samenvatting wetboek van strafrecht

Hoofdstuk 2

Het wetboek van strafrecht

De afdeling van het wetboek van Strafrecht
Boek 1: Algemene bepalingen
Boek 2: Misdrijven
Boek 3: Overtredingen

Misdrijf/ overtreding
 Overtredingen: de lichte strafbare feiten
 Misdrijven: de zwaardere strafbare feiten zijn

In de bijzondere wetten zoals de Opiumwet, de Wegenverkeerswet of de Wet Wapens en Munitie
staat per strafbaar feit of het gaat om een overtreding of een misdrijf.

Misdrijf Overtreding
Straf Gevangenisstraf Hechtenis
Poging tot Strafbaar Niet strafbaar
Medeplichtigheid aan Strafbaar Niet strafbaar
Behandeld door rechtbank Kantonrechter
Verordening
(provincie/gemeente) Alleen overtredingen

Misdrijf
Vliegtuigkaping: Art. 385a Sr.
Tussen art. 92 en 421 Sr. =misdrijf

Overtreding
Wegblijven als getuige: Art. 444 sr.
Tussen art. 424 en 497 Sr = overtreding

Hoofdstuk 7
Strafbaar?
De rechter kijkt naar:
 Is er een wet die de gedraging strafbaar stelt (legaliteitsbeginsel).
 Is het feit wederrechtelijk: in strijd met het recht.
 Kan het de dader worden toegerekend -> heeft deze schuld.

Strafuitsluitingsgronden
De bestanddelen van het strafbare feit zijn vervuld maar er zijn omstandigheden waardoor het
opleggen van een straf uitgesloten is. Het is bewezen dat de verdachte het feit heeft gepleegd, maar
hij wordt niet gestraft.

Uitspraak: ontslag van rechtsvervolging (geen vrijspraak).

 Rechtvaardigingsgrond: (wederrechtelijkheid) de gedraging is te rechtvaardigen. Heeft
betrekking op de situatie waar de dader zich in bevindt. Het feit is niet strafbaar.

 Schulduitsluitingsgrond: (schuld) het strafbare feit is niet verwijtbaar. Heeft betrekking op de
persoon van de dader. De dader is niet strafbaar.

, Strafsluitingsgrond
Schulduitsluitingsgrond Rechtvaardigingsgrond
De dader is niet strafbaar Het feit is niet strafbaar
Wettelijk: Wettelijk:
- Psychishe overmacht (art. 40 sr) - Overmacht als noodtoestand (art 40 sr)
- Ontoerekenbaarheid (39 sr) - Noodweer (art 41 lid 1 sr)
- Onbevoegd gegeven ambtelijk bevel (43 - Wettelijk voorschrift (art 42 sr)
lid 2 sr) - Bevoegd gegeven ambtelijk bevel (art
- Noodweerexces (41 lid 2) 43 lid 1 sr)
Buitenwettelijk: Buitenwettelijk:
AVAS: afwezigheid van alle schuld Ontbreken van de materiele
wederrechtelijkheid

Rechtvaardigingsgronden (feit niet strafbaar)
1. overmacht als noodtoestand art. 40 sr.: botsing van twee plichten: een wettelijke plicht en een
menselijke plicht.

Arrest: Opticien arrest

Rechtvaardigingsgronden (feit niet strafbaar)

2. noodweer: 41 lid 1 sr: zelfverdediging

Voorwaarden:
1. het gebruikte middel ter verdediging is het minst zware middel. Proportioneel zijn. (te zwaar
middel= noodweer- exces).
2. de aanranding moet zijn begonnen/ onmiddellijk dreigend.
3. noodzakelijkheid van verdediging moet aanwezig zijn (weglopen).

3. wettelijk voorschrift: 42 sr
 Twee geschreven rechtsregels botsen met elkaar. Als een burger zich aan de ene regel houdt,
overtreedt hij de andere rechtsregel.

4. bevoegd gegeven ambtelijk bevel: 43 lid 1 sr
Bij het opvolgen van een ambtelijk bevel (bijvoorbeeld politie) een strafbaar feit plegen. Dan is de
dader niet strafbaar.

5. Buitenwettelijk
Het ontbreken van de materiele wederrechtelijkheid:
 Een gedraging is in strijd met een strafbepaling/ de wet, maar toch niet strafbaar omdat de
gedraging maatschappelijk verantwoordelijk is.

Arrest: Huizense veearts

Schulduitsluitingsgronden (dader niet strafbaar)
 Psychische overmacht: je pleegt een strafbaar feit omdat er erg veel druk op je wordt
uitgeoefend. Art. 40 Sr.

 Ontoerekenbaarheid: art. 39 Sr.
Iemand beseft niet wat hij gedaan heeft omdat zijn verstandelijke vermogens daarvoor
ontoereikend zijn. geestelijke stoornis.