Communicatie van organisaties
Deel 1: De Theorie
Hoofdstuk 1 – De wereld van het vakgebied in ontwikkeling
1.1 De wereld in ontwikkeling
Communicatie is belangrijk voor organisaties om staande te blijven in een snel veranderende wereld.
Organisaties moeten zich bewust zijn van belangenverschillen en moeten zich hierop instellen.
Communicatie heeft een radarfunctie binnen de organisatie of moet deze functie vergroten. Organisaties
zijn afhankelijk van hun omgeving om hun doelen te realiseren. Ze zijn onderdeel van verschillende
netwerken die continue veranderen. We leven in een netwerksamenleving: mensen verbinden zich met
anderen in steeds veranderende samenstellingen. De mogelijkheden van sociale media maken dat
netwerken sneller ontstaan, flexibeler zijn en vaak rond heel specifieke onderwerpen tot stand komen.
Sociale media hebben invloed op hoe mensen zich organiseren en gedragen. Iedereen kan zijn mening
online delen en een zender zijn, de mogelijkheden nemen steeds meer toe. Er wordt meer waarde
gehecht aan de mening van ons netwerk dan aan wat organisaties of merken ons vertellen. Om effectief
met hun omgeving te communiceren moeten organisaties luisteren naar deze signalen en er rekening
mee houden in de manier waarop ze de omgeving benaderen en aanspreken. De kans dat zaken snel op
straat liggen, neemt toe. De grenzen tussen intern en extern vervagen. Openheid is geen keuze meer
maar een gegeven. De beschikbare informatie en aantal boodschappen blijft groeien. Een vd belangrijkste
factoren om aandacht aan een onderwerp te besteden is of je denkt dat het nuttig en relevant voor je is
en of jouw netwerken erover praten. Organisaties die hun omgeving willen bereiken moeten zorgen voor
een relevante boodschap voor verschillende groepen. De boodschap moet opvallen en emotie bevatten.
Het gaat om een verhaal vertellen dat aansluit bij belevingswereld van de groepen die je wil raken. Alleen
dan staan mensen open voor boodschap en vertellen ze het door aan elkaar binnen hun sociale netwerk.
1.3 Wat kun je met communicatie?
Communicatie gaat steeds meer om verbindingen leggen, interactie stimuleren en betekenis geven; van
eenrichtings- naar tweerichtingsverkeer. Communicatie is een proces met een zender, een boodschap,
een medium en een ontvanger. Daarbij wordt gebruik gemaakt van voorlichting, public relations, reclame
en propaganda; de modaliteiten van communicatie. Communicatie is ook inzetbaar als instrument voor
organisatiebeleid zoals campagnes. Met communicatie kun je onderwerpen agenderen, verbindingen
leggen, de reputatie beïnvloeden en interactie organiseren. Hoe groter de samenhang tussen alle interne
en externe communicatie-uitingen richting doelgroepen, hoe effectiever de communicatie. Betrek je
medewerkers al in het proces. De meerwaarde van een communicatieadviseur zit hem in het kijken met
andere ogen, vanuit het perspectief van de buitenwereld. Communicatie maakt deel uit van het beleid
van de organisatie. Per fase is de rol van communicatie anders. Als je adviseert over de inzetbaarheid van
communicatie als beleidsinstrument gaat het vooral om de samenhang tussen de verschillende
instrumenten. Communicatie is vaak een ondersteunend instrument, wat de werking van de andere
instrumenten versterkt. Verandering ontstaat vooral in alledaagse situaties, in directe interactie tussen
mensen. In gesprekken die mensen met elkaar voeren en verhalen die zij vertellen.
De vijf beleidsinstrumenten:
1 Regelgeving dwang verplicht gedragsverandering
2 Voorzieningen beperkend dwang verplicht gedragsverandering
Voorzieningen verruimend materieel omstandigheden extern gemotiveerd vrijwillig
gedragsverandering
3 Sociale druk sociaal omstandigheden extern gemotiveerd vrijwillig gedragsverandering
4 Geld financieel +/- extern gemotiveerd vrijwillig gedragsverandering
5 Communicatie intern gemotiveerd vrijwillig gedragsverandering
1.4 Essentie van het communicatievak
We moeten verschillende perspectieven bij elkaar brengen. Weet wat er speelt in de buitenwereld, ‘van
buiten naar binnen denken’. Dan erop inspelen door betekenis te geven, door informatie te duiden. En
door de boodschap te formuleren die organisatiedoelen met de beleving van de buitenwereld verbindt.
De interne organisatie communicatie-minded maken bij het ‘van binnen naar buiten’ denken.
Deel 1: De Theorie
Hoofdstuk 1 – De wereld van het vakgebied in ontwikkeling
1.1 De wereld in ontwikkeling
Communicatie is belangrijk voor organisaties om staande te blijven in een snel veranderende wereld.
Organisaties moeten zich bewust zijn van belangenverschillen en moeten zich hierop instellen.
Communicatie heeft een radarfunctie binnen de organisatie of moet deze functie vergroten. Organisaties
zijn afhankelijk van hun omgeving om hun doelen te realiseren. Ze zijn onderdeel van verschillende
netwerken die continue veranderen. We leven in een netwerksamenleving: mensen verbinden zich met
anderen in steeds veranderende samenstellingen. De mogelijkheden van sociale media maken dat
netwerken sneller ontstaan, flexibeler zijn en vaak rond heel specifieke onderwerpen tot stand komen.
Sociale media hebben invloed op hoe mensen zich organiseren en gedragen. Iedereen kan zijn mening
online delen en een zender zijn, de mogelijkheden nemen steeds meer toe. Er wordt meer waarde
gehecht aan de mening van ons netwerk dan aan wat organisaties of merken ons vertellen. Om effectief
met hun omgeving te communiceren moeten organisaties luisteren naar deze signalen en er rekening
mee houden in de manier waarop ze de omgeving benaderen en aanspreken. De kans dat zaken snel op
straat liggen, neemt toe. De grenzen tussen intern en extern vervagen. Openheid is geen keuze meer
maar een gegeven. De beschikbare informatie en aantal boodschappen blijft groeien. Een vd belangrijkste
factoren om aandacht aan een onderwerp te besteden is of je denkt dat het nuttig en relevant voor je is
en of jouw netwerken erover praten. Organisaties die hun omgeving willen bereiken moeten zorgen voor
een relevante boodschap voor verschillende groepen. De boodschap moet opvallen en emotie bevatten.
Het gaat om een verhaal vertellen dat aansluit bij belevingswereld van de groepen die je wil raken. Alleen
dan staan mensen open voor boodschap en vertellen ze het door aan elkaar binnen hun sociale netwerk.
1.3 Wat kun je met communicatie?
Communicatie gaat steeds meer om verbindingen leggen, interactie stimuleren en betekenis geven; van
eenrichtings- naar tweerichtingsverkeer. Communicatie is een proces met een zender, een boodschap,
een medium en een ontvanger. Daarbij wordt gebruik gemaakt van voorlichting, public relations, reclame
en propaganda; de modaliteiten van communicatie. Communicatie is ook inzetbaar als instrument voor
organisatiebeleid zoals campagnes. Met communicatie kun je onderwerpen agenderen, verbindingen
leggen, de reputatie beïnvloeden en interactie organiseren. Hoe groter de samenhang tussen alle interne
en externe communicatie-uitingen richting doelgroepen, hoe effectiever de communicatie. Betrek je
medewerkers al in het proces. De meerwaarde van een communicatieadviseur zit hem in het kijken met
andere ogen, vanuit het perspectief van de buitenwereld. Communicatie maakt deel uit van het beleid
van de organisatie. Per fase is de rol van communicatie anders. Als je adviseert over de inzetbaarheid van
communicatie als beleidsinstrument gaat het vooral om de samenhang tussen de verschillende
instrumenten. Communicatie is vaak een ondersteunend instrument, wat de werking van de andere
instrumenten versterkt. Verandering ontstaat vooral in alledaagse situaties, in directe interactie tussen
mensen. In gesprekken die mensen met elkaar voeren en verhalen die zij vertellen.
De vijf beleidsinstrumenten:
1 Regelgeving dwang verplicht gedragsverandering
2 Voorzieningen beperkend dwang verplicht gedragsverandering
Voorzieningen verruimend materieel omstandigheden extern gemotiveerd vrijwillig
gedragsverandering
3 Sociale druk sociaal omstandigheden extern gemotiveerd vrijwillig gedragsverandering
4 Geld financieel +/- extern gemotiveerd vrijwillig gedragsverandering
5 Communicatie intern gemotiveerd vrijwillig gedragsverandering
1.4 Essentie van het communicatievak
We moeten verschillende perspectieven bij elkaar brengen. Weet wat er speelt in de buitenwereld, ‘van
buiten naar binnen denken’. Dan erop inspelen door betekenis te geven, door informatie te duiden. En
door de boodschap te formuleren die organisatiedoelen met de beleving van de buitenwereld verbindt.
De interne organisatie communicatie-minded maken bij het ‘van binnen naar buiten’ denken.
