Samenvatting 2 Nomenclatuur en fysische eigenschappen van organische verbindingen

Hoofdstuk 2 : Nomenclatuur en Fysische eigenschappen van organische
verbindingen

2.1 Nomenclatuur

 Triviaalnaam (appelzuur, mierenzuur, azijnzuur)  meestal afkomstig van
bereidingswijze, uitgangsmateriaal of ontdekker  weinig logica
 Systematische benaming (congres IUPAC)  met regels  zie extra blad
naamgeving
 Radicofunctionele naamgeving  nog sterk ingeburgerd  afwijking
systematische benaming  gebruik maken van verschillende radicalen

2.2 Fysische eigenschappen

 Kookpunt = temperatuur waarbij de vloeistof omgezet wordt in dampvorm
(=kookt)
 Kunnen koken  krachten overwonnen die individuele moleculen
samenhouden
 Kookpunt hangt samen met : sterkte intermoleculaire krachten
 Moleculen samengehouden door sterke krachten  veel energie nodig om
moleculen uit elkaar te trekken  hoog kookpunt
 Zwakke krachten  weinig energie  laag kookpunt
 Molaire massa beinvloed ook kookpunt
 Intermoleculaire krachten van zwak ,aar sterk : Van Der Waals krachten,
dipool-dipool interacties en waterstofbruggen

Van Der Waalskrachten (dispersiekrachten)

 ontstaan als gevolg van geïnduceerde dipolen
ten gevolge van de elektronenbeweging in
molecule
 Elektronen bewegen voortdurend + op bepaald
ogenblik mogelijk elektronendensiteit aan ene
zijde groter dan aan andere zijde molecule

  ontstaan tijdelijk dipool  een naburige molecule eveneens tijdelijk dipool
genereren  aantrekking tussen tijdelijke partieel – kant ene molecule +
tijdelijk + kant andere molecule
 Geen lang leven fractie seconde later verandert
elektronendensiteit+oriëntatie tijdelijk dipool
 VDW krachten = zwakste intermoleculaire krachten die men kent
 Treden op bij apolaire moleculen (enkel VDW krachten van belang bij apolaire)
 Aantal VDW krachten hangt samen met grootte van contactoppervlak
o Hoe groter contactopervlak, hoe meer interacties, hoe sterker
intermoleculaire kracht
 Door deze zwakke dipolen zijn onderlinge interacties vrij zwak en liggen
kookpunten vrij laag.




1

,Dipool-dipoolinteracties

 polaire moleculen  bezit permanent dipool
 2 identieke polaire moleculen ten opzichte van elkaar
zodanig oriënteren dat partieel + kant van ene
molecule gericht naar partieel – kant andere molecule
 Sterker dan VDW krachten
 Polaire moleculen zullen een hoger kookpunt hebben dan apolaire moleculen
met vergelijkbare molaire massa.

Waterstofbruggen

 Tussen gebonden H-atoom aan O-atoom en N of F enerzijds en elektronenpaar
op O,N,F bij een andere molecule  sterke intermoleculaire interactie ontstaan
= waterstofbruggen
 Sterker dan dipool-dipoolinteracties




 Smeltpunt =
temperatuur
waarbij vaste
stof omgezet
wordt in vloeistof
 Wijzigingen in smeltpunt minder regelmatig dan wijziging in kookpunt
 Smeltpunt neemt toe met toenemende molaire massa

 Oplosbaarheid hangt samen met polariteit van verbinding solvent
 ‘soort zoekt soort’  polaire verbindingen kunnen goed oplossen in polaire
solventen + apolaire verbindingen in apolaire solventen
 Water = polair  bevat polaire watermoleculen via waterstof bruggen
verbonden
 Deeltjes die mee in netwerk watermoleculen kunnen ingebouwd worden 
oplossen in water
o Zijn deeltjes die zelf (partiele) ladingen bevatten
o Apolaire moleculen niet oplosbaar in water




2

, 2.3 nomenclatuur en fysische eigenschappen van alkanen
2.3.1 nomenclatuur

C11H24 undecaan H3C R iso-groep
C12H26 dodecaan
C13H28 tridecaan CH3
C20H42 eicosaan H3C neo-groep
C21H44 heneicosaan
H3C
C30H62 triacontaan
R
CH3
R Tert-butyl H3C Tert-butyl
H3C H3C R


CH3 CH3


 Homologe reeks = groep verbindingen die onderling verschillen in aantal CH 2-
groepen
 Isomeren = moleculen met dezelfde bruto formule maar verschillende
structuur

Naamgeving volgende stappen:
1. Bepaal hoofdketen. = langste keten
2. Nummeren : 1 substituent  laagste nummer
3. Meer substutuenten  nummering in richting die kleinste nummers opleverd 
weergeven in alfabetische volgorde
4. Nummering in beide richtingen zelfde laagste getal  laagst mogelijke
nummers overige substituenten
5. Nummering beide richtingen hetzelfde nummer voor substituent bekomen 
substituent alfabetisch eerst genoemd wordt laagste nummer
6. Indien vertakte substituenten  systematische naam gevonden door
nummeren vanaf C-atoom aan hoofdketen vastgehecht. Naam tussen haakjes
7. 2 ketens gelijke lengte als hoofdketen  keten met grootste aantal
substituenten




2.3.2 Fysische eigenschappen


3