Samenvatting HC 1
GESCHIEDENIS ARBEIDSRECHT
19e eeuw
Repressief karakter
Contractuele vrijheid
In de praktijk: mensen gedwongen om in onmenselijke
omstandigheden te werken
Gevolg: sociale uitbuiting (mensen met kapitaal bepalen de
condities en mensen zonder kapitaal worden uitgebuit) en sociale
uitsluiting (een WG kan niets doen met mensen zonder
fysieke/mentale kracht)
1886
Opstanden
Degenen zonder kapitaal kwamen in opstand tijdens herdenking
Parijse commune en maakten duidelijk dat het kapitalisme niet
langer geaccepteerd zou worden
Gevolg
Eerste arbeidswetgeving
Contractvrijheid sociaal corrigeren door zij die in een
machtsverhouding zitten arbeidsrechtelijk te beschermen
TOEPASSINGSGEBIED
Ratione personae: voor wie?
Werknemers in de private sector
Contractanten in de publieke sector (bij de overheid obv arbeidscontract)
Statutairen (bij de overheid zonder arbeidscontract)
Ratione materiae: wat regelt het?
Individuele arbeidsverhouding
Collectieve arbeidsverhouding
Arbeidsreglementering
Sociale handhaving (vaak strafrechtelijk)
, Ratione loci: waar geldt het?
In België
Voor alle werknemers, ongeacht hun nationaliteit
Uitzondering: grensoverschrijdende tewerkstelling (sommige
aspecten worden geregeld door het vreemd arbeidsrecht)
BRONNEN SOCIAAL RECHT
Internationale bronnen
Verenigde Naties
UVRM
IVESCR
Vb. Recht op vrije vereniging, recht op arbeid,…
Internationale Arbeidsorganisatie
Tripartite samenstelling: WG, WN en overheid
Verdragen, aanbevelingen en eigen klachtenprocedure
IAO-verklaring inzake fundamentele beginselen en rechten op het
werk (1998)
8 fundamentele waarden in opgenomen
Europese bronnen
Raad van Europa
EVRM
Volledig directe werking
Europees Sociaal Handvest
Geen direct werking, maar art. 6.4 ivm stakingsrecht meestal
wel
Europese Unie
VEU en VWEU + Handvest grondrechten EU
Verordeningen (rechtstreeks verbindend en toepasbaar + directe
werking)
Richtlijnen (moeten geïmplementeerd worden)
Belangrijkste voor sociale wetgeving, maar Unie heeft alsnog beperkte
bevoegdheden (enkel hetgeen ze expliciet hebben gekregen)
Subsidiariteitsbeginsel (is EU wetgeving de beste manier om het doel te
bereiken?)
GESCHIEDENIS ARBEIDSRECHT
19e eeuw
Repressief karakter
Contractuele vrijheid
In de praktijk: mensen gedwongen om in onmenselijke
omstandigheden te werken
Gevolg: sociale uitbuiting (mensen met kapitaal bepalen de
condities en mensen zonder kapitaal worden uitgebuit) en sociale
uitsluiting (een WG kan niets doen met mensen zonder
fysieke/mentale kracht)
1886
Opstanden
Degenen zonder kapitaal kwamen in opstand tijdens herdenking
Parijse commune en maakten duidelijk dat het kapitalisme niet
langer geaccepteerd zou worden
Gevolg
Eerste arbeidswetgeving
Contractvrijheid sociaal corrigeren door zij die in een
machtsverhouding zitten arbeidsrechtelijk te beschermen
TOEPASSINGSGEBIED
Ratione personae: voor wie?
Werknemers in de private sector
Contractanten in de publieke sector (bij de overheid obv arbeidscontract)
Statutairen (bij de overheid zonder arbeidscontract)
Ratione materiae: wat regelt het?
Individuele arbeidsverhouding
Collectieve arbeidsverhouding
Arbeidsreglementering
Sociale handhaving (vaak strafrechtelijk)
, Ratione loci: waar geldt het?
In België
Voor alle werknemers, ongeacht hun nationaliteit
Uitzondering: grensoverschrijdende tewerkstelling (sommige
aspecten worden geregeld door het vreemd arbeidsrecht)
BRONNEN SOCIAAL RECHT
Internationale bronnen
Verenigde Naties
UVRM
IVESCR
Vb. Recht op vrije vereniging, recht op arbeid,…
Internationale Arbeidsorganisatie
Tripartite samenstelling: WG, WN en overheid
Verdragen, aanbevelingen en eigen klachtenprocedure
IAO-verklaring inzake fundamentele beginselen en rechten op het
werk (1998)
8 fundamentele waarden in opgenomen
Europese bronnen
Raad van Europa
EVRM
Volledig directe werking
Europees Sociaal Handvest
Geen direct werking, maar art. 6.4 ivm stakingsrecht meestal
wel
Europese Unie
VEU en VWEU + Handvest grondrechten EU
Verordeningen (rechtstreeks verbindend en toepasbaar + directe
werking)
Richtlijnen (moeten geïmplementeerd worden)
Belangrijkste voor sociale wetgeving, maar Unie heeft alsnog beperkte
bevoegdheden (enkel hetgeen ze expliciet hebben gekregen)
Subsidiariteitsbeginsel (is EU wetgeving de beste manier om het doel te
bereiken?)
