Inhoud
Samenvatting toets week 10..................................................................................................................3
Week 1...................................................................................................................................................3
Doel van het recht..............................................................................................................................3
Bronnen binnen het recht..................................................................................................................3
De vier functies van het recht.............................................................................................................3
Wetgevers in Nederland.....................................................................................................................3
Lex......................................................................................................................................................4
Voorwaarde gewoonterecht...............................................................................................................4
Rechters leggen de wet uit.................................................................................................................4
Interpretatie methodes......................................................................................................................4
Redeneerwijzen..................................................................................................................................5
week 2....................................................................................................................................................5
kenmerken van een staat...................................................................................................................5
Volkenrecht........................................................................................................................................5
Gedecentraliseerde eenheidstaat......................................................................................................5
Nachtwakersstaat en zorgstaat..........................................................................................................5
Parlementair stelsel............................................................................................................................6
Wet in formele/materiële zin.............................................................................................................6
Organieke wet....................................................................................................................................6
AMvB..................................................................................................................................................6
Kenmerken democratische rechtstaat................................................................................................6
Week 3...................................................................................................................................................6
Democratie.........................................................................................................................................6
Rechtstaat...........................................................................................................................................7
Legaliteitsbeginsel..............................................................................................................................8
Uitgangspunt universele verklaring van de rechten van de mens......................................................8
Objectief en subjectief recht..............................................................................................................8
Week 4...................................................................................................................................................9
De grondwet.......................................................................................................................................9
Week 5.................................................................................................................................................10
Beginselen van de rechtspraak.........................................................................................................10
Handhaven van de wet.....................................................................................................................11
Het openbaar ministerie...................................................................................................................11
Verschillende gerechten (rechtbanken)............................................................................................12
, De rechtbank behandeld:.................................................................................................................12
Absolute bevoegdheid kantonrechter..............................................................................................13
Gerechtshoven.................................................................................................................................13
Hoger beroep bestuurszaken............................................................................................................13
De hoge raad....................................................................................................................................13
De procureur-generaal.....................................................................................................................13
Week 6.................................................................................................................................................14
Internationale rechtsorde.................................................................................................................14
Multilateraal en bilateraal verdrag...................................................................................................15
internationale rechtsorde in verhouding met de nationale rechtsorde...........................................15
wanneer heeft een internationale regel directe doorwerking..........................................................16
Internationale rechtsbronnen..........................................................................................................16
Internationale gewoonte..................................................................................................................17
Rechtssubject...................................................................................................................................17
Verschillende rechtssubjecten..........................................................................................................17
Totstandkoming staten.....................................................................................................................19
Week 7.................................................................................................................................................19
Internationale organisaties...............................................................................................................19
De raad van ministers.......................................................................................................................19
Soorten internationale organisaties.................................................................................................19
Intergouvernementele/supranationale organisaties/goevermenteel..............................................20
De verenigde naties (VN)..................................................................................................................20
de veiligheidsraad.............................................................................................................................22
Algemene vergadering......................................................................................................................22
De raad van Europa..........................................................................................................................22
Internationaal gerechtshof...............................................................................................................22
Geschilbeslechting tijdens oorlog.....................................................................................................23
Week 8.................................................................................................................................................24
Rechtvaardigheid..............................................................................................................................24
Vormen van rechtvaardigheid..........................................................................................................24
Verdelende rechtvaardigheid...........................................................................................................25
Procedurele rechtvaardigheid..........................................................................................................25
Rechtvaardigheid in strafrecht.........................................................................................................26
, Samenvatting toets week 10
Week 1
Doel van het recht
Het gedrag van mensen in hun onderlinge verkeer te ordenen, waarbij uit een perspectief van
maatschappelijke rechtvaardigheid ieders belangen worden gerespecteerd en veiliggesteld . de
kernwaarde van de democratie dienen daarbij als leidraad ( vrijheid, gelijkheid, solidariteit)
Het recht is niet altijd rechtvaardig, wee streven naar rechtvaardig recht maar het is niet altijd
rechtvaardig.
Omdat rechtvaardigheid geen ‘hard’ begrip is en meningen verdeeld zijn over wat
rechtvaardig is, kunnen mensen het recht ervaren als onrechtvaardig (bv.
euthanasiewetgeving)
Wetten kunnen botsen met waarden
Een wet kan in het algemeen rechtvaardig zijn, maar in een concreet geval
onrechtvaardig uitpakken.
Niet alles wat we als ‘moreel (on)juist’ ervaren, wordt omgezet in het recht. (“lawful but
awful”)
Bronnen binnen het recht
- De wet
- Verdragen
- Jurisprudentie
- Gewoonte recht
De vier functies van het recht
- Normatieve functie
Gedragsregels (normen) die zijn vastgelegd in wetten. Bijvoorbeeld: moord en diefstal is
verboden. Als je je hier niet aan houd wordt je gestraft.
- Geschil oplossende functie
De rechterlijke organisatie die oordeelt over geschillen tussen burgers, de rechter kijk of
iemand moet worden bestraft.
- Additionele functie
Het recht bied een rechtsregel wanneer partijen op een bepaald punt geen afspraken
gemaakt hebben.
- Instrumentele functie
Functionele ordening. Bijvoorbeeld: bij rood licht stoppen en rechts voorrang geven.
Wetgevers in Nederland
- verdragen staan het hoogst in de hiërarchie
- de regering en de Staten – Generaal. Dit zijn de hoogste wetgevers in Nederland, zij maken
wetten in formele zin.
Lagere wetgevers:
Samenvatting toets week 10..................................................................................................................3
Week 1...................................................................................................................................................3
Doel van het recht..............................................................................................................................3
Bronnen binnen het recht..................................................................................................................3
De vier functies van het recht.............................................................................................................3
Wetgevers in Nederland.....................................................................................................................3
Lex......................................................................................................................................................4
Voorwaarde gewoonterecht...............................................................................................................4
Rechters leggen de wet uit.................................................................................................................4
Interpretatie methodes......................................................................................................................4
Redeneerwijzen..................................................................................................................................5
week 2....................................................................................................................................................5
kenmerken van een staat...................................................................................................................5
Volkenrecht........................................................................................................................................5
Gedecentraliseerde eenheidstaat......................................................................................................5
Nachtwakersstaat en zorgstaat..........................................................................................................5
Parlementair stelsel............................................................................................................................6
Wet in formele/materiële zin.............................................................................................................6
Organieke wet....................................................................................................................................6
AMvB..................................................................................................................................................6
Kenmerken democratische rechtstaat................................................................................................6
Week 3...................................................................................................................................................6
Democratie.........................................................................................................................................6
Rechtstaat...........................................................................................................................................7
Legaliteitsbeginsel..............................................................................................................................8
Uitgangspunt universele verklaring van de rechten van de mens......................................................8
Objectief en subjectief recht..............................................................................................................8
Week 4...................................................................................................................................................9
De grondwet.......................................................................................................................................9
Week 5.................................................................................................................................................10
Beginselen van de rechtspraak.........................................................................................................10
Handhaven van de wet.....................................................................................................................11
Het openbaar ministerie...................................................................................................................11
Verschillende gerechten (rechtbanken)............................................................................................12
, De rechtbank behandeld:.................................................................................................................12
Absolute bevoegdheid kantonrechter..............................................................................................13
Gerechtshoven.................................................................................................................................13
Hoger beroep bestuurszaken............................................................................................................13
De hoge raad....................................................................................................................................13
De procureur-generaal.....................................................................................................................13
Week 6.................................................................................................................................................14
Internationale rechtsorde.................................................................................................................14
Multilateraal en bilateraal verdrag...................................................................................................15
internationale rechtsorde in verhouding met de nationale rechtsorde...........................................15
wanneer heeft een internationale regel directe doorwerking..........................................................16
Internationale rechtsbronnen..........................................................................................................16
Internationale gewoonte..................................................................................................................17
Rechtssubject...................................................................................................................................17
Verschillende rechtssubjecten..........................................................................................................17
Totstandkoming staten.....................................................................................................................19
Week 7.................................................................................................................................................19
Internationale organisaties...............................................................................................................19
De raad van ministers.......................................................................................................................19
Soorten internationale organisaties.................................................................................................19
Intergouvernementele/supranationale organisaties/goevermenteel..............................................20
De verenigde naties (VN)..................................................................................................................20
de veiligheidsraad.............................................................................................................................22
Algemene vergadering......................................................................................................................22
De raad van Europa..........................................................................................................................22
Internationaal gerechtshof...............................................................................................................22
Geschilbeslechting tijdens oorlog.....................................................................................................23
Week 8.................................................................................................................................................24
Rechtvaardigheid..............................................................................................................................24
Vormen van rechtvaardigheid..........................................................................................................24
Verdelende rechtvaardigheid...........................................................................................................25
Procedurele rechtvaardigheid..........................................................................................................25
Rechtvaardigheid in strafrecht.........................................................................................................26
, Samenvatting toets week 10
Week 1
Doel van het recht
Het gedrag van mensen in hun onderlinge verkeer te ordenen, waarbij uit een perspectief van
maatschappelijke rechtvaardigheid ieders belangen worden gerespecteerd en veiliggesteld . de
kernwaarde van de democratie dienen daarbij als leidraad ( vrijheid, gelijkheid, solidariteit)
Het recht is niet altijd rechtvaardig, wee streven naar rechtvaardig recht maar het is niet altijd
rechtvaardig.
Omdat rechtvaardigheid geen ‘hard’ begrip is en meningen verdeeld zijn over wat
rechtvaardig is, kunnen mensen het recht ervaren als onrechtvaardig (bv.
euthanasiewetgeving)
Wetten kunnen botsen met waarden
Een wet kan in het algemeen rechtvaardig zijn, maar in een concreet geval
onrechtvaardig uitpakken.
Niet alles wat we als ‘moreel (on)juist’ ervaren, wordt omgezet in het recht. (“lawful but
awful”)
Bronnen binnen het recht
- De wet
- Verdragen
- Jurisprudentie
- Gewoonte recht
De vier functies van het recht
- Normatieve functie
Gedragsregels (normen) die zijn vastgelegd in wetten. Bijvoorbeeld: moord en diefstal is
verboden. Als je je hier niet aan houd wordt je gestraft.
- Geschil oplossende functie
De rechterlijke organisatie die oordeelt over geschillen tussen burgers, de rechter kijk of
iemand moet worden bestraft.
- Additionele functie
Het recht bied een rechtsregel wanneer partijen op een bepaald punt geen afspraken
gemaakt hebben.
- Instrumentele functie
Functionele ordening. Bijvoorbeeld: bij rood licht stoppen en rechts voorrang geven.
Wetgevers in Nederland
- verdragen staan het hoogst in de hiërarchie
- de regering en de Staten – Generaal. Dit zijn de hoogste wetgevers in Nederland, zij maken
wetten in formele zin.
Lagere wetgevers:
