CRIMINALITEIT EN POLITIEK
Hoc 1: 15/02/2023
DOELSTELLING
De studie van criminaliteit als politiek construct.
• We behandelen de belangrijkste evoluties in het criminaliteitsbeleid in België vanaf
WOII tot vandaag
• We kijken naar de manier waarop beleidskeuzes tot stand komen en we leggen ons
daarbij specifiek toe op het vraagstuk van beleidsinnovatie.
• We kijken naar specifieke strategieën die overheden hanteren om gedrag te sturen
(“orde scheppen in de samenleving”).
VOORKENNIS
Inleiding tot de criminologie en de strafrechtsbedeling (1e BA)
Theoretische criminologie en victimologie (2e BA)
SCHRIFTELIJK EXAMEN
Open vragen op basis van de slides HOC en teksten die je terugvindt op CANVAS (examen
op 20 punten)
Zie nota toelichting examen CANVAS!
Het zijn grote openvragen waar er naar weinig details worden gevraagd.
HOOFDSTUK 1: POLITIEK EN CRIMINALITEIT
Het ordenen van de samenleving aan de hand van
beslissingen die op dwingende wijze aan de hele bevolking worden opgelegd
1
, • Politicus als een architect die wetten ontwikkeld en keuzes maakt met als doel
samenleving te ordenen.
• Politici kunnen vraagstukken vorm geven en kunnen heel duidelijk visie opleggen en
afdwingen maar zien dat er laatste decennia getwijfeld wordt aan idee van politici
als artichecht: redenen:
TRANSFORMATIE VAN DE POLITIEK
1. Politiek is zich gaan versnipperen over een veelheid aan niveaus en instellingen en is
zich gaan verplaatsen naar domeinen die doorgaans niet tot de politiek worden
gerekend.
- Politiek gaat over het vormgeven samenleving
- Aantal domeinen in samenleving hebben die functie van vormgeven
overgenomen. Bv, wetenschappelijke ontwikkelingen gaan vorming geven aan
samenleving waarin politici niet het allerlaatste woord meer hebben. ( internet)
bv. ook DNA onderzoek is een wetenschappelijke innovatie die niet is
geïntroduceerd door politici maar heeft wel het veiligheidsbeleid op een radicale
manier verandert.
Wetenschappelijke innovatie geven dus vorm aan de samenleving waar we enkle
kunnen op reageren.
- Steeds meer staan we voor feiten die otnwikkeld worden door andere actoren
dan de politicus.
2
, 2. Politiek is heteronoom geworden, dit wil zeggen dat besluitvorming over veiligheid
wordt onderworpen aan een veelvoud aan criteria die afkomstig zijn uit
domeinen die vroeger geen deel uitmaakten van de politiek.
Plaatsen waar beslissingen genomen worden gaan steeds leer geconfronteerd
worden met criteria waar men vroeger niet moest van wakker liggen
Bv. minister van vandaag moet een zekere wetenschappelijke kennis hebben over
veiligheidsbeleid. ( community policing) => al deze innovaties spelen een belangrijke
rol en moet hier dus ook een bepaalde kennis over zijn.
Bv. rekening houden met de mensenrechten hebben ook hun intrede gedaan en
hebben heel belangrijke gevolgen gehad.
- Verantwoording afleggen bij de samenleving: vroeger moest men hier niet voor
wakker liggen. Dag van vandaag wel
Heteronoom: materie is complexer geworden dan vroeger en er moet met heel wat
rekening gehouden worden,.
3. Wanneer politici beslissingen nemen stellen ze bovendien vast dat die beslissingen
erg gevoelig zijn voor recontextualisering, en bijgevolg erg snel een andere framing
kunnen krijgen.
Je kan op een bepaald moment een beslissing nemen maar die beslissing gaat een
totaal andere connotatie krijgen in de samenleving.
Bv. systeem afdwingen via wetgeving maar als er in samenleving geen draagvlak
voor is en bv. niet aanvaard worden dat mensen vroeger vrijkomen heeft dit geen
goede betekenis in de samenleving.
Bv. vervroegde vrijkomen vrouw marc dutroux
VERPLAATSING VAN DE POLITIEK
Niveau natiestaat geevolueerd naar situatie waarbij bestuurniveaus versnipperen =>
verplaatsing naar domeinen buiten politiek ( wetenschap), de rechtelijke macht (
activistische rechters) verplaatsing van de politiek naar de rechtelijke macht want men vindt
dat rechters vorm geven aan de samenleving door hun beslissingen en dus verder gaan dan
hun vonnis wat ze moeten geven binnen de rechtelijke macht. Rechters worden belangrijk
voor ontwikkelen van beleid. Er komt dus een verplaatsing van de politiek want wat normaal
voor politicus hoort gaat verplaatst worden naar andere actoren. Rechters gaan beleid
maken.
Middenveld gaat over organisaties die zich bevinden staat burgers en private sectors: in de
uitvoering van beleid kunnen er heel andere criterias ontwikkeld worden. op die manier heeft
een middenveld een bepaalde vorm aan veiligheid. Kan bv.middenveld heeft een ander
beeld op toezicht van straffen ( hulpverleningdorganisaties) zie je dat het beleid van minister
een andere vorm krijgt dan dat het initieel bedoelt was.
3
, HETERONOMIE
De politiek wordt aan een tal van criterias onderworpen die ene invloed gaan hebbe.
4
Hoc 1: 15/02/2023
DOELSTELLING
De studie van criminaliteit als politiek construct.
• We behandelen de belangrijkste evoluties in het criminaliteitsbeleid in België vanaf
WOII tot vandaag
• We kijken naar de manier waarop beleidskeuzes tot stand komen en we leggen ons
daarbij specifiek toe op het vraagstuk van beleidsinnovatie.
• We kijken naar specifieke strategieën die overheden hanteren om gedrag te sturen
(“orde scheppen in de samenleving”).
VOORKENNIS
Inleiding tot de criminologie en de strafrechtsbedeling (1e BA)
Theoretische criminologie en victimologie (2e BA)
SCHRIFTELIJK EXAMEN
Open vragen op basis van de slides HOC en teksten die je terugvindt op CANVAS (examen
op 20 punten)
Zie nota toelichting examen CANVAS!
Het zijn grote openvragen waar er naar weinig details worden gevraagd.
HOOFDSTUK 1: POLITIEK EN CRIMINALITEIT
Het ordenen van de samenleving aan de hand van
beslissingen die op dwingende wijze aan de hele bevolking worden opgelegd
1
, • Politicus als een architect die wetten ontwikkeld en keuzes maakt met als doel
samenleving te ordenen.
• Politici kunnen vraagstukken vorm geven en kunnen heel duidelijk visie opleggen en
afdwingen maar zien dat er laatste decennia getwijfeld wordt aan idee van politici
als artichecht: redenen:
TRANSFORMATIE VAN DE POLITIEK
1. Politiek is zich gaan versnipperen over een veelheid aan niveaus en instellingen en is
zich gaan verplaatsen naar domeinen die doorgaans niet tot de politiek worden
gerekend.
- Politiek gaat over het vormgeven samenleving
- Aantal domeinen in samenleving hebben die functie van vormgeven
overgenomen. Bv, wetenschappelijke ontwikkelingen gaan vorming geven aan
samenleving waarin politici niet het allerlaatste woord meer hebben. ( internet)
bv. ook DNA onderzoek is een wetenschappelijke innovatie die niet is
geïntroduceerd door politici maar heeft wel het veiligheidsbeleid op een radicale
manier verandert.
Wetenschappelijke innovatie geven dus vorm aan de samenleving waar we enkle
kunnen op reageren.
- Steeds meer staan we voor feiten die otnwikkeld worden door andere actoren
dan de politicus.
2
, 2. Politiek is heteronoom geworden, dit wil zeggen dat besluitvorming over veiligheid
wordt onderworpen aan een veelvoud aan criteria die afkomstig zijn uit
domeinen die vroeger geen deel uitmaakten van de politiek.
Plaatsen waar beslissingen genomen worden gaan steeds leer geconfronteerd
worden met criteria waar men vroeger niet moest van wakker liggen
Bv. minister van vandaag moet een zekere wetenschappelijke kennis hebben over
veiligheidsbeleid. ( community policing) => al deze innovaties spelen een belangrijke
rol en moet hier dus ook een bepaalde kennis over zijn.
Bv. rekening houden met de mensenrechten hebben ook hun intrede gedaan en
hebben heel belangrijke gevolgen gehad.
- Verantwoording afleggen bij de samenleving: vroeger moest men hier niet voor
wakker liggen. Dag van vandaag wel
Heteronoom: materie is complexer geworden dan vroeger en er moet met heel wat
rekening gehouden worden,.
3. Wanneer politici beslissingen nemen stellen ze bovendien vast dat die beslissingen
erg gevoelig zijn voor recontextualisering, en bijgevolg erg snel een andere framing
kunnen krijgen.
Je kan op een bepaald moment een beslissing nemen maar die beslissing gaat een
totaal andere connotatie krijgen in de samenleving.
Bv. systeem afdwingen via wetgeving maar als er in samenleving geen draagvlak
voor is en bv. niet aanvaard worden dat mensen vroeger vrijkomen heeft dit geen
goede betekenis in de samenleving.
Bv. vervroegde vrijkomen vrouw marc dutroux
VERPLAATSING VAN DE POLITIEK
Niveau natiestaat geevolueerd naar situatie waarbij bestuurniveaus versnipperen =>
verplaatsing naar domeinen buiten politiek ( wetenschap), de rechtelijke macht (
activistische rechters) verplaatsing van de politiek naar de rechtelijke macht want men vindt
dat rechters vorm geven aan de samenleving door hun beslissingen en dus verder gaan dan
hun vonnis wat ze moeten geven binnen de rechtelijke macht. Rechters worden belangrijk
voor ontwikkelen van beleid. Er komt dus een verplaatsing van de politiek want wat normaal
voor politicus hoort gaat verplaatst worden naar andere actoren. Rechters gaan beleid
maken.
Middenveld gaat over organisaties die zich bevinden staat burgers en private sectors: in de
uitvoering van beleid kunnen er heel andere criterias ontwikkeld worden. op die manier heeft
een middenveld een bepaalde vorm aan veiligheid. Kan bv.middenveld heeft een ander
beeld op toezicht van straffen ( hulpverleningdorganisaties) zie je dat het beleid van minister
een andere vorm krijgt dan dat het initieel bedoelt was.
3
, HETERONOMIE
De politiek wordt aan een tal van criterias onderworpen die ene invloed gaan hebbe.
4
