OPGAVEN EN OPLOSSINGEN
MONITORATEN
BESTUURSRECHT BACHELOR
RECHTEN KUL
,Monitoraat Administratief Recht I: bestuursbegrip en aanverwante thema’s
Oefening 1:
Bart is ambtenaar bij het OCMW van Antwerpen. Wanneer uit een boekhoudkundige
doorlichting blijkt dat de rekeningen van het OCMW niet kloppen en een aanzienlijke som geld
is verdwenen, wordt hij samen met enkele collega’s strafrechtelijk vervolgd wegens
verduistering. Het OCMW stelt zich burgerlijke partij, en vordert een schadevergoeding van 1
miljoen euro lastens de vijf beklaagden.
Bart houdt steeds zijn onschuld vol, en vraagt aan de rechtbank om hem vrij te spreken van alle
tenlasteleggingen. De rechtbank van eerste aanleg te Antwerpen gaat hier evenwel niet op in, en
veroordeelt hem tot een geldboete van 10.000 euro. Hij wordt ook veroordeeld tot het betalen
van een schadevergoeding van 40.000 euro aan het OCMW van Antwerpen.
1) Is de Rechtbank van eerste aanleg Antwerpen een administratieve overheid? Leg
uit.
! valstrik
Art 14 RVS-wet
= > rechters vallen per definitie tussen uit: rechterlijke macht niet
! staat los van feit dat rechtbanken wel taak van algemeen belang uitoefenen
2) Is het OCMW een administratieve overheid?
Art 14 RVS-wet
Geen wettelijke definitie, maar heel wat criteria in rechtspraak (RVS + HC)
- Organieke OCMW-wet: heel wat houvast om aan criteria te toetsen
1) oprichting en erkenning door overheid
Art 1 tweede lid OCMW-wet: openbare centra opgericht die tot doel hebben de
maatschappelijke dienstverlening te verzekeren
2) functioneel criterium: taak van algemeen belang
“ een leven te stellen dat beantwoordt aan de menselijke waardigheid”
= algemeen belang
Art 1-2 OCM-wet
3) Controle en toezicht:
Art 323 Decreet Lokaal bestuur (zie verder hoofdstuk: algemene en bijzondere vormen
van toezicht)
Vraag naar de rechtsvorm (geen criterium) op zich
OCMW: publieke rechtsperoon met rechtspersoonlijkheid
(Art 1 OCMW-wet)
1
, ! imperiumbevoegdheid die bij private rechtspersonen doorslaggevend is hier niet aan de
orde (wellicht wel aan voldaan)
Grote evolutie in verschijningsvormen bestuur
Stelselmatige decentralisatie en hybride vehikels
antwoord op deze vraag wordt dan minder evident
gemeentes en provincies ook bijvoorbeeld
- moeilijker bij bv. Overheidsbedrijven, private rechtspersonen
3) Kan tegen de beslissing van de rechtbank van eerste aanleg beroep worden ingesteld
bij de Raad van State op basis van art. 14 van de RvS-Wet?
Begrip administratieve overheid vermeld in Artikel 14
Essentie bepaling:
- afdeling bestuursrechtspraak: doet uitspraak bij wijze van arresten over de beroepen tot
nietigverklaring in de akten en reglementen van de onderscheiden administratieve
overheden
Als het een administratieve overheid is kan je tegen akten/reglementen (=beslissingen)
in beroep gaan tegen RVS
= kern bepaling
NEEN: want het is geen beslissing van een administratieve overheid
Wel ander beroepsmiddel (valt buiten bestuursrecht weliswaar): Klassiek hoger beroep
(SDM)
Geen enkele uitspraak van de rechter aanvechtbaar bij RVS
Art 14 paragraaf 1
1e punt: bepaalde akten van wetgevende macht en rechterlijke macht
in het bijzonder: aanwerving, aanleiding openbaar ambt of maatregelen tuchtkarakter
als ook overheidsopdrachten
beslissing tot benoeming van een rechter of een tuchtsanctie, overheidsopdracht om
kuisvrouw aan te stellen
Oefening 2
Het Federaal Agentschap voor de Opvang van Asielzoekers (‘Fedasil’) besluit om het
voormalige woonzorgcentrum Sint-Jozef te Velm (Sint-Truiden) tijdelijk in te richten als open
opvangcentrum, waar 150 personen onderdak, voeding, medische en sociale begeleiding krijgen
tijdens de behandeling van hun verzoek om internationale bescherming.
Een aantal omwonenden van het toekomstige opvangcentrum ziet dit minder zitten, en
overweegt deze beslissing aan te vechten bij de Raad van State.
Artikel 55 en 56 van de ‘Opvangwet’ van 12 januari 2007 bepalen:
“Art. 55. Onder de naam "Federaal Agentschap voor de Opvang van Asielzoekers" werd een
overheidsinstelling met rechtspersoonlijkheid opgericht, die ingedeeld is bij categorie A zoals
bedoeld in de wet van 16 maart 1954 betreffende de controle op sommige instellingen van
openbaar nut.
2
, De Koning bepaalt bij besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad de structuur, de
organisatie en de werking van het Agentschap. Het Agentschap kan door middel van een
arbeidsovereenkomst personeelsleden aanwerven om te voorzien in al zijn personeelsbehoeften
met het oog op de uitvoering van de taken die het toegewezen heeft gekregen.”
‘Art. 56. § 1 Het Agentschap heeft onder meer de taak om de organisatie, het beheer en de
kwaliteitscontrole van de materiële hulp, toegekend aan de begunstigden van de opvang, te
verzekeren.
Het mag subsidies toekennen in verband met zijn opdrachten.
§ 2. In het kader van de in § 1 bedoelde taken, oefent het Agentschap de volgende bevoegdheden
uit :
1° de toekenning van de materiële hulp aan de begunstigden van de opvang in de collectieve
opvangstructuren die het beheert;
2° de controle van de uitvoering van de overeenkomsten afgesloten met de partners
overeenkomstig artikel 64 betreffende de toekenning van de materiële hulp aan de begunstigden
van de opvang;
3° de toewijzing, de wijziging en de opheffing van de verplichte plaats van inschrijving
overeenkomstig Boek II;
4° de organisatie van de betaling van een dagvergoeding en de prestatie van
gemeenschapsdiensten overeenkomstig artikel 34.
§ 3. Het Agentschap staat in voor de beleidsvoorbereiding, -conceptie en -uitvoering.”
1) Is Fedasil een administratieve overheid? Leg uit.
Agentschap = iets vrij apart
1) oprichting door de overheid
blijkt uit Artikel 55: overheidsinstelling met rechtspersoonlijkheid
2) functioneel criterium: organisatie, beheer, matieriele hulp
Art 56 paragraaf 1
3) controle en toezicht: Art 55: De Koning bepaalt de structuur etc organisatie
= duidelijke controlebevoegdheid door de Koning
4) instelling met publieke rechtsperoon: ‘overheidsinstelling met rechtspersoonlijkheid’
vraag naar imperiumbevoegdheid niet aan orden: eenzijdige derdenbeslissing niet aan de
orde
Art 14 paragraaf 1 RVS-wet
2) Kunnen de bevoegdheden vermeld in art. 56 van de Opvangwet beschouwd worden
als een voorbeeld van deconcentratie of decentralisatie? Wat zijn de gevolgen voor
het toezicht?
Niet evident: hybride geval
- van beiden zijn elementen te vinden
- autonome rechtspersoon: overheidsinstelling met rechtspersoonlijkheid
3
, - kaderen in taak van algemeen belang wordt toegewezen aan autonome entititeit die
daarvoor wettelijke bevoegdheid krijgt
= functionele decentralisatie
- rechtstreeks toezicht van minister zelf: hierarchisch toezicht van bevoegde minister
= want het is een instelling van openbaar nut
= deconcentratie
Het antwoord ligt in het midden.
Het is eigenlijk ad hoc regeling: verschillende informatie samengenomen
‘gepersonaliseerde administratie”
doorgaans toch gerekend bij de gedecentraliseerde besturen: cursus p156
Oefening 3
Skeyes werft tien nieuwe luchtverkeersleiders aan. Verschillende kandidaten doorlopen de
selectieprocedure. Een kandidaat die de job niet krijgt, wil vernietigingsberoep instellen tegen de
beslissing waarbij de 10 geslaagde kandidaten aangesteld worden.
1) Zal de Raad van State het beroep ontvankelijk kunnen verklaren?
- Art 14 RVS-wet?
Skyes: leiden luchtverkeer; vroegere Belgocontrol
- organieke en functionele criteria
- Skyes is een federaal autonoom overheidsbedrijf in de zin van de Wet van 21 maart
1991
! alarmbel als je dit zit
-Geen louter commerciele activiteiten? Of taak van algemeen belang
meestal doen ze het allebei
bv. BPOST: universele post (algemeen belang) maar ook pakjesdienst (commercieel
doel: treden in concurrentie met andere economische spelers)
BPOST is een overheid als het gaat om de universele postbedeling, maar niet als het gaat
om pakjeslevering
Begrip is dus dynamisch door het feit dat vele instellingen hybride zijn: sommige
beslissingen kunnen worden aangevochten, anderen niet
- Publieke rechtsvorm (nv van publiek recht), dus imperiumbevoegdheid niet aan de orde
Art 169 ev. Wet van 1991 betreffende hervorming overheidsbedrijven
Administratieve overheid: De RVS kan het beroep ontvankelijk verklaren
2) Moet Skeyes de verplichtingen inzake openbaarheid van bestuur, vervat in de Wet
van 11 april 1994 betreffende de openbaarheid van bestuur naleven?
Openbaarheid van bestuur: federale entiteiten
Art 1 WOB
Overheid als bedoeld in Art 14 RVS-wet
4
MONITORATEN
BESTUURSRECHT BACHELOR
RECHTEN KUL
,Monitoraat Administratief Recht I: bestuursbegrip en aanverwante thema’s
Oefening 1:
Bart is ambtenaar bij het OCMW van Antwerpen. Wanneer uit een boekhoudkundige
doorlichting blijkt dat de rekeningen van het OCMW niet kloppen en een aanzienlijke som geld
is verdwenen, wordt hij samen met enkele collega’s strafrechtelijk vervolgd wegens
verduistering. Het OCMW stelt zich burgerlijke partij, en vordert een schadevergoeding van 1
miljoen euro lastens de vijf beklaagden.
Bart houdt steeds zijn onschuld vol, en vraagt aan de rechtbank om hem vrij te spreken van alle
tenlasteleggingen. De rechtbank van eerste aanleg te Antwerpen gaat hier evenwel niet op in, en
veroordeelt hem tot een geldboete van 10.000 euro. Hij wordt ook veroordeeld tot het betalen
van een schadevergoeding van 40.000 euro aan het OCMW van Antwerpen.
1) Is de Rechtbank van eerste aanleg Antwerpen een administratieve overheid? Leg
uit.
! valstrik
Art 14 RVS-wet
= > rechters vallen per definitie tussen uit: rechterlijke macht niet
! staat los van feit dat rechtbanken wel taak van algemeen belang uitoefenen
2) Is het OCMW een administratieve overheid?
Art 14 RVS-wet
Geen wettelijke definitie, maar heel wat criteria in rechtspraak (RVS + HC)
- Organieke OCMW-wet: heel wat houvast om aan criteria te toetsen
1) oprichting en erkenning door overheid
Art 1 tweede lid OCMW-wet: openbare centra opgericht die tot doel hebben de
maatschappelijke dienstverlening te verzekeren
2) functioneel criterium: taak van algemeen belang
“ een leven te stellen dat beantwoordt aan de menselijke waardigheid”
= algemeen belang
Art 1-2 OCM-wet
3) Controle en toezicht:
Art 323 Decreet Lokaal bestuur (zie verder hoofdstuk: algemene en bijzondere vormen
van toezicht)
Vraag naar de rechtsvorm (geen criterium) op zich
OCMW: publieke rechtsperoon met rechtspersoonlijkheid
(Art 1 OCMW-wet)
1
, ! imperiumbevoegdheid die bij private rechtspersonen doorslaggevend is hier niet aan de
orde (wellicht wel aan voldaan)
Grote evolutie in verschijningsvormen bestuur
Stelselmatige decentralisatie en hybride vehikels
antwoord op deze vraag wordt dan minder evident
gemeentes en provincies ook bijvoorbeeld
- moeilijker bij bv. Overheidsbedrijven, private rechtspersonen
3) Kan tegen de beslissing van de rechtbank van eerste aanleg beroep worden ingesteld
bij de Raad van State op basis van art. 14 van de RvS-Wet?
Begrip administratieve overheid vermeld in Artikel 14
Essentie bepaling:
- afdeling bestuursrechtspraak: doet uitspraak bij wijze van arresten over de beroepen tot
nietigverklaring in de akten en reglementen van de onderscheiden administratieve
overheden
Als het een administratieve overheid is kan je tegen akten/reglementen (=beslissingen)
in beroep gaan tegen RVS
= kern bepaling
NEEN: want het is geen beslissing van een administratieve overheid
Wel ander beroepsmiddel (valt buiten bestuursrecht weliswaar): Klassiek hoger beroep
(SDM)
Geen enkele uitspraak van de rechter aanvechtbaar bij RVS
Art 14 paragraaf 1
1e punt: bepaalde akten van wetgevende macht en rechterlijke macht
in het bijzonder: aanwerving, aanleiding openbaar ambt of maatregelen tuchtkarakter
als ook overheidsopdrachten
beslissing tot benoeming van een rechter of een tuchtsanctie, overheidsopdracht om
kuisvrouw aan te stellen
Oefening 2
Het Federaal Agentschap voor de Opvang van Asielzoekers (‘Fedasil’) besluit om het
voormalige woonzorgcentrum Sint-Jozef te Velm (Sint-Truiden) tijdelijk in te richten als open
opvangcentrum, waar 150 personen onderdak, voeding, medische en sociale begeleiding krijgen
tijdens de behandeling van hun verzoek om internationale bescherming.
Een aantal omwonenden van het toekomstige opvangcentrum ziet dit minder zitten, en
overweegt deze beslissing aan te vechten bij de Raad van State.
Artikel 55 en 56 van de ‘Opvangwet’ van 12 januari 2007 bepalen:
“Art. 55. Onder de naam "Federaal Agentschap voor de Opvang van Asielzoekers" werd een
overheidsinstelling met rechtspersoonlijkheid opgericht, die ingedeeld is bij categorie A zoals
bedoeld in de wet van 16 maart 1954 betreffende de controle op sommige instellingen van
openbaar nut.
2
, De Koning bepaalt bij besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad de structuur, de
organisatie en de werking van het Agentschap. Het Agentschap kan door middel van een
arbeidsovereenkomst personeelsleden aanwerven om te voorzien in al zijn personeelsbehoeften
met het oog op de uitvoering van de taken die het toegewezen heeft gekregen.”
‘Art. 56. § 1 Het Agentschap heeft onder meer de taak om de organisatie, het beheer en de
kwaliteitscontrole van de materiële hulp, toegekend aan de begunstigden van de opvang, te
verzekeren.
Het mag subsidies toekennen in verband met zijn opdrachten.
§ 2. In het kader van de in § 1 bedoelde taken, oefent het Agentschap de volgende bevoegdheden
uit :
1° de toekenning van de materiële hulp aan de begunstigden van de opvang in de collectieve
opvangstructuren die het beheert;
2° de controle van de uitvoering van de overeenkomsten afgesloten met de partners
overeenkomstig artikel 64 betreffende de toekenning van de materiële hulp aan de begunstigden
van de opvang;
3° de toewijzing, de wijziging en de opheffing van de verplichte plaats van inschrijving
overeenkomstig Boek II;
4° de organisatie van de betaling van een dagvergoeding en de prestatie van
gemeenschapsdiensten overeenkomstig artikel 34.
§ 3. Het Agentschap staat in voor de beleidsvoorbereiding, -conceptie en -uitvoering.”
1) Is Fedasil een administratieve overheid? Leg uit.
Agentschap = iets vrij apart
1) oprichting door de overheid
blijkt uit Artikel 55: overheidsinstelling met rechtspersoonlijkheid
2) functioneel criterium: organisatie, beheer, matieriele hulp
Art 56 paragraaf 1
3) controle en toezicht: Art 55: De Koning bepaalt de structuur etc organisatie
= duidelijke controlebevoegdheid door de Koning
4) instelling met publieke rechtsperoon: ‘overheidsinstelling met rechtspersoonlijkheid’
vraag naar imperiumbevoegdheid niet aan orden: eenzijdige derdenbeslissing niet aan de
orde
Art 14 paragraaf 1 RVS-wet
2) Kunnen de bevoegdheden vermeld in art. 56 van de Opvangwet beschouwd worden
als een voorbeeld van deconcentratie of decentralisatie? Wat zijn de gevolgen voor
het toezicht?
Niet evident: hybride geval
- van beiden zijn elementen te vinden
- autonome rechtspersoon: overheidsinstelling met rechtspersoonlijkheid
3
, - kaderen in taak van algemeen belang wordt toegewezen aan autonome entititeit die
daarvoor wettelijke bevoegdheid krijgt
= functionele decentralisatie
- rechtstreeks toezicht van minister zelf: hierarchisch toezicht van bevoegde minister
= want het is een instelling van openbaar nut
= deconcentratie
Het antwoord ligt in het midden.
Het is eigenlijk ad hoc regeling: verschillende informatie samengenomen
‘gepersonaliseerde administratie”
doorgaans toch gerekend bij de gedecentraliseerde besturen: cursus p156
Oefening 3
Skeyes werft tien nieuwe luchtverkeersleiders aan. Verschillende kandidaten doorlopen de
selectieprocedure. Een kandidaat die de job niet krijgt, wil vernietigingsberoep instellen tegen de
beslissing waarbij de 10 geslaagde kandidaten aangesteld worden.
1) Zal de Raad van State het beroep ontvankelijk kunnen verklaren?
- Art 14 RVS-wet?
Skyes: leiden luchtverkeer; vroegere Belgocontrol
- organieke en functionele criteria
- Skyes is een federaal autonoom overheidsbedrijf in de zin van de Wet van 21 maart
1991
! alarmbel als je dit zit
-Geen louter commerciele activiteiten? Of taak van algemeen belang
meestal doen ze het allebei
bv. BPOST: universele post (algemeen belang) maar ook pakjesdienst (commercieel
doel: treden in concurrentie met andere economische spelers)
BPOST is een overheid als het gaat om de universele postbedeling, maar niet als het gaat
om pakjeslevering
Begrip is dus dynamisch door het feit dat vele instellingen hybride zijn: sommige
beslissingen kunnen worden aangevochten, anderen niet
- Publieke rechtsvorm (nv van publiek recht), dus imperiumbevoegdheid niet aan de orde
Art 169 ev. Wet van 1991 betreffende hervorming overheidsbedrijven
Administratieve overheid: De RVS kan het beroep ontvankelijk verklaren
2) Moet Skeyes de verplichtingen inzake openbaarheid van bestuur, vervat in de Wet
van 11 april 1994 betreffende de openbaarheid van bestuur naleven?
Openbaarheid van bestuur: federale entiteiten
Art 1 WOB
Overheid als bedoeld in Art 14 RVS-wet
4
