Perceptie blok 3
,3.1 De effecten van aandacht; Simon van Gaal 12 oktober
Selectieve aandacht is:
- Een covert, cognitief hersenmechanisme (Overte aandacht; focus van aandacht is waar de
ogen naar kijken, Coverte aandacht; focus van aandacht is ergens anders)
- Dat ons in staat stelt om relevante input, gedachten en acties te selecteren
- En tegelijkertijd irrelevante of afleidende input, gedachten en acties te negeren
Aandacht is
- Vrijwillig (top-down)
- Onvrijwillig (bottom-up, stimulus gedreven)
- Deze systemen zijn in constante competitie met elkaar
Wat doet aandacht met perceptie?
- Aandacht kan er voor zorgen dat je informatie wel/niet ziet (inattentional blindness)
- Of juist intenser of minder intens ervaart (contrast)
Hoe vroeg in de verwerking van geluid of beeld treden effecten van aandacht op?
- Vroeg: vroeg, daarna geen verwerking meer van niet-geattendeerde informatie (alles of
niets/gradueel)
- Laat: laat, eerst volledig semantische verwerking van informatie, daarna pas (gradueel)
- Flexibel: afhankelijk van hoeveelheid aandacht vroege of late selectie
Vroege selectie tijdens auditieve aandacht
- Heel vroeg nadat informatie is binnengekomen vindt er modulatie van attended vs
unattended stimulus (na 100ms) bij twee geluiden aanbieden in koptelefoon
o N1 effect (= geattendeerd)
Late selectie tijdens auditieve aandacht
- Verschil tussen stimulus die standaard is en een stimulus afwijkend is
- Afwijkende toon is relevant
- Eén oor geattendeerd (afwijkende toon)
- Stimulus anders dan verwacht mismatch negativity (MMN)
- Ook MMN voor stimuli waar geen aandacht voor is
- MMN groter wanneer er aandacht voor is, P3 component alleen aanwezig wanneer er
aandacht voor is laat selectie mechanisme (300ms)
Verschillende vormen van aandacht;
- Spatieel (locatie)
o Geattendeerde informatie heeft meer impact (P1 en N1 = geattendeerd =
sensorische componenten), modulatie van P1 en N1 componenten door spatiele
aandacht
o COVERTE AANDACHT (blik rechts, aandacht links)
Gain modulation
- Object gebaseerd
o Sterkere activatie in FFA wanneer de aandacht is gericht op de specifieke stimulus
(gezicht) (ondanks dat de stimulus zelf niet verandert)
, - Feature based (oriëntatie, kleur)
o Op een kleur attenderen
o Aandacht op effectieve stimulus: vuurfrequentie omhoog, neuron doet alsof het
alleen de effectieve stimulus ‘ziet’
o Aandacht op ineffectieve stimulus: vuurfrequentie omlaag, neuron doet alsof het
alleen de ineffectieve stimulus ‘ziet’
o Preferentie voor kleur meer activiteit bij target kleur
- Temporeel (in de tijd, attentional blink)
Aandacht: neural gain omhoog (sterkere activatie wanneer aandacht gericht is)
- EEG: grotere P1/N1 ERP component
- Single cells: hogere vuurfrequentie neuronen
- fMRI: sterkere activatie in FFA
spatiele aandacht vergroot contrast sensitiviteit van V4 neuronen
- vooral wanneer dat zinvol is: wanneer we iets net wel/net niet
kunnen zien
- ook perceptie van mensen (contrast) wordt sterker/intenser met
aandacht
- relatief: bij meer contrast is er meer modulatie van aandacht cel
gaat harder vuren
o vice versa
- input heel sterk: aandacht is niet echt nodig
,3.1 De effecten van aandacht; Simon van Gaal 12 oktober
Selectieve aandacht is:
- Een covert, cognitief hersenmechanisme (Overte aandacht; focus van aandacht is waar de
ogen naar kijken, Coverte aandacht; focus van aandacht is ergens anders)
- Dat ons in staat stelt om relevante input, gedachten en acties te selecteren
- En tegelijkertijd irrelevante of afleidende input, gedachten en acties te negeren
Aandacht is
- Vrijwillig (top-down)
- Onvrijwillig (bottom-up, stimulus gedreven)
- Deze systemen zijn in constante competitie met elkaar
Wat doet aandacht met perceptie?
- Aandacht kan er voor zorgen dat je informatie wel/niet ziet (inattentional blindness)
- Of juist intenser of minder intens ervaart (contrast)
Hoe vroeg in de verwerking van geluid of beeld treden effecten van aandacht op?
- Vroeg: vroeg, daarna geen verwerking meer van niet-geattendeerde informatie (alles of
niets/gradueel)
- Laat: laat, eerst volledig semantische verwerking van informatie, daarna pas (gradueel)
- Flexibel: afhankelijk van hoeveelheid aandacht vroege of late selectie
Vroege selectie tijdens auditieve aandacht
- Heel vroeg nadat informatie is binnengekomen vindt er modulatie van attended vs
unattended stimulus (na 100ms) bij twee geluiden aanbieden in koptelefoon
o N1 effect (= geattendeerd)
Late selectie tijdens auditieve aandacht
- Verschil tussen stimulus die standaard is en een stimulus afwijkend is
- Afwijkende toon is relevant
- Eén oor geattendeerd (afwijkende toon)
- Stimulus anders dan verwacht mismatch negativity (MMN)
- Ook MMN voor stimuli waar geen aandacht voor is
- MMN groter wanneer er aandacht voor is, P3 component alleen aanwezig wanneer er
aandacht voor is laat selectie mechanisme (300ms)
Verschillende vormen van aandacht;
- Spatieel (locatie)
o Geattendeerde informatie heeft meer impact (P1 en N1 = geattendeerd =
sensorische componenten), modulatie van P1 en N1 componenten door spatiele
aandacht
o COVERTE AANDACHT (blik rechts, aandacht links)
Gain modulation
- Object gebaseerd
o Sterkere activatie in FFA wanneer de aandacht is gericht op de specifieke stimulus
(gezicht) (ondanks dat de stimulus zelf niet verandert)
, - Feature based (oriëntatie, kleur)
o Op een kleur attenderen
o Aandacht op effectieve stimulus: vuurfrequentie omhoog, neuron doet alsof het
alleen de effectieve stimulus ‘ziet’
o Aandacht op ineffectieve stimulus: vuurfrequentie omlaag, neuron doet alsof het
alleen de ineffectieve stimulus ‘ziet’
o Preferentie voor kleur meer activiteit bij target kleur
- Temporeel (in de tijd, attentional blink)
Aandacht: neural gain omhoog (sterkere activatie wanneer aandacht gericht is)
- EEG: grotere P1/N1 ERP component
- Single cells: hogere vuurfrequentie neuronen
- fMRI: sterkere activatie in FFA
spatiele aandacht vergroot contrast sensitiviteit van V4 neuronen
- vooral wanneer dat zinvol is: wanneer we iets net wel/net niet
kunnen zien
- ook perceptie van mensen (contrast) wordt sterker/intenser met
aandacht
- relatief: bij meer contrast is er meer modulatie van aandacht cel
gaat harder vuren
o vice versa
- input heel sterk: aandacht is niet echt nodig
