Anatomie
Arthrologie voet
In de voet worden heel wat gewrichten gevormd. We bespreken het
eigenlijke enkelgewricht of bovenste spronggewricht (art. talocruralis)
en de gewrichten tussen de voetwortelbeenderen onderling
(artt. intertarseae), met oa het onderste spronggewricht.
Verdere benamingen:
- Gewrichten tss voetwortel en metatarsalen: artt
tarsometatarseae (lijn van Lisfranc)
- Gewrichten tss metatarsalen onderling: artt intermetatarseae
- Gewrichten tss metatarsalen en phalangen: artt
metatarsophalangeae
- Gewrichten tss de kootjes onderling: artt interphalangeae pedis
Deze laatste gewrichten lijken zeer sterk op de gewrichten in de hand.
Hoeveel gewrichten worden er gevormd in de voet? 33 gewrichten
De bewegingen van de voet in het algemeen gebeuren rond de drie
hoofdassen die loodrecht op elkaar staan:
- Rond een frontale as die door de enkel gaat gebeuren flexie
(dorsiflexie) + extensie (plantair flexie).
- Rond de as die in verlengde van been ligt gebeurt adductie + abductie.
- Rond de lengte-as van de voet gebeurt rotatie: bij pronatie gaat de
laterale rand omhoog en bij supinatie gaat de mediale rand omhoog.
Deze bewegingen zijn echter niet zuiver en komen in combinatie voor:
adductie gaat gepaard met supinatie en plantairflexie. Hierdoor komt de
voetzool in inversie. Abductie gaat gepaard met pronatie en dorsiflexie, de
voet komt in eversie.
ARTICULATIO TALOCRURALIS
Het enkelgewricht (of bovenste spronggewricht) is een scharniergewricht
met collaterale banden. Gewrichtsvlakken van de talus articuleren in de
malleolaire vork. Het gewrichtskapsel zit vast aan de kraakbenige
omranding van de gewrichtsvlakken met enkele synoviale plooien.
Pagina 1 van 35
,• Banden
Mediaal verloopt één band nl. lig mediale (= lig. deltoideum) dat
waaiervormig ontspringt op de malleolus van de tibia en waaraan vier
delen kunnen onderscheiden worden. Deze verlopen van de binnen enkel
naar de voetwortel:
- Pars tibionavicularis: hecht aan op naviculare
- Pars tibiotalaris anterior: hecht aan op voorrand van talus
- Pars tibiocalcanea: hecht aan het sustentaculum tali
- Pars tibiotalaris posterior: hecht vast aan het tuberculum
mediale van pros. posterior tali
Lateraal verlopen 3 banden:
- Lig. talofibulare anterius:
Loopt van de fibulaire malleolus naar voor op de talus
- Lig. calcaneofibulare:
Loopt schuin naar achter op de calcaneus
- Lig. talofibulare posterius:
Loopt naar tuberculum laterale van de processus posterior tali
Bij een inversie letsel scheur je laterale ligamenten.
Bij een eversaal letsel scheur je mediale ligamenten.
ARTICULATIONES INTERTARSEAE
Tussen de zeven voetwortelbeenderen bestaan verschillende gewrichten
die de beweeglijkheid van de voet verzekeren. Het onderste
spronggewricht bestaat uit 2 delen:
- Art. subtalaris (achterste deel van de talus)
- Art. talocalcaneo navicularis (voorste deel van de talus).
Pagina 2 van 35
,HET VOETGEWELF
De voetzool steunt op drie punten: achteraan op tuber calcanei, vooraan
op het caput van metatarsaal I en V. Tussen deze punten is het
voetgewelf gespannen.
Twee bogen worden gevormd:
1) Arcus pedis longitudinales: verloopt van tuber calcanei.
De mediale boog loopt ut in MT I en is 1,5cm hoog.
De laterale boog loopt uit op MT V en is veel lager (0,5cm).
2) Arcus pedis transversa: is de boog tussen MT I en MT V
Het voetgewelf wordt vooral ligamentair ondersteund. Banden (ligamenten)
vermoeien immers niet en hebben een grotere weerstand tegen rek dan
spieren. Indien ze echter laxiteit vertonen is dit moeilijk te herstellen.
De betrokken banden zijn:
- Lig. calcaneo naviculare plantare
- Lig. plantare longum
- Aponeurosis plantaris
• Lig. calcaneonaviculare plantare (= spring lig), verloopt van dorsaal
van de voet van het sustentaculum tali (= mediale verhevenheid op
calcaneus) naar het naviculare. Het is tevens bedekt met een dikke
laag kraakbeen.
• Lig. plantare longum is een brede band die van tuber calcanei
ontspringt, naar het cuboid verloopt en distaal uitstraalt op de basis
van de metatarsalen.
• Aponeurosis plantaris is een stevig peesblad dat beide bogen ondersteunt.
Pagina 3 van 35
, Naast het banden apparaat vormen ook spieren een minder sterke, maar
belangrijke ondersteuning, omdat ze de drukverdeling kunnen regelen.
Vooral de korte voetspieren en pezen van de lange spieren zijn hier van
belang (cfr ‘stijgbeugel van de voet’). Bij het levend individu kan de stand
van de voet worden nagegaan door een voetafdruk (‘natte voeten test’).
De gezonde voet, pes rectus, vertoont 5 teenvelden, een voorste en
achterste zoolveld met een laterale verbindingsstrook. Bij een
gewelfdoorzakking ziet men een verbreding van de verbindingsstrook en
spreekt men van platvoet (pes planus), die meestal gepaard gaat met een
inversie. Een hoger gewelf (oa. door dragen van hoge hakken) toont zich
als een volledige scheiding van voor en achterdeel en wordt holvoet (pes
cavus) genoemd.
hol voet normale voet platvoet
Pagina 4 van 35
Arthrologie voet
In de voet worden heel wat gewrichten gevormd. We bespreken het
eigenlijke enkelgewricht of bovenste spronggewricht (art. talocruralis)
en de gewrichten tussen de voetwortelbeenderen onderling
(artt. intertarseae), met oa het onderste spronggewricht.
Verdere benamingen:
- Gewrichten tss voetwortel en metatarsalen: artt
tarsometatarseae (lijn van Lisfranc)
- Gewrichten tss metatarsalen onderling: artt intermetatarseae
- Gewrichten tss metatarsalen en phalangen: artt
metatarsophalangeae
- Gewrichten tss de kootjes onderling: artt interphalangeae pedis
Deze laatste gewrichten lijken zeer sterk op de gewrichten in de hand.
Hoeveel gewrichten worden er gevormd in de voet? 33 gewrichten
De bewegingen van de voet in het algemeen gebeuren rond de drie
hoofdassen die loodrecht op elkaar staan:
- Rond een frontale as die door de enkel gaat gebeuren flexie
(dorsiflexie) + extensie (plantair flexie).
- Rond de as die in verlengde van been ligt gebeurt adductie + abductie.
- Rond de lengte-as van de voet gebeurt rotatie: bij pronatie gaat de
laterale rand omhoog en bij supinatie gaat de mediale rand omhoog.
Deze bewegingen zijn echter niet zuiver en komen in combinatie voor:
adductie gaat gepaard met supinatie en plantairflexie. Hierdoor komt de
voetzool in inversie. Abductie gaat gepaard met pronatie en dorsiflexie, de
voet komt in eversie.
ARTICULATIO TALOCRURALIS
Het enkelgewricht (of bovenste spronggewricht) is een scharniergewricht
met collaterale banden. Gewrichtsvlakken van de talus articuleren in de
malleolaire vork. Het gewrichtskapsel zit vast aan de kraakbenige
omranding van de gewrichtsvlakken met enkele synoviale plooien.
Pagina 1 van 35
,• Banden
Mediaal verloopt één band nl. lig mediale (= lig. deltoideum) dat
waaiervormig ontspringt op de malleolus van de tibia en waaraan vier
delen kunnen onderscheiden worden. Deze verlopen van de binnen enkel
naar de voetwortel:
- Pars tibionavicularis: hecht aan op naviculare
- Pars tibiotalaris anterior: hecht aan op voorrand van talus
- Pars tibiocalcanea: hecht aan het sustentaculum tali
- Pars tibiotalaris posterior: hecht vast aan het tuberculum
mediale van pros. posterior tali
Lateraal verlopen 3 banden:
- Lig. talofibulare anterius:
Loopt van de fibulaire malleolus naar voor op de talus
- Lig. calcaneofibulare:
Loopt schuin naar achter op de calcaneus
- Lig. talofibulare posterius:
Loopt naar tuberculum laterale van de processus posterior tali
Bij een inversie letsel scheur je laterale ligamenten.
Bij een eversaal letsel scheur je mediale ligamenten.
ARTICULATIONES INTERTARSEAE
Tussen de zeven voetwortelbeenderen bestaan verschillende gewrichten
die de beweeglijkheid van de voet verzekeren. Het onderste
spronggewricht bestaat uit 2 delen:
- Art. subtalaris (achterste deel van de talus)
- Art. talocalcaneo navicularis (voorste deel van de talus).
Pagina 2 van 35
,HET VOETGEWELF
De voetzool steunt op drie punten: achteraan op tuber calcanei, vooraan
op het caput van metatarsaal I en V. Tussen deze punten is het
voetgewelf gespannen.
Twee bogen worden gevormd:
1) Arcus pedis longitudinales: verloopt van tuber calcanei.
De mediale boog loopt ut in MT I en is 1,5cm hoog.
De laterale boog loopt uit op MT V en is veel lager (0,5cm).
2) Arcus pedis transversa: is de boog tussen MT I en MT V
Het voetgewelf wordt vooral ligamentair ondersteund. Banden (ligamenten)
vermoeien immers niet en hebben een grotere weerstand tegen rek dan
spieren. Indien ze echter laxiteit vertonen is dit moeilijk te herstellen.
De betrokken banden zijn:
- Lig. calcaneo naviculare plantare
- Lig. plantare longum
- Aponeurosis plantaris
• Lig. calcaneonaviculare plantare (= spring lig), verloopt van dorsaal
van de voet van het sustentaculum tali (= mediale verhevenheid op
calcaneus) naar het naviculare. Het is tevens bedekt met een dikke
laag kraakbeen.
• Lig. plantare longum is een brede band die van tuber calcanei
ontspringt, naar het cuboid verloopt en distaal uitstraalt op de basis
van de metatarsalen.
• Aponeurosis plantaris is een stevig peesblad dat beide bogen ondersteunt.
Pagina 3 van 35
, Naast het banden apparaat vormen ook spieren een minder sterke, maar
belangrijke ondersteuning, omdat ze de drukverdeling kunnen regelen.
Vooral de korte voetspieren en pezen van de lange spieren zijn hier van
belang (cfr ‘stijgbeugel van de voet’). Bij het levend individu kan de stand
van de voet worden nagegaan door een voetafdruk (‘natte voeten test’).
De gezonde voet, pes rectus, vertoont 5 teenvelden, een voorste en
achterste zoolveld met een laterale verbindingsstrook. Bij een
gewelfdoorzakking ziet men een verbreding van de verbindingsstrook en
spreekt men van platvoet (pes planus), die meestal gepaard gaat met een
inversie. Een hoger gewelf (oa. door dragen van hoge hakken) toont zich
als een volledige scheiding van voor en achterdeel en wordt holvoet (pes
cavus) genoemd.
hol voet normale voet platvoet
Pagina 4 van 35
