1V - ZT1: samenvatting anatomie - beenderstelsel

Het motorisch systeem (p.181)
Beenderstelsel – beenweefsel

Belangrijkste functie van het skelet is de ondersteuning van het lichaamsgewicht. Deze
ondersteuning wordt geboden door onze beenderen. Deze beenderen werken samen
met spieren voor onze lichaamshouding en voor bewegingen.

Beenderstelsel

- Bestaat uit :
 Beenderen van het skelet
 Kraakbeen (nodig om te ademen, houdt beenderen bij elkaar)
 Botverbindingen (gewrichten)
 Banden en andere bindweefsels die beenderen stabiliseren/verbinden.

- 5 belangrijke functies :
 Ondersteuning
o Biedt structurele ondersteuning aan volledige lichaam
o Raamwerk voor aanhechting van zachte weefsels, organen, spieren
en pezen
 Opslag
o Calciumzouten en fosfaat (P)  mineraalvoorraad
o Vetten  energiereserves in ‘geel beenmerg’ ( adypocyten =
vetcellen)
 Vorming van bloedcellen
o In ‘rode beenmerg’ gebeurt vorming van bloedcellen (=
hematopoëse)
 Rode bloedcellen  erythrocyten
 Witte bloedcellen  leukocyten
 Bloedplaatjes  trombocyten
 Bescherming
o Skelet is fundament van menselijk lichaam
o As van dit fundament is axiaal skelet :
 Schedel (beschermt hersenen)
 Borstkas (beschermt hart, longen, bloedvaten, …)
 Wervelkolom (beschermt ruggenmerg)
 Hefboomwerking
o Sommige beenderen werken als hefboom waardoor grootte en
richting van de krachten van de spier wijzigt.



Beenweefsel

= steunweefsel met een zeer stevige matrix

- Opgebouwd uit :
 Extracellulaire eiwitvezels  collagene, elastische en reticulaire vezels +
grondsubstantie = harde substantie van de botten
 Calciumverbindingen (voornamelijk Ca3(PO4)2 )
 Collagene vezels ( stevig, taai, onvertakt, klein beetje buigzaam)




Anatomie en fysiologie samenvatting motorisch stelsel Pagina 1 van 11

, Macroscopische kenmerken




Vormen van botten :

 Lange beenderen (bv. bovenarm = humerus)
o Lang en zelden breed
o Relatief dunne schacht of diafyse  opgebouwd uit compact
beenweefsel, de centrale mergholte bevat beenmerg
o De uiteinden of epifysen zijn verbreed  kraakbeen op het
gewrichtsvlak
o Periost (soort ‘vlies’ rond het bot zelf)
 Korte beenderen
o Vrijwel even breed als lang
o Overwegend vrij klein
o Vrij massief  kunnen veel druk aan door compactheid
 Platte beenderen (bv. schedel)
o Dunne beenderen  voornamelijk compact beenweefsel en dun
laagje spongieus beenweefsel
o Meestal vrij groot qua structuur
o Overwegend breed en lang
o Bescherming van de organen en de aanhechting van spieren
 Onregelmatige beenderen (bv. wervels)
o Ingewikkelde en onregelmatige vorm
o Hebben uitsteeksels waar spieren zich aan kunnen hechten



Microscopische kenmerken

- Periost (beenvlies)
 Vezelige buitenlaag
 Pijn bij fractuur door het scheuren/kwetsen van het periost.
 Maakt dat botten bij kinderen nog buigzaam zijn  ‘groen-houtfractuur’ =
bot overbogen maar niet gebroken
 Uit cellen opgebouwde binnenlaag




Anatomie en fysiologie samenvatting motorisch stelsel Pagina 2 van 11