1
inleiding
Ancien Régime - 1750 (FR maakt einde aan AR)
- maatschappelijke orde: god en traditie
- zelfvoorzienend: autarkisch
- standensamenleving: juridische ongelijkheid
- adel en clerus = eigen wetten
- predemocratisch en prekapitalistisch
Standenmaatschappij - juridische ongelijkheden
- sterke socio economische ongelijkheid
- 3 standen: adel, clerus, burgerij
- geboorte bepaald stand
- nieuwe elite: adel + burgerij
e
imperialisme - ± 1885: 2 IR
- internationalisering van kapitalisme
- uitbuiting en onderdrukking in kolonies: sociale kwestie
- sociaal darwinisme
- motief: grondstoffen en afzetmarkten
- conferentie van Berlijn: Westen verdeelt Afrika
e
sociale kwestie - 19 eeuw
- donkere, negatieve kan van de vooruitgang van de
economie
- politieke ordening en samenleving
- verzet arbeiders
- proletarisering: toestand waar je niets hebt behalve
spierkracht (cottage industry)
burgerlijke rechtsstaat - juridische gelijkheid
- scheiding der machten
- wetten beschermen burgers
- overheid en burger gebonden aan recht
- 1885
Wall street crash - 1929, VS
- beurscrash
- financiële afloop WO I
- speculatiedrift
- economische crisis tot na WO II
- gevolg: grote depressie à New Deal (Roosevelt)
vijfjarenplannen in de Sovjetunie - vanaf 1928
- Stalin
- Staat bepaalt wat en hoe
- Planeconomie (dwang, opstanden, doden)
- Collectivisering landbouw
- oorlogseconomie
Tien an men-plein - 1989
- plein van de Hemelse vrede in Peking
- protest tegen almacht Chinese communistische partij
- willen democratischer China
- aanleiding: overlijden voormalig secretatis generaal
- brutale en bloederige repressie
Tahrirplein - Egyptische revolutie: Arabische lente
- 2011
- protest tegen geweld regering: tegen corruptie, arbeid
- tijdens Jasmijnrevolutie
- vrije meningsuiting
- roep tot democratie: mensenrechten
- doet denken aan FR
Fukuyama - 1992
, 2
- the end of history and the last man
- einde van de geschiedenis en de laatste mens
- aanleiding: Val Berlijnse muur
- Amerikaanse economie is superieur (liberaal)
- nooit meer conflicten bij zelfde ideologie
- tegengesproken door Huntington
Huntington - 1996
- the clash of civilizations / de botsing der beschavingen
- Amerikaans politicoloog
- Weerlegt Fukuyama
- Er komen nog oorlogen over cultuur en religie
- Westen ó Islamfundamentralisten
- Voorspelt nine eleven / Charlie Hebdo
1750
economie
commons - onbebouwd land
- gemene gronden
- gratis gebruik is levensnoodzakelijk
- ontstaan sociale problemen bij verdwijning
- grond dat van niemand is
- belangrijk voor economie
enclosures - commons worden privé bezit
- sociaal drama, armoede
- ontstaan agrokapitalisme
- rijke grootgrondbezitters investeren in industrie (IR)
- boeren worden loonknecht / loonarbeider
Thomas Malthus - Malthusiaans Plafond / catastrofe (bevolkingsgroei groter
dan groei levensmiddelen)
e
- 18 eeuwse Brit
- beschrijft demografie
- oorlogen breken uit
- slechte oogst à gevolg honger en ziekte
- ongelijk
Autarkie - streven van een land naar economische onafhankelijkheid
van andere landen
- zelfvoorzienend
- geen import / export
- artisanaal (met de hand gemaakt)
Cottage Industry - economie op het platteland
- weinig voordelen: lage lonen, risico’s,…
- bijverdienste voor boeren
- arbeidskracht aanbieden op arbeidsmarkt
- voordelen koopman – ondernemer: lage investering, grote
winsten
- = huisnijverheid
boer-thuiswerker - boer heeft het financieel moeilijk
- bijverdienste
- cottage industry
- opdracht van koopman – ondernemer
- geen bescherming: economisch risico
- proletarisering: niets om aan de kost te doen behalve
spierkracht
koopman-ondernemer - boer – thuiswerker
- lage investering
, 3
- hoge winsten
- cottage industry
- nauwelijks risico’s
- winst
proletariaat - bezitloze klasse
- niets om aan de kost te komen, behalve eigen spierkracht
- arbeidskracht aanbieden op arbeidsmarkt
o afhankelijk van wat op de arbeidsmarkt gebeur
- afhankelijk van degene die productiemiddelen bezitten
- sociale ongelijkheid
- kiem sociale kwestie
corporatie, corporatisme, ambacht, - verenigingen van mensen binnen zelfde beroep zonder
gilde tegenstelling WN WG en vermijden concurrentie
- afgeschaft door Wet Le Chapelier (FR)
- meewerken aan stabiele SL
- goede kwaliteit voor consument
- bestaanszekerheid voor producent
- sociale functie: gemeenschappelijke kas om leden bij
ziekte,… te helpen (= SZ)
- geïnstitutionaliseerde solidariteit
manufactuur - produceren voor de handel
- loonarbeiders
- niet voor lokale markt werken
- winst
- begin vrije markt
- atelier (enkele WN voor handel)
- niet gereglementeerd
handelskapitalisme - doel = winst
- opkomst kapitalisme
- zonder handel geen winst
- massaproductie
- nood aan investering (know how)
- verzakelijking arbeidsverhouding
cultuur
obscurantisme - dogma’s: godsdienst is de waarheid waar niemand aan
twijfelt
- rede komt in plaats van dogma’s à verlichting
- magie
- duisternis: onwetende mens
- Ancien Régime heeft dit mogelijk gemaakt (koning was
zogezegd door God gekozen)
reformatie / contrareformatie - voor Ancien Régime
- reformatie
o hervormen van de godsdienst
o Luther (±1500)
- Contrareformatie
o Katholieke kerk gaat protestanten bestrijden
(sterk religieuze orde)
o Vandaag: jezuïeten
- Gevolg: conflicten van godsdiensten (oorlogen
eeuwenlang)
- Sociaal contract sluiten (democratie): Hobbes
- Beeldenstorm: maatschappelijk geweld
verlichting - reactie op obscurantisme
- zelfstandig denken
inleiding
Ancien Régime - 1750 (FR maakt einde aan AR)
- maatschappelijke orde: god en traditie
- zelfvoorzienend: autarkisch
- standensamenleving: juridische ongelijkheid
- adel en clerus = eigen wetten
- predemocratisch en prekapitalistisch
Standenmaatschappij - juridische ongelijkheden
- sterke socio economische ongelijkheid
- 3 standen: adel, clerus, burgerij
- geboorte bepaald stand
- nieuwe elite: adel + burgerij
e
imperialisme - ± 1885: 2 IR
- internationalisering van kapitalisme
- uitbuiting en onderdrukking in kolonies: sociale kwestie
- sociaal darwinisme
- motief: grondstoffen en afzetmarkten
- conferentie van Berlijn: Westen verdeelt Afrika
e
sociale kwestie - 19 eeuw
- donkere, negatieve kan van de vooruitgang van de
economie
- politieke ordening en samenleving
- verzet arbeiders
- proletarisering: toestand waar je niets hebt behalve
spierkracht (cottage industry)
burgerlijke rechtsstaat - juridische gelijkheid
- scheiding der machten
- wetten beschermen burgers
- overheid en burger gebonden aan recht
- 1885
Wall street crash - 1929, VS
- beurscrash
- financiële afloop WO I
- speculatiedrift
- economische crisis tot na WO II
- gevolg: grote depressie à New Deal (Roosevelt)
vijfjarenplannen in de Sovjetunie - vanaf 1928
- Stalin
- Staat bepaalt wat en hoe
- Planeconomie (dwang, opstanden, doden)
- Collectivisering landbouw
- oorlogseconomie
Tien an men-plein - 1989
- plein van de Hemelse vrede in Peking
- protest tegen almacht Chinese communistische partij
- willen democratischer China
- aanleiding: overlijden voormalig secretatis generaal
- brutale en bloederige repressie
Tahrirplein - Egyptische revolutie: Arabische lente
- 2011
- protest tegen geweld regering: tegen corruptie, arbeid
- tijdens Jasmijnrevolutie
- vrije meningsuiting
- roep tot democratie: mensenrechten
- doet denken aan FR
Fukuyama - 1992
, 2
- the end of history and the last man
- einde van de geschiedenis en de laatste mens
- aanleiding: Val Berlijnse muur
- Amerikaanse economie is superieur (liberaal)
- nooit meer conflicten bij zelfde ideologie
- tegengesproken door Huntington
Huntington - 1996
- the clash of civilizations / de botsing der beschavingen
- Amerikaans politicoloog
- Weerlegt Fukuyama
- Er komen nog oorlogen over cultuur en religie
- Westen ó Islamfundamentralisten
- Voorspelt nine eleven / Charlie Hebdo
1750
economie
commons - onbebouwd land
- gemene gronden
- gratis gebruik is levensnoodzakelijk
- ontstaan sociale problemen bij verdwijning
- grond dat van niemand is
- belangrijk voor economie
enclosures - commons worden privé bezit
- sociaal drama, armoede
- ontstaan agrokapitalisme
- rijke grootgrondbezitters investeren in industrie (IR)
- boeren worden loonknecht / loonarbeider
Thomas Malthus - Malthusiaans Plafond / catastrofe (bevolkingsgroei groter
dan groei levensmiddelen)
e
- 18 eeuwse Brit
- beschrijft demografie
- oorlogen breken uit
- slechte oogst à gevolg honger en ziekte
- ongelijk
Autarkie - streven van een land naar economische onafhankelijkheid
van andere landen
- zelfvoorzienend
- geen import / export
- artisanaal (met de hand gemaakt)
Cottage Industry - economie op het platteland
- weinig voordelen: lage lonen, risico’s,…
- bijverdienste voor boeren
- arbeidskracht aanbieden op arbeidsmarkt
- voordelen koopman – ondernemer: lage investering, grote
winsten
- = huisnijverheid
boer-thuiswerker - boer heeft het financieel moeilijk
- bijverdienste
- cottage industry
- opdracht van koopman – ondernemer
- geen bescherming: economisch risico
- proletarisering: niets om aan de kost te doen behalve
spierkracht
koopman-ondernemer - boer – thuiswerker
- lage investering
, 3
- hoge winsten
- cottage industry
- nauwelijks risico’s
- winst
proletariaat - bezitloze klasse
- niets om aan de kost te komen, behalve eigen spierkracht
- arbeidskracht aanbieden op arbeidsmarkt
o afhankelijk van wat op de arbeidsmarkt gebeur
- afhankelijk van degene die productiemiddelen bezitten
- sociale ongelijkheid
- kiem sociale kwestie
corporatie, corporatisme, ambacht, - verenigingen van mensen binnen zelfde beroep zonder
gilde tegenstelling WN WG en vermijden concurrentie
- afgeschaft door Wet Le Chapelier (FR)
- meewerken aan stabiele SL
- goede kwaliteit voor consument
- bestaanszekerheid voor producent
- sociale functie: gemeenschappelijke kas om leden bij
ziekte,… te helpen (= SZ)
- geïnstitutionaliseerde solidariteit
manufactuur - produceren voor de handel
- loonarbeiders
- niet voor lokale markt werken
- winst
- begin vrije markt
- atelier (enkele WN voor handel)
- niet gereglementeerd
handelskapitalisme - doel = winst
- opkomst kapitalisme
- zonder handel geen winst
- massaproductie
- nood aan investering (know how)
- verzakelijking arbeidsverhouding
cultuur
obscurantisme - dogma’s: godsdienst is de waarheid waar niemand aan
twijfelt
- rede komt in plaats van dogma’s à verlichting
- magie
- duisternis: onwetende mens
- Ancien Régime heeft dit mogelijk gemaakt (koning was
zogezegd door God gekozen)
reformatie / contrareformatie - voor Ancien Régime
- reformatie
o hervormen van de godsdienst
o Luther (±1500)
- Contrareformatie
o Katholieke kerk gaat protestanten bestrijden
(sterk religieuze orde)
o Vandaag: jezuïeten
- Gevolg: conflicten van godsdiensten (oorlogen
eeuwenlang)
- Sociaal contract sluiten (democratie): Hobbes
- Beeldenstorm: maatschappelijk geweld
verlichting - reactie op obscurantisme
- zelfstandig denken
