1
Arbeidsrecht
Rechten en plichten - Bij uitvoering van de
arbeidsovereenkomst
Overzicht
○ Verplichtingen beide partijen
○ Verplichtingen werknemer
○ Verplichtingen werkgever
○ Aansprakelijkheid WG en WN
Verplichtingen beide partijen
Plicht om de overeenkomst te goeder trouw uit te voeren.
Artikel 1134 Burgerlijk wetboek:
○ ‘Alle overeenkomsten die wettig zijn aangegaan, strekken degenen die deze hebben
aangegaan, tot wet.
Zij kunnen niet herroepen worden dan met hun wederzijdse toestemming of op de
gronden door de wet erkend. Zij moeten te goeder trouw worden ten uitvoer
gebracht. ‘
○ Voorbeeld: verbod eerlijke concurrentie tijdens uitvoering van de
arbeidsovereenkomst
Exceptie van niet uitvoering - ‘Exceptio non adempleti contractus (ENAC)’
○ Niet uitvoeren van de AO omdat andere partij haar verplichtingen niet nakomt.
○ Toch mee opletten!
Niet-uitvoering maakt op zich geen einde aan AO
Goede trouw
7. Handelen te goeder trouw betekent optreden ,volgens de eisen van redelijkheid en billijkheid"(l3)
en dit niet alleen volgens de eigen inzichten (subjectieve goede trouw), maar ook volgens objectieve
criteria (objectieve goede trouw)(14). In het overeenkomstenrecht impliceert de goede trouw ,een
geest van samenwerking en loyaliteit tussen de contractspartijen. (De partijen) mogen er m.a. w. op
vertrouwen dat de medecontractant bij de totstandkoming en de uitvoering van de overeenkomst
mede oog heeft voor hun belangen, en, meer bepaald, dat de medecontractant de nodige
zorgvuldigheid aan de dag legt in het streven om het contractsdoel te verwezenlijken"(15). Aan het
beginsel van de uitvoering te goeder trouw van overeenkomsten pleegt men drie functies toe te
kennen: een interpretatieve, een aanvullende en een beperkende(16). …
ENAC
Uit Heylen, Verreyt 2014 p. 87: Voorbeeld “exceptio”: WN kan geldig beslissen de uitvoering van
zijn verplichtingen op te schorten om de werkgever aan te zetten tot eerbiediging van zijn
contractuele verplichtingen (betalen loon…)
Art. 16 WAO
, 2
“Werkgever en werknemer zijn elkander eerbied en achting verschuldigd.
Gedurende de uitvoering van de overeenkomst moeten zij de welvoeglijkheid en de goede
zeden in acht nemen en doen in acht nemen.”
Wordt geconcretiseerd in wetten en cao’s
○ Wetgeving welzijn op het werk
○ Eerbiediging privacy op de werkvloer
○ Non-discriminatiewetgeving
○ ...
Voorbeelden van gedragingen in strijd met art.16
Beledigingen door een werknemer aan zijn werkgever
Bespieden of afluisteren van een werknemer
Valselijk beschuldigen van diefstal van en klacht indienen tegen een werknemer zonder enig bewijs
…
Geweld pesterijen, OSG worden geregeld in de welzijnswet van 1996 aangepast door de wet van
10.1.2007 , de wet van 7 februari 2007 en het KB van 17 mei 2007. Zie ook
http://workpocket.be/3/6/. Deze wetten hebben de problematiek van pesten, geweld en OSG
uitgebreid tot en ingebed in een verplichting voor de werkgever opm een beleid te voeren inzake
psychosociale belasting.
Wet welzijn op het werk 1996 laatst gewijzigd in 2007 (wetten en KB 2007)
Inbedding pesten, geweld, OSG in beleid i.v.m. psychosociale belasting (stress, conflicten…)
Preventief luik: voorkomen van pesten, … (preventieadviseur, vertrouwenspersoon…)
Curatief luik: laten ophouden van pesten… en bestraffen via interne bemiddelinsgpogingen
Repressief luik: slachtoffer kan dader en WG aanklagen via rechtbank
Bescherming tegen ontslag 12 maanden na indienen klacht of na instellen vordering tot 3 maanden
nadat uitspraak definitief geworden is.
Verplichtingen werknemer
Art. 17 WAO
De werknemer is verplicht :
1. zijn werk zorgvuldig, eerlijk en nauwkeurig te verrichten, op tijd, plaats en wijze zoals
is overeengekomen;
2. te handelen volgens de bevelen en de instructies die hem worden gegeven door de
werkgever, zijn lasthebbers of zijn aangestelden met het oog op de uitvoering van de
overeenkomst;
3. zowel gedurende de overeenkomst als na het beëindigen daarvan, zich ervan te
onthouden :
a. fabrieksgeheimen, zakengeheimen of geheimen in verband met persoonlijke
of vertrouwelijke aangelegenheden, waarvan hij in de uitoefening van zijn
beroepsarbeid kennis kan hebben, bekend te maken;
b. daden van oneerlijke concurrentie te verrichten of daaraan mede te werken;
4. zich te onthouden van al wat schade kan berokkenen hetzij aan zijn eigen veiligheid,
hetzij aan die van zijn medearbeiders, van zijn werkgever, of van derden;
5. het hem toevertrouwde arbeidsgereedschap en de ongebruikte grondstoffen in goede
staat aan de werkgever terug te geven.
Arbeid verrichten.
Arbeidsrecht
Rechten en plichten - Bij uitvoering van de
arbeidsovereenkomst
Overzicht
○ Verplichtingen beide partijen
○ Verplichtingen werknemer
○ Verplichtingen werkgever
○ Aansprakelijkheid WG en WN
Verplichtingen beide partijen
Plicht om de overeenkomst te goeder trouw uit te voeren.
Artikel 1134 Burgerlijk wetboek:
○ ‘Alle overeenkomsten die wettig zijn aangegaan, strekken degenen die deze hebben
aangegaan, tot wet.
Zij kunnen niet herroepen worden dan met hun wederzijdse toestemming of op de
gronden door de wet erkend. Zij moeten te goeder trouw worden ten uitvoer
gebracht. ‘
○ Voorbeeld: verbod eerlijke concurrentie tijdens uitvoering van de
arbeidsovereenkomst
Exceptie van niet uitvoering - ‘Exceptio non adempleti contractus (ENAC)’
○ Niet uitvoeren van de AO omdat andere partij haar verplichtingen niet nakomt.
○ Toch mee opletten!
Niet-uitvoering maakt op zich geen einde aan AO
Goede trouw
7. Handelen te goeder trouw betekent optreden ,volgens de eisen van redelijkheid en billijkheid"(l3)
en dit niet alleen volgens de eigen inzichten (subjectieve goede trouw), maar ook volgens objectieve
criteria (objectieve goede trouw)(14). In het overeenkomstenrecht impliceert de goede trouw ,een
geest van samenwerking en loyaliteit tussen de contractspartijen. (De partijen) mogen er m.a. w. op
vertrouwen dat de medecontractant bij de totstandkoming en de uitvoering van de overeenkomst
mede oog heeft voor hun belangen, en, meer bepaald, dat de medecontractant de nodige
zorgvuldigheid aan de dag legt in het streven om het contractsdoel te verwezenlijken"(15). Aan het
beginsel van de uitvoering te goeder trouw van overeenkomsten pleegt men drie functies toe te
kennen: een interpretatieve, een aanvullende en een beperkende(16). …
ENAC
Uit Heylen, Verreyt 2014 p. 87: Voorbeeld “exceptio”: WN kan geldig beslissen de uitvoering van
zijn verplichtingen op te schorten om de werkgever aan te zetten tot eerbiediging van zijn
contractuele verplichtingen (betalen loon…)
Art. 16 WAO
, 2
“Werkgever en werknemer zijn elkander eerbied en achting verschuldigd.
Gedurende de uitvoering van de overeenkomst moeten zij de welvoeglijkheid en de goede
zeden in acht nemen en doen in acht nemen.”
Wordt geconcretiseerd in wetten en cao’s
○ Wetgeving welzijn op het werk
○ Eerbiediging privacy op de werkvloer
○ Non-discriminatiewetgeving
○ ...
Voorbeelden van gedragingen in strijd met art.16
Beledigingen door een werknemer aan zijn werkgever
Bespieden of afluisteren van een werknemer
Valselijk beschuldigen van diefstal van en klacht indienen tegen een werknemer zonder enig bewijs
…
Geweld pesterijen, OSG worden geregeld in de welzijnswet van 1996 aangepast door de wet van
10.1.2007 , de wet van 7 februari 2007 en het KB van 17 mei 2007. Zie ook
http://workpocket.be/3/6/. Deze wetten hebben de problematiek van pesten, geweld en OSG
uitgebreid tot en ingebed in een verplichting voor de werkgever opm een beleid te voeren inzake
psychosociale belasting.
Wet welzijn op het werk 1996 laatst gewijzigd in 2007 (wetten en KB 2007)
Inbedding pesten, geweld, OSG in beleid i.v.m. psychosociale belasting (stress, conflicten…)
Preventief luik: voorkomen van pesten, … (preventieadviseur, vertrouwenspersoon…)
Curatief luik: laten ophouden van pesten… en bestraffen via interne bemiddelinsgpogingen
Repressief luik: slachtoffer kan dader en WG aanklagen via rechtbank
Bescherming tegen ontslag 12 maanden na indienen klacht of na instellen vordering tot 3 maanden
nadat uitspraak definitief geworden is.
Verplichtingen werknemer
Art. 17 WAO
De werknemer is verplicht :
1. zijn werk zorgvuldig, eerlijk en nauwkeurig te verrichten, op tijd, plaats en wijze zoals
is overeengekomen;
2. te handelen volgens de bevelen en de instructies die hem worden gegeven door de
werkgever, zijn lasthebbers of zijn aangestelden met het oog op de uitvoering van de
overeenkomst;
3. zowel gedurende de overeenkomst als na het beëindigen daarvan, zich ervan te
onthouden :
a. fabrieksgeheimen, zakengeheimen of geheimen in verband met persoonlijke
of vertrouwelijke aangelegenheden, waarvan hij in de uitoefening van zijn
beroepsarbeid kennis kan hebben, bekend te maken;
b. daden van oneerlijke concurrentie te verrichten of daaraan mede te werken;
4. zich te onthouden van al wat schade kan berokkenen hetzij aan zijn eigen veiligheid,
hetzij aan die van zijn medearbeiders, van zijn werkgever, of van derden;
5. het hem toevertrouwde arbeidsgereedschap en de ongebruikte grondstoffen in goede
staat aan de werkgever terug te geven.
Arbeid verrichten.
