H2 Aardrijkskunde, wat is dat voor vak?
2.1 Inleiding
Moderne aardrijkskundeonderwijs gaat over meer dan topografie en ‘dat kun je toch
gewoon leren?’. Het gaat over regionale verschillen, globaliseringsprocessen, de actieve
aarde, gebruik en beheer van grondstoffen, milieuproblemen, waterbeheer, natuurlijke
risico’s, ruimtelijke conflicten, klimaatverandering, transport en infrastructuur.
De kunst voor het vak aardrijkskunde is de fascinatie gebruiken als opstap voor onderzoek
naar het hoe en waarom van de verschillen op aarde. Leerlingen verwerven zo kennis over
de wereld om hen heen.
2.2 Casus
-
2.3 Schoolaardrijkskunde, wat is dat eigenlijk?
Hoe komt de inhoud van een methode tot stand? Bepaald door wetenschap, samenleving en
onderwijs (pedagogie). Dat wat in de actualiteit gebeurt heeft invloed op je onderwijs.
2.3.1 Van wetenschap naar schoolaardrijkskunde
De inhoud van schoolaardrijkskunde wordt bepaald door;
- Ontwikkelingen in de samenleving (zoals toenemende globalisering, veranderend
milieubeleid, technologische veranderingen)
- Ontwikkelingen in de pedagogie (zoals kennis over hoe jongeren leren en hoe je
welke leerlingen wat het best kunt laten leren)
- Ontwikkelingen in de wetenschappelijke geografie (zoals nieuwe inzichten op gebied
van klimaatverandering, verstedelijking, ruimtelijke ordening)
Twee vormen wetenschappelijke geografie;
- Systematische geografie, wetenschap die mensen een wereldbeeld bijbrengt, zoals
klimatologie of economische, politieke, culturele en historische geografie.
- Toegepaste geografie, geeft inzicht in ruimtelijke vraagstukken, zoals
ontwikkelingsvraagstukken, milieuproblemen en planologie.
- Methodisch-geografische kennis, bijvoorbeeld over hoe je kunt regionaliseren,
veldwerk kunt doen en kaarten kunt maken.
Essentieel in de geografie is de regionale verscheidenheid. In de schoolaardrijkskunde kan
niet alles aan de orde komen. Gekozen moet worden voor een voor de vorming van jonge
mensen relevant deel van al die wetenschappelijke kennis. Hoekveld (1969) zei dat de
onderwijsgeografie als doel heeft ‘de door de academische geografie verworven inzichten en
kennis zo te systematiseren, te (her)groeperen en te (her)formuleren dat daardoor een voor
de toepassing in de onderwijspraktijk wenselijk en bruikbaar geheel ontstaat’.
2.3.2 Wat willen we met schoolaardrijkskunde bereiken?
Doelen gericht op aardrijkskundige kennis en vaardigheden. Deze twee kunnen niet zonder
elkaar.
Een vaak gebruikte doelstelling: aardrijkskunde heeft als doel bij te dragen aan de vorming
van jonge mensen tot zelfstandige en kritische burgers door ze systematisch kennis, inzicht
en vaardigheden te laten verwerven waarmee ze zich een mening kunnen vormen over de
1
Handboek Vakdidactiek Aardrijkskunde
H2 Aardrijkskunde, wat is dat voor vak>?
2.1 Inleiding
Moderne aardrijkskundeonderwijs gaat over meer dan topografie en ‘dat kun je toch
gewoon leren?’. Het gaat over regionale verschillen, globaliseringsprocessen, de actieve
aarde, gebruik en beheer van grondstoffen, milieuproblemen, waterbeheer, natuurlijke
risico’s, ruimtelijke conflicten, klimaatverandering, transport en infrastructuur.
De kunst voor het vak aardrijkskunde is de fascinatie gebruiken als opstap voor onderzoek
naar het hoe en waarom van de verschillen op aarde. Leerlingen verwerven zo kennis over
de wereld om hen heen.
2.2 Casus
-
2.3 Schoolaardrijkskunde, wat is dat eigenlijk?
Hoe komt de inhoud van een methode tot stand? Bepaald door wetenschap, samenleving en
onderwijs (pedagogie). Dat wat in de actualiteit gebeurt heeft invloed op je onderwijs.
2.3.1 Van wetenschap naar schoolaardrijkskunde
De inhoud van schoolaardrijkskunde wordt bepaald door;
- Ontwikkelingen in de samenleving (zoals toenemende globalisering, veranderend
milieubeleid, technologische veranderingen)
- Ontwikkelingen in de pedagogie (zoals kennis over hoe jongeren leren en hoe je
welke leerlingen wat het best kunt laten leren)
- Ontwikkelingen in de wetenschappelijke geografie (zoals nieuwe inzichten op gebied
van klimaatverandering, verstedelijking, ruimtelijke ordening)
Twee vormen wetenschappelijke geografie;
- Systematische geografie, wetenschap die mensen een wereldbeeld bijbrengt, zoals
klimatologie of economische, politieke, culturele en historische geografie.
- Toegepaste geografie, geeft inzicht in ruimtelijke vraagstukken, zoals
ontwikkelingsvraagstukken, milieuproblemen en planologie.
- Methodisch-geografische kennis, bijvoorbeeld over hoe je kunt regionaliseren,
veldwerk kunt doen en kaarten kunt maken.
Essentieel in de geografie is de regionale verscheidenheid. In de schoolaardrijkskunde kan
niet alles aan de orde komen. Gekozen moet worden voor een voor de vorming van jonge
mensen relevant deel van al die wetenschappelijke kennis. Hoekveld (1969) zei dat de
onderwijsgeografie als doel heeft ‘de door de academische geografie verworven inzichten en
kennis zo te systematiseren, te (her)groeperen en te (her)formuleren dat daardoor een voor
de toepassing in de onderwijspraktijk wenselijk en bruikbaar geheel ontstaat’.
2.3.2 Wat willen we met schoolaardrijkskunde bereiken?
Doelen gericht op aardrijkskundige kennis en vaardigheden. Deze twee kunnen niet zonder
elkaar.
Een vaak gebruikte doelstelling: aardrijkskunde heeft als doel bij te dragen aan de vorming
van jonge mensen tot zelfstandige en kritische burgers door ze systematisch kennis, inzicht
en vaardigheden te laten verwerven waarmee ze zich een mening kunnen vormen over de
1
Handboek Vakdidactiek Aardrijkskunde
H2 Aardrijkskunde, wat is dat voor vak>?
