DIVERSITEIT
Hoofdstuk 1: theoretische beschouwing
1. Algemene theorie
1.1 Cultuur
Cultuur= een door een gemeenschap gedeeld systeem van waarden, normen, ideeën,
attitudes, gedragingen, communicatiemiddelen en de producten ervan, die van generatie op
generatie worden overgeleverd
o Visies:
Essentialistisch
- Hofstede: ui verschillende lagen, vaste kern
- Normen en waarden
- Outsider perspectief: hoe kijk ik van de buitenkant naar een cultuur?
- Stimuleert wij <-> zij denken
Contextualistisch
- Cultuur is je zuurstof
- Je beseft pas hoe hard je je cultuur nodig hebt als je uit je cultuur bent
- Insider perspectief
- Wederzijdse beïnvloeding tussen cultuur en mens
- Risico: iedereen wordt als gelijk gezien, kleurenblind
Constructuvistisch
- Je eigen cultuur is je referentiekader
- De bril waardoor je kijkt
o Gebruik en misbruik:
Cultuur mag niet als oorzaak gebruikt worden voor verschillen
Er is niet zoiets als DE Vlaamse cultuur
Wie bepaalt de norm?
Belangrijk voor PC: transculturele dialoog
1.2 Sociaal kapitaal
Sociaal kapitaal: Bourdieu en Putnam
= alle formele en informele netwerken, normen en sociaal vertrouwen
o Wat heb ik aan netwerk en wat voor kapitaal kan ik daar uithalen?
o Netwerk mobiliseren om een doel te bereiken
o Steunfiguren
o Sociaal vertrouwen: normen zijn basisvoorwaarden om bij de groep te horen
o Hulpmiddelen om doel te bereiken en kansen te vergroten
o Veranderlijk
o Wederkerigheidsprincipe
Draagt bij aan hogere levenskwaliteit en maatschappijbetrokkenheid
Risicofactor: politiek klimaat
Samenvatting van Nina Hoevenaars (2021-2022)
,Soorten kapitaal: (Bourdieu)
o Economisch: geld, SES
o Cultureel: opleiding, kennis
o Sociaal: hulpbronnen uit netwerk
o Symbolisch: status
o Linguïstisch: taalbeheersing
Deze soorten kapitaal gebruik je in de verschillende velden: kerk, media, politiek,
onderwijs, etc.
Habitus= je goed op je plaats voelen ontstaat door status, onderwijs, omgeving
Doxa= algemene overtuiging die worden aanvaard als vanzelfsprekend
Sociaal kapitaal= kenmerken van sociale organisaties zoals netwerken, normen en sociaal
vertrouwen die de coördinatie en samenwerking vergemakkelijken voor wederzijds voordeel
o Waarom werkt het? (Nan Lin)
1) Informatiestroom
- Sociale contacten toegang tot informatie over mogelijkheden en
kansen die je anders niet bereiken
- Sociale contacten informeren organisaties en werkgevers over
beschikbaarheid van mensen die anders niet opgemerkt zouden worden
2) Invloed
- Sociale contacten kunnen invloed uitwerken op bv. wervers op de banen-
of huizenmarkt door een goed woordje te doen
3) Sociale accreditatie
- Door achter je te staan erkennen sociale contacten hun relatie met jou
4) Bekrachtiging van je sociale identiteit
- Bekrachtigd aanspraak op bepaalde middelen die beschikbaar zijn voor
leden van het netwerk
- Erkent jouw waardigheid als individu en als lid van een sociale groep
- Biedt emotionele steun + publieke erkenning van jouw claim op bepaalde
middelen
o Waarom werkt het niet? (Schaduwzijden van Engbersen)
Hechte groepen kunnen een bron van intolerantie en conformisme zijn door
outsiders uit te sluiten en te discrimineren
Hechte groepen kunnen een blokkade opwerpen tegen sociale mobiliteit van
ambitieuze leden, individuele leden raken onvoldoende in staat om te stijgen
op de maatschappelijke ladder
Ontworteling= door migratie vaak vermindering van het sociaal kapitaal
Investeren in het opbouwen van nieuw kapitaal!!
o Bonding= verbroederen met een homogene groep
o Bridging= bruggen bouwen naar andere gemeenschappen, over verschillen heen
o Linken= iemand linkt je aan iemand anders, sociaal netwerk uitbreiden
Belangrijk voor PC: aandacht voor ontwikkelen of vergroten van sociaal kapitaal van cliënt
om werkloosheid en armoede te bestrijden
2. Ontstaan van diverse samenleving
Samenvatting van Nina Hoevenaars (2021-2022)
, 2.1 Wat is migratie?
Migratie= het permanent verwisselen van vaste verblijfplaats van individuen en/of groepen
binnen een groter geografisch gebied dan de geboortestreek
o 3 manieren:
Vrijwillig: “ik besluit om te verhuizen naar…”, behoefte aan verandering
Semivrijwillig: bij gebrek aan toekomstperspectief, onvrede met situatie, een
keuze onderhevig aan allerlei factoren
Onvrijwillig: gedwongen verlating land, vrees voor leven of vrijheid
o Migrant of vluchteling
Vluchteling: oorlog, natuurrampen, politieke situaties asielzoeker
(onvrijwillig)
Migrant: studeren, liefde, werk (vrijwillig)
2.2 Migratie naar België
‘Gastarbeiders’:
o WO1: migranten uit buurlanden
o Interbellum: Italianen en Polen migreerden naar België
o Na WO2: toename van andere nationaliteiten
o Jaren 60: blijvende economische groei 1964: tewerkstellingsakkoord met Marokko
en Turkije
o Oliecrisis in 1973: werving van arbeidsmigranten stopgezet door Belgische regering
Vervolg ‘gastarbeiders’:
o Arbeidsmigranten vestigen zich in hun gastland
2 vormen van volgmigratie:
Gezinshereniging
Gezinsvorming
o Arbeidsmigranten evolueren tot etnische minderheden
o Tijdelijkheidsgedachte: overheid ging ervan uit dat de migranten niet zouden
blijven
Dekolonisering van Belgisch Congo:
o Terugkerende Belgen
o Beperkte groep Congolezen/Rwandezen/Burundezen
Eind jaren 80-begin jaren 90:
o 1989: val Berlijnse muur
o 1992: vorming Europese Unie en verdrag van Schengen
o Toename van Europese migranten
Globalisering:
o Golfoorlog
o Joegoslavië: oorlog vanwege geloof
o 2001: 9/11 moslims werden “de vijand”
o Effect op migratie:
Samenvatting van Nina Hoevenaars (2021-2022)
Hoofdstuk 1: theoretische beschouwing
1. Algemene theorie
1.1 Cultuur
Cultuur= een door een gemeenschap gedeeld systeem van waarden, normen, ideeën,
attitudes, gedragingen, communicatiemiddelen en de producten ervan, die van generatie op
generatie worden overgeleverd
o Visies:
Essentialistisch
- Hofstede: ui verschillende lagen, vaste kern
- Normen en waarden
- Outsider perspectief: hoe kijk ik van de buitenkant naar een cultuur?
- Stimuleert wij <-> zij denken
Contextualistisch
- Cultuur is je zuurstof
- Je beseft pas hoe hard je je cultuur nodig hebt als je uit je cultuur bent
- Insider perspectief
- Wederzijdse beïnvloeding tussen cultuur en mens
- Risico: iedereen wordt als gelijk gezien, kleurenblind
Constructuvistisch
- Je eigen cultuur is je referentiekader
- De bril waardoor je kijkt
o Gebruik en misbruik:
Cultuur mag niet als oorzaak gebruikt worden voor verschillen
Er is niet zoiets als DE Vlaamse cultuur
Wie bepaalt de norm?
Belangrijk voor PC: transculturele dialoog
1.2 Sociaal kapitaal
Sociaal kapitaal: Bourdieu en Putnam
= alle formele en informele netwerken, normen en sociaal vertrouwen
o Wat heb ik aan netwerk en wat voor kapitaal kan ik daar uithalen?
o Netwerk mobiliseren om een doel te bereiken
o Steunfiguren
o Sociaal vertrouwen: normen zijn basisvoorwaarden om bij de groep te horen
o Hulpmiddelen om doel te bereiken en kansen te vergroten
o Veranderlijk
o Wederkerigheidsprincipe
Draagt bij aan hogere levenskwaliteit en maatschappijbetrokkenheid
Risicofactor: politiek klimaat
Samenvatting van Nina Hoevenaars (2021-2022)
,Soorten kapitaal: (Bourdieu)
o Economisch: geld, SES
o Cultureel: opleiding, kennis
o Sociaal: hulpbronnen uit netwerk
o Symbolisch: status
o Linguïstisch: taalbeheersing
Deze soorten kapitaal gebruik je in de verschillende velden: kerk, media, politiek,
onderwijs, etc.
Habitus= je goed op je plaats voelen ontstaat door status, onderwijs, omgeving
Doxa= algemene overtuiging die worden aanvaard als vanzelfsprekend
Sociaal kapitaal= kenmerken van sociale organisaties zoals netwerken, normen en sociaal
vertrouwen die de coördinatie en samenwerking vergemakkelijken voor wederzijds voordeel
o Waarom werkt het? (Nan Lin)
1) Informatiestroom
- Sociale contacten toegang tot informatie over mogelijkheden en
kansen die je anders niet bereiken
- Sociale contacten informeren organisaties en werkgevers over
beschikbaarheid van mensen die anders niet opgemerkt zouden worden
2) Invloed
- Sociale contacten kunnen invloed uitwerken op bv. wervers op de banen-
of huizenmarkt door een goed woordje te doen
3) Sociale accreditatie
- Door achter je te staan erkennen sociale contacten hun relatie met jou
4) Bekrachtiging van je sociale identiteit
- Bekrachtigd aanspraak op bepaalde middelen die beschikbaar zijn voor
leden van het netwerk
- Erkent jouw waardigheid als individu en als lid van een sociale groep
- Biedt emotionele steun + publieke erkenning van jouw claim op bepaalde
middelen
o Waarom werkt het niet? (Schaduwzijden van Engbersen)
Hechte groepen kunnen een bron van intolerantie en conformisme zijn door
outsiders uit te sluiten en te discrimineren
Hechte groepen kunnen een blokkade opwerpen tegen sociale mobiliteit van
ambitieuze leden, individuele leden raken onvoldoende in staat om te stijgen
op de maatschappelijke ladder
Ontworteling= door migratie vaak vermindering van het sociaal kapitaal
Investeren in het opbouwen van nieuw kapitaal!!
o Bonding= verbroederen met een homogene groep
o Bridging= bruggen bouwen naar andere gemeenschappen, over verschillen heen
o Linken= iemand linkt je aan iemand anders, sociaal netwerk uitbreiden
Belangrijk voor PC: aandacht voor ontwikkelen of vergroten van sociaal kapitaal van cliënt
om werkloosheid en armoede te bestrijden
2. Ontstaan van diverse samenleving
Samenvatting van Nina Hoevenaars (2021-2022)
, 2.1 Wat is migratie?
Migratie= het permanent verwisselen van vaste verblijfplaats van individuen en/of groepen
binnen een groter geografisch gebied dan de geboortestreek
o 3 manieren:
Vrijwillig: “ik besluit om te verhuizen naar…”, behoefte aan verandering
Semivrijwillig: bij gebrek aan toekomstperspectief, onvrede met situatie, een
keuze onderhevig aan allerlei factoren
Onvrijwillig: gedwongen verlating land, vrees voor leven of vrijheid
o Migrant of vluchteling
Vluchteling: oorlog, natuurrampen, politieke situaties asielzoeker
(onvrijwillig)
Migrant: studeren, liefde, werk (vrijwillig)
2.2 Migratie naar België
‘Gastarbeiders’:
o WO1: migranten uit buurlanden
o Interbellum: Italianen en Polen migreerden naar België
o Na WO2: toename van andere nationaliteiten
o Jaren 60: blijvende economische groei 1964: tewerkstellingsakkoord met Marokko
en Turkije
o Oliecrisis in 1973: werving van arbeidsmigranten stopgezet door Belgische regering
Vervolg ‘gastarbeiders’:
o Arbeidsmigranten vestigen zich in hun gastland
2 vormen van volgmigratie:
Gezinshereniging
Gezinsvorming
o Arbeidsmigranten evolueren tot etnische minderheden
o Tijdelijkheidsgedachte: overheid ging ervan uit dat de migranten niet zouden
blijven
Dekolonisering van Belgisch Congo:
o Terugkerende Belgen
o Beperkte groep Congolezen/Rwandezen/Burundezen
Eind jaren 80-begin jaren 90:
o 1989: val Berlijnse muur
o 1992: vorming Europese Unie en verdrag van Schengen
o Toename van Europese migranten
Globalisering:
o Golfoorlog
o Joegoslavië: oorlog vanwege geloof
o 2001: 9/11 moslims werden “de vijand”
o Effect op migratie:
Samenvatting van Nina Hoevenaars (2021-2022)
