Samenvatting Goederenrecht (Hoorcolleges + Werkgroepen + Jurisprudentie)

Goederenrecht
Kennisclip – verkrijging van goederen
Art. 3:80 BW:
- Lid 1: men kan goederen onder algemene titel en onder bijzondere titel verkrijgen.
o Algemene titel: de verkrijger volgt de ander op in een geheel vermogen of een
evenredig deel daarvan.
 Erfopvolging.
 Boedelmenging.
 Fusie.
 Splitsing.
 Enkele speciale gevallen uit de Wet op het financieel toezicht.
o Bijzondere titel: de verkrijger krijgt slechts één of meer bepaalde goederen.
 Overdracht.
 Verjaring.
 Onteigening.
 Overige in de wet voor iedere soort aangegeven wijzen van
rechtsverkrijging.


Algemene regeling:
- Titel 3.4 BW: (beperkte) algemene regeling voor alle goederen:
o Afdeling 3.4.2 BW -> overdracht.
 Art. 3:84 BW.
 Art. 3:83 lid 3 BW: andere vermogensrechten dan vorderingen zijn slechts
overdraagbaar, wanneer de wet dit bepaalt.
o Afdeling 3.4.3 -> verkrijgende verjaring.
 Art. 3:99 en 3:105 BW.


Bijzondere bepaling:
- Aanvullende verkrijgingsregeling voor zaken:
o Titel 5.2 BW -> eigendom van roerende zaken:
 Inbezitneming van een res nullius (art. 5:4 BW).
 Vinderschap (art. 5.5 e.v. BW).
 Natrekking en bestanddeelvorming (art. 3:4 jo. 5:3 jo. 5:14 BW).
 Zaaksvorming (art. 5:16 BW).
 Eigenlijke vermenging (art. 5:15 BW).
o Titel 5.3 BW -> eigendom van onroerende zaken.
 Natrekking door de grond (art. 5:20 BW).
- Aanvullende verkrijgingsregelingen voor verkrijgingsregelingen:

1

, o Vorderingen -> verbintenissenrecht (boek 6 BW).
 Verkrijging door ontstaan (art. 6:1 BW) of
 Overgang (titel 6.2 BW).
 O.a. subrogatie (art. 6:150 e.v. BW).
o Auteursrechten (IE-rechten) -> auteurswet (Aw):
 Verkrijging door ontstaan (art. 1 Aw),
 Erfopvolging (art. 2 lid 1 Aw jo. Boek 4 BW) of
 Overdracht (art. 2 lid 1 Aw jo. 3:83 lid 3 jo. 3:84 BW).




Kennisclip – bestanddeelvorming en natrekking
Bestanddeelvorming is aan de orde als een zaak goederenrechtelijk gezien één word met een
andere zaak.


Wettelijk kader:
- Art. 5:3 BW: voor zover de wet niet anders bepaalt, is de eigenaar van een zaak eigenaar
van al haar bestanddelen.
- Art. 3:4 BW:
o Lid 1: al hetgeen volgens verkeersopvatting onderdeel van een zaak uitmaakt, is
bestanddeel van die zaak.
o Lid 2: een zaak die met een hoofdzaak zodanig verbonden wordt dat zij daarvan
niet kan worden afgescheiden zonder dat beschadiging van betekenis wordt
toegebracht aan een der zaken, wordt bestanddeel van de hoofdzaak.
- Art. 5:14 BW:




2

, o De eigendom van een roerende zaak die een bestanddeel wordt van een andere
roerende zaak die als hoofdzaak is aan te merken, gaat over aan de eigenaar van
deze hoofdzaak.
o Indien geen der zaken als hoofdzaak is aan te merken en zij toebehoren aan
verschillende eigenaars, worden deze mede-eigenaars van de nieuwe zaak, ieder
voor een aandeel evenredig aan de waarde van de zaak.
o Als hoofdzaak is aan te merken de zaak waarvan de waarde die van de andere zaak
aanmerkelijk overtreft of die volgens verkeersopvatting als zodanig wordt
beschouwd.


Dus als je wil weten wie de eigenaar is van een hoofdzaak na bestanddeelvorming moet je het
volgende doen:
- Bepalen wat de hoofdzaak is en wat het bestanddeel is
o Als er geen hoofdzaak is, maar wel bestanddeelvorming, dan moet je naar art. 5:14
lid 2 en 3 BW kijken.
- Twee criteria voor bestanddeelvorming:
o 1. Beschadigingscriterium.
o 2. Verkeersopvatting.
 Verkeersopvatting uitgewerkt in rechtspraak -> Depex/Curatoren


Natrekking bij onroerende zaken:
- Art. 3:3 BW: onroerend zijn de grond en de ‘duurzaam verenigde gebouwen en werken.’
- De grond (het perceel) is altijd de hoofdzaak.
- ‘duurzaam verenigde gebouwen en werken’ horen bij de eigendom van de grond (art. 5:20
BW).
Kennisclip – overdracht
Overdracht (art. 3:84 BW): de verschuiving van het eigendom van een goed.
- Vereisten voor overdracht:
o 1. Geldige titel: rechtsgrond die aan de rechtsovergang ten grondslag ligt.
 Verbintenis uit overeenkomst of wet.
 Causaal stelsel: zonder geldige titel vindt er geen overdracht plaats.
 Een nietige titel levert beschikkingsonbevoegdheid op bij de koper
(art. 3:53 BW).
o 2. Levering.
 Leveringshandelingen:
 Bij roerende zaken (behalve registergoederen): via
bezitsverschaffing (art. 3.90 lid 1 BW jo.)
o Feitelijke overgave via art. 3:114 BW of

3

, o Tweezijdige verklaring via art. 3:115 BW sub a, b of c.
 Bij registerzaken: levering van een onroerende zaak geschiet via
een (1) notariële akte en (2) inschrijving in openbare registers (art.
3:89 lid 1).
 Levering bij vordering en andere relatieve rechten -> geregeld in art. 3:93-
94 BW.
 Bij vordering op naam -> cessie:
 Openbare cessie (art. 3:94 lid 1 BW).
 Stille cessie (art. 3:94 lid 3 BW).
 Bij andere goederen:
 Onafhankelijk beperkt recht -> via art. 3:98 BW.
 Afhankelijke rechten -> gaan van rechtswege over op de verkrijger
van het goed waaraan het afhankelijke recht is verbonden
o 3. Beschikkingsbevoegdheid: de bevoegdheid om een goed te kunnen
vervreemden of bezwaren.
 Zaken: eigenaar.
 Vorderingsrechten: crediteur.
 Beperkte rechten: de beperkt gerechtigde.


Kennisclip – bezitsverschaffing
Overdracht vereisten (art. 3:84 lid 1 BW):
- 1. Titel.
- 2. Beschikkingsbevoegdheid.
- 3. Levering.
o Bezitsverschaffing (art. 3:90 lid 1 BW):
 Alleen als vervreemder bezitter/houder is.
 Alleen voor roerende zaken, niet-registergoederen.


Twee soorten bezitsverschaffing:
- Feitelijke machtsverschaffing (art. 3:112 jo. 3:114 BW):
o Vervreemder geeft het goed aan de verkrijger.
- Tweezijdige verklaring zonder feitelijke handeling (art. 3:115 BW) -> het goed wordt dan
niet verplaatst.
o 1. Constitutum possessorium (c.p.) (sub a).
o 2. Brevi manu (sub b).
o 3. Longa manu (sub c).
o (4. Passief.)



4