Samenvatting H. 2 t/m 5 (Bolt)

H.2. Samenwerken en doelen stellen met gezinnen (Bolt)

Je let op de aard van de samenwerking per moment, per onderwerp, hulpvraag of doelstelling, en per
gezinslid. Het ‘oplossingsgerichte stroomschema’ helpt je bij het inschatten van het tempo van de
cliënt en van de aard van de samenwerkingsrelatie die je met hem of haar hebt. In de
oplossingsgerichte benadering worden vier typen relaties tussen hulpverlener en cliënt
onderscheiden; de vrijblijvende relatie, de zoekende relatie, de consulterende relatie en de co-
expertrelatie. De typen hebben betrekking op de aard van de relatie op een bepaald moment, niet op
de beschrijving of eigenschappen van soorten cliënten. Hulpverlener en cliënt hebben een
gelijkwaardig aandeel.
In het stroomschema zijn er drie vragen die als gids kunnen fungeren bij het bepalen van het type
samenwerkingsrelatie op een bepaald moment. Ze helpen je de route te kiezen die het beste bij het
gezin, hun situatie en jullie relatie past.
1.Is er sprake van een hulpvraag?
2.Is de hulpvraag werkbaar?
3.Is de cliënt in staat hulpbronnen te benutten?
De antwoorden bepalen tot welke van de vier categorieën de werkrelatie met je cliënt op dat moment
behoort. Elke vraag die bevestigend beantwoordt kan worden, leidt je een stap verder in het
stroomschema.

De vrijblijvende relatie
Het doel: context scheppen waarin een vraag geformuleerd kan worden.
Deze relatie tref je vooral aan in situaties waarbij cliënten zijn gestuurd door anderen. Het feit dat
iemand (nog) geen hulpvraag formuleert niet zeggen dat hij of zij geen hulp wil. Het kan zijn dat de
cliënt wel een probleem ervaart, maar niet inziet hoe jij als hulpverlener kunt bijdragen in het vinden
van een oplossing. Verder is het belangrijk om je te realiseren dat het uiten van klachten niet hetzelfde
is als het formuleren van een hulpvraag,
Vaardigheden die van belang zijn:
1.erkenning en begrip tonen.
2.complimenteren waar het kan.
3.je verdiepen in de perceptie van de gezinsleden.
4.de context verhelderen.
5.naar een alternatieve hulpvraag zoeken.
‘’Hoe kan ik je helpen om aan je school, je mentor te bewijzen dat je de gesprekken met de
verslavingszorg niet meer nodig hebt?’’ ‘’Hoe kun je aan deze verpleegkundige laten zien dat jij de
ontwikkeling van Joey goed in de gaten houdt, en dat je je daarbij juist niet laat leiden door de mening
van anderen?’’

De zoekende relatie
Het doel: het formuleren van werkbare doelen bevorderen.
Cliënten in het stadium van de zoekende relatie hebben klachten beschreven en op basis daarvan
een vraag om hulp geformuleerd. Cliënten vertellen veelal in detail welke problemen zij ervaren. De
oplossing lijken ze vooral te zien in veranderingen van de omgeving of van andere personen. Als
professional zijn je doelstellingen bij een zoekende relatie:
1.de cliënt helpen haalbare en werkbare doelen te formuleren, en doelen zijn werkbaar als de cliënt
degene is die aan de doelen werkt;
2.de cliënt helpen prioriteiten te stellen bij het denken waaraan gewerkt moet worden.
‘Inzoomen op gebeurtenissen’ kun je goed gebruiken bij de twee belangrijkste interventies om de stap
van hulpvraag naar werkbare doelen te zetten, te weten:
*cliënten ondersteunen bij het maken van toekomstprojecties
*positieve ervaringen onderzoeken, waarbij je drie technieken kunt inzetten:
-een gesprek rond de vraag naar de uitzonderingen;
-registratie- en observatieopdrachten;
-schaalvragen.



De consulterende relatie
Het doel: werken aan doelen en werkpunten, versterken van het vermogen zelf oplossingen te vinden
en daarbij bronnen te benutten.