiden, internationaal)
Parameters :
➔ Soort bewerking (boren, schaven, draaien, frezen)
➔ Materiaal werktuig
➔ Materiaal snijgereedschap
➔ Aanzet en voeding
➔ Vermogen v/d machine
➔ Gebruikte afkoeling en smeermiddel
