Samenvatting O&O
Geschiedenis in de fysiotherapie
Bij de Grieken, Romeinen, Egyptenaren, Indiërs en Chinezen kom je al vormen tegen van massage,
gymnastiek, oefeningen en baden. In de 19e eeuw kwamen er al mechanische vormen van massage
en ontstonden oefencentra met apparatuur (Zander). De manuele therapie ontstond in de
middeleeuwen. Drie bekende methodieken van manuele therapie zijn: Mulligan, McKenzie, Maitland.
In de 18e eeuw opleving van de oefengymnastiek door Per Hendrik Ling, de oprichter van de
Zweedse School. Hij verdeelde de gymnastiek in militaire, pedagogische, medische en esthetische
gymnastiek.
In de 19e en 20e eeuw was er een opkomst van de houdings- en schoolgymnastiek. In de Duitse
School waren dat de heren Spies, Maul en Jahn. In de Haagse School was dat J. H. C. Reijs. Hij zette
zich vooral in voor schoolgymnastiek en actieve vormen van bewegingstherapie, later is hieruit de
heilgymnastiek ontstaan.
Een bijzondere vorm van houdingstherapie is ontwikkeld door Bes Mensendieck en later door Marie
Cesar, hierin staat de vrouw centraal.
In de 20ste eeuw kwam er door de ontwikkeling van de techniek een heel reeks fysiotherapeutische
applicaties op de markt. Diverse stroomvormen, lichttherapieën, warmte- en koudetherapie,
hydrotherapie en hoogfrequent therapie. De laatste jaren zie je alleen echografie, shockwave en
ultrageluid nog in de praktijken. Massage is de laatste jaren minder geworden, al is er nu weer veel
onderzoek naar. De afgelopen jaren is men van een passieve therapievorm naar een actieve
therapievorm gegaan, dit zag je al in de 19e eeuw bij de Zanderinstituten.
Belangrijke data:
1889: “het Genootschap ter beoefening van Heilgymnastiek in Nederland” wordt door de heren
H. van Kreel, J.H. Reijs en J. Minkman in Amsterdam opgericht. Dit was de voorloper van het
huidige KNGF.
1912: Eerste opleiding tot heilgymnast-masseur, genoemd naar de oprichter de heer “Jan van Essen”
in Amsterdam
1963: Wet op de paramedische beroepen wordt uitgevaardigd. Beroepsbescherming wordt
vastgelegd.
1965: Fysiotherapeutenbesluit wordt gepubliceerd (staatsblad 52, 1965), titel “heilgymnast-masseur”
wordt vervangen door Fysiotherapeut. Titelbescherming wordt vastgelegd.
1970: Inrichteisen voor praktijken werden ingevoerd.
1973: Fysiotherapeutenbesluit, aanvullende eisen t.a.v. opleiding en examens tot fysiotherapeut.
1975: Opleidingen fysiotherapie gaan van het Ministerie van Volksgezondheid naar het Ministerie
van Onderwijs en Wetenschap. De opleiding tot fysiotherapeut wordt een HBO-studie.
1977: Aanpassingen t.a.v. verwijzingen naar fysiotherapeut. Fysiotherapeut krijgt eigen
verantwoordelijkheid om de behandelingen te kiezen die hij wil geven. Dat was tot die tijd niet
mogelijk: de verwijzer bepaalde wat de fysiotherapeut moest doen.
1993: BIG-wet wordt ingevoerd: geen beroepsbescherming meer, maar een titelbescherming.
Invoering tuchtrecht.
1997: Invoering kwaliteitsregister (Centraal Kwaliteits Register).
2006: Directe toegankelijkheid fysiotherapie.
1
, Projectplanning en PDCA-cirkel
Missie en visie
Missie: Waar staan we voor? Blijft langdurig van kracht.
Visie: Waar gaan we voor? Wat willen we zijn? Wat willen we bereiken? De visie verandert als de
doelen zijn gehaald, onrealistisch blijken te zijn of de bestuurders vervangen.
Projectmanagement
Inititatiefase: waarom dit project? Is het haalbaar? Brainstormen.
Initiatiefase: idee Resultaat is startdocument/projectplan.
Definitiefase: eisen en wensen bepaald. Randvoorwaarden,
functionele eisen, operationele eisen, ontwerpbeperkingen. Resultaat
Definitiefase: wat? is eerste deel van plan van aanpak.
Ontwerpfase: Hoe gaan we het eindresultaat bereiken? Resultaat is
plan van aanpak.
Voorbereidingsfase: Randvoorwaarden worden in orde gemaakt.
Ontwerpfase: hoe? Resultaat is; project kan zo van start gaan.
Realisatiefase: Bouw van projectresultaat, de ‘doe’ fase.
Nazorgfase: Wordt alles geregeld om het resultaat te doen landen.
Voorbereidingsfase:
hoe uit te voeren?
Realisatiefase:
uitvoeren
Nazorgfase: in stand
houden
PDCA-cirkel
Beschrijft een volgorde in activiteiten die leiden tot
verbeteringen in alle onderdelen van organisaties.
Een voorwaarde is dat de werkwijze
gestandaardiseerd moet zijn en dat er maar één
verbeterpunt tegelijk wordt aangepakt.
Plan: Plannen van het verbeterproces incl
doelstelling.
Do: Het verbeterproces uitproberen.
Check: De resultaten van het procesverloop
vergelijken met de doelstelling en beginsituatie.
Act: Verbeterprocedure integreren en uitvoeren.
2
Geschiedenis in de fysiotherapie
Bij de Grieken, Romeinen, Egyptenaren, Indiërs en Chinezen kom je al vormen tegen van massage,
gymnastiek, oefeningen en baden. In de 19e eeuw kwamen er al mechanische vormen van massage
en ontstonden oefencentra met apparatuur (Zander). De manuele therapie ontstond in de
middeleeuwen. Drie bekende methodieken van manuele therapie zijn: Mulligan, McKenzie, Maitland.
In de 18e eeuw opleving van de oefengymnastiek door Per Hendrik Ling, de oprichter van de
Zweedse School. Hij verdeelde de gymnastiek in militaire, pedagogische, medische en esthetische
gymnastiek.
In de 19e en 20e eeuw was er een opkomst van de houdings- en schoolgymnastiek. In de Duitse
School waren dat de heren Spies, Maul en Jahn. In de Haagse School was dat J. H. C. Reijs. Hij zette
zich vooral in voor schoolgymnastiek en actieve vormen van bewegingstherapie, later is hieruit de
heilgymnastiek ontstaan.
Een bijzondere vorm van houdingstherapie is ontwikkeld door Bes Mensendieck en later door Marie
Cesar, hierin staat de vrouw centraal.
In de 20ste eeuw kwam er door de ontwikkeling van de techniek een heel reeks fysiotherapeutische
applicaties op de markt. Diverse stroomvormen, lichttherapieën, warmte- en koudetherapie,
hydrotherapie en hoogfrequent therapie. De laatste jaren zie je alleen echografie, shockwave en
ultrageluid nog in de praktijken. Massage is de laatste jaren minder geworden, al is er nu weer veel
onderzoek naar. De afgelopen jaren is men van een passieve therapievorm naar een actieve
therapievorm gegaan, dit zag je al in de 19e eeuw bij de Zanderinstituten.
Belangrijke data:
1889: “het Genootschap ter beoefening van Heilgymnastiek in Nederland” wordt door de heren
H. van Kreel, J.H. Reijs en J. Minkman in Amsterdam opgericht. Dit was de voorloper van het
huidige KNGF.
1912: Eerste opleiding tot heilgymnast-masseur, genoemd naar de oprichter de heer “Jan van Essen”
in Amsterdam
1963: Wet op de paramedische beroepen wordt uitgevaardigd. Beroepsbescherming wordt
vastgelegd.
1965: Fysiotherapeutenbesluit wordt gepubliceerd (staatsblad 52, 1965), titel “heilgymnast-masseur”
wordt vervangen door Fysiotherapeut. Titelbescherming wordt vastgelegd.
1970: Inrichteisen voor praktijken werden ingevoerd.
1973: Fysiotherapeutenbesluit, aanvullende eisen t.a.v. opleiding en examens tot fysiotherapeut.
1975: Opleidingen fysiotherapie gaan van het Ministerie van Volksgezondheid naar het Ministerie
van Onderwijs en Wetenschap. De opleiding tot fysiotherapeut wordt een HBO-studie.
1977: Aanpassingen t.a.v. verwijzingen naar fysiotherapeut. Fysiotherapeut krijgt eigen
verantwoordelijkheid om de behandelingen te kiezen die hij wil geven. Dat was tot die tijd niet
mogelijk: de verwijzer bepaalde wat de fysiotherapeut moest doen.
1993: BIG-wet wordt ingevoerd: geen beroepsbescherming meer, maar een titelbescherming.
Invoering tuchtrecht.
1997: Invoering kwaliteitsregister (Centraal Kwaliteits Register).
2006: Directe toegankelijkheid fysiotherapie.
1
, Projectplanning en PDCA-cirkel
Missie en visie
Missie: Waar staan we voor? Blijft langdurig van kracht.
Visie: Waar gaan we voor? Wat willen we zijn? Wat willen we bereiken? De visie verandert als de
doelen zijn gehaald, onrealistisch blijken te zijn of de bestuurders vervangen.
Projectmanagement
Inititatiefase: waarom dit project? Is het haalbaar? Brainstormen.
Initiatiefase: idee Resultaat is startdocument/projectplan.
Definitiefase: eisen en wensen bepaald. Randvoorwaarden,
functionele eisen, operationele eisen, ontwerpbeperkingen. Resultaat
Definitiefase: wat? is eerste deel van plan van aanpak.
Ontwerpfase: Hoe gaan we het eindresultaat bereiken? Resultaat is
plan van aanpak.
Voorbereidingsfase: Randvoorwaarden worden in orde gemaakt.
Ontwerpfase: hoe? Resultaat is; project kan zo van start gaan.
Realisatiefase: Bouw van projectresultaat, de ‘doe’ fase.
Nazorgfase: Wordt alles geregeld om het resultaat te doen landen.
Voorbereidingsfase:
hoe uit te voeren?
Realisatiefase:
uitvoeren
Nazorgfase: in stand
houden
PDCA-cirkel
Beschrijft een volgorde in activiteiten die leiden tot
verbeteringen in alle onderdelen van organisaties.
Een voorwaarde is dat de werkwijze
gestandaardiseerd moet zijn en dat er maar één
verbeterpunt tegelijk wordt aangepakt.
Plan: Plannen van het verbeterproces incl
doelstelling.
Do: Het verbeterproces uitproberen.
Check: De resultaten van het procesverloop
vergelijken met de doelstelling en beginsituatie.
Act: Verbeterprocedure integreren en uitvoeren.
2
