Summary Opsommings Aardrykskunde Gr 8 kwartaal 4

1

AARDRYKSKUNDE GR 8
Kwartaal 4


VERVOER EN HANDEL
EENHEID 1
HANDEL EN VERVOER OOR DIE WêRELD HEEN


Sleutelwoorde
- Uitvoer: om goedere uit ‘n land te stuur
- Invoer: om goedere in ‘n land in te bring
- Vrag: kommersiële goedere wat per skip, trok, spoor of lug vervoer word
- Grootmaatvrag: vrag wat in grootmaat vervoer word, soos suiker, olie, ystererts en steenkool
- Pyplyn: ‘n Lang pyp waardeur vloeistowwe soos petrol en diesel na dorpe of stede gepomp kan word
- Vervoermetodes: metode van vervoer, bv pad, spoorlyn of see


- Vervoer maak die volgende moontlik:
o Kan in een stad bly en in ‘n ander stad werk
o Handel te dryf DUS word vervoerroetes ontwikkel



- Redes vir handel
o Mense dryf handel want
 Hulle het goedere om te verkoop
 Dinge nodig

- Vroeëre jare het hul uitgeruil
o Bv goud verruil vir brood / perselein deur handelaars in Afrika



- Moderne tyd:
o Verruil goedere vir geld
o Voer in (invoer) wat ons nodig het
o Voer uit (uitvoer) goedere wat ons produseer
 Waarde word in geld bereken
 Euro
 Dollar
 Rand
 Pond
 Jen

Aardrykskunde Gr 8 Kwartaal 4

, 2

 Peso
o Ens
- Handel verskaf
o Belangrike skakels tussen mense oor die wêreld
- Handel sou nie moontlik wees sonder vervoer nie



Verband tussen handel en vervoer
- Vroeëre jare:
o Vervoerroetes gebruik vir handel
o Vervoer was baie stadig
o Kon net bruikbare, rare en kosbare items soos:
 Speserye
 Goud verhandel
o Met gebruik van:
 Seilskepe
 Perde
 Kamele
 Olifante
o Ses maande en langer geneem
o Was altyd besig om te soek na beter vervoermetodes en om geld te maak
- Kaart bl 93 fig 4.1


- Deesdae:
o Groot verskeidenheid en vinniger vervoermetodes
 Per lug
 Spoorweg
 Pad
 See
o Elkeen geskik vir bepaalde goedere
o Asook tyd wat nodig is om by bestemming te kry
 BV
 Grootmaatystererts ---- gewoonlik per spoor
o Daarna na ander lande met skip
 Vars vrugte ----- met vliegtuig na ander lande


- Vervoer maak invoere / uitvoere moontlik
o Bv vars blomme en vrugte wat nie plaaslik beskikbaar is word ingevoer
o NET SO vrugte in SA uitgevoer word



Verskillende maniere van vervoer en hul gebruik

Aardrykskunde Gr 8 Kwartaal 4