Grondslagen van het strafrecht
THEMA 6: RECHTSHANDHAVING
1 DE RECHTERLIJKE MACHT
- Begrip rechterlijke macht in te delen in 2:
a) Organiek:
Zoals het in de Grondwet staat
Uitgeoefend door hoven en rechtbanken
b) Functioneel: alle geschillen
Onderscheid maken om verschil in bevoegdheid tss. Gewone en
publiekrechtelijke rechtscolleges te begrijpen:
Hoe bepalen of het subjectief- of objectie geschil is? Kijken naar het voorwerp van
geschil (is het publiek- of privaatrecht?)
I) Subjectieve geschillen:
Burgerlijke en politieke rechten
Bevoegdheid van gewone hoven en rechtbanken
Vb. Burger kan welbepaald gedrag eisen van de overheid.
Overheid heeft geen beoordelingsmogelijkheid, slechts gebonden
bevoegdheid.
II) Objectieve geschillen:
Legaliteit van het overheidshandelen
Bevoegdheid van administratieve rechtscolleges, vooral RvS (behoren
niet tot gewone hoven en rechtbanken)
Kan als burger niet onmiddellijk bepaald gedrag eisen van de overheid.
Overheid heeft discretionaire bevoegdheid (mag beleidskeuze maken)
- Stelt Raad van State vast dat administratieve overheid fout heeft begaan? Kan
schadevergoeding toekennen aan de burger:
2 gevallen van schadevergoeding:
1) O.b.v. de onwettigheid van de bestuurshandeling
2) O.b.v. fout
- Publiekrechtelijke, scheidsrechterlijke en tuchtrechtelijke colleges:
Beslechten geschillen: doen aan rechtspraak in de brede zin
Oordelen over= verticaal verhouding tussen de overheid en rechtssubject
- Tuchtrechtelijke rechtscolleges:
Functioneren slechts binnen bepaalde beroepsorganisaties
Sanctioneren inbreuken op de beroepsdeontologie
- Scheidsrechterlijke colleges:
Worden voor een zaak samengesteld
In bepaalde sector werkzaam
Werken allemaal volgens gerechtelijke wetboek (gemeenrecht)
, 2 CONTROLE OP DE NALEVING VAN HET RECHT: HOVEN EN
RECHTBANKEN
ORGANISATIE: HIËRARCHIE
Rechtbanken Hoven
- Meestal eerste aanleg - Meestal beroep van cassatie
- Rechters - Raadsheren
- Vonnissen (kan je nog tegen in Zittende magistraat: Procureur
beroep gaan) des Konings
Staande magistraat: Procureur-
Generaal
- Arresten (niet in beroep gaan)
- “Burgerlijke rechtbanken” voor privaatrechtelijke geschillen (ALG.)
Vredegerecht en rechtbank van eerste aanleg, hof van beroep en Hof van
Cassatie
- Strafrechtbanken voor strafzaken (BIJZ)
Politierechtbank, rechtbank van eerste aanleg, hof van beroep en Hof van
Cassatie
NIET strikt gescheiden! Vb. Burgerlijke en strafkamers IN rechtbank van eerste
aanleg!
Top: Hof van Cassatie
Oordeelt over toepassing van de rechtsregels voor het hele rijk.
5 hoven van beroep & 5 arbeidshoven
Hoven van beroep ingesteld tegen vonnissen van de rechtbank van 1 e aanleg en
van ondernemingsrechtbank
Arbeidshoven ingesteld tegen beslissingen van de arbeidsrechtbanken.
Rechtbank van 1e aanleg, ondernemingsrechtbank, arbeidsrechtbank en
politierechtbank
Rechtbank van 1e aanleg is de algemene rechtbank (vb. wanbedrijven)
Bevat 4 afdelingen die elk oordelen over verschillende zaken:
1. Correctionele rechtbank: voor strafzaken
Oa. Onderzoeksrechter, raadkamer, beroep
2. Burgerlijke rechtbank: burgerlijke zaken
Oa. Beslagrechter, fiscale kamer, beroep
3. Strafuitvoeringsrechtbank: uitvoering van straffen
Oa. Vervroegde vrijkoming, elektronisch toezicht van gedetineerden
4. Familiejeugdrechtbank: jeugd- en familiezaken en kamer voor minnelijke
schikking
Onderste: vrederechters in vredegerecht
THEMA 6: RECHTSHANDHAVING
1 DE RECHTERLIJKE MACHT
- Begrip rechterlijke macht in te delen in 2:
a) Organiek:
Zoals het in de Grondwet staat
Uitgeoefend door hoven en rechtbanken
b) Functioneel: alle geschillen
Onderscheid maken om verschil in bevoegdheid tss. Gewone en
publiekrechtelijke rechtscolleges te begrijpen:
Hoe bepalen of het subjectief- of objectie geschil is? Kijken naar het voorwerp van
geschil (is het publiek- of privaatrecht?)
I) Subjectieve geschillen:
Burgerlijke en politieke rechten
Bevoegdheid van gewone hoven en rechtbanken
Vb. Burger kan welbepaald gedrag eisen van de overheid.
Overheid heeft geen beoordelingsmogelijkheid, slechts gebonden
bevoegdheid.
II) Objectieve geschillen:
Legaliteit van het overheidshandelen
Bevoegdheid van administratieve rechtscolleges, vooral RvS (behoren
niet tot gewone hoven en rechtbanken)
Kan als burger niet onmiddellijk bepaald gedrag eisen van de overheid.
Overheid heeft discretionaire bevoegdheid (mag beleidskeuze maken)
- Stelt Raad van State vast dat administratieve overheid fout heeft begaan? Kan
schadevergoeding toekennen aan de burger:
2 gevallen van schadevergoeding:
1) O.b.v. de onwettigheid van de bestuurshandeling
2) O.b.v. fout
- Publiekrechtelijke, scheidsrechterlijke en tuchtrechtelijke colleges:
Beslechten geschillen: doen aan rechtspraak in de brede zin
Oordelen over= verticaal verhouding tussen de overheid en rechtssubject
- Tuchtrechtelijke rechtscolleges:
Functioneren slechts binnen bepaalde beroepsorganisaties
Sanctioneren inbreuken op de beroepsdeontologie
- Scheidsrechterlijke colleges:
Worden voor een zaak samengesteld
In bepaalde sector werkzaam
Werken allemaal volgens gerechtelijke wetboek (gemeenrecht)
, 2 CONTROLE OP DE NALEVING VAN HET RECHT: HOVEN EN
RECHTBANKEN
ORGANISATIE: HIËRARCHIE
Rechtbanken Hoven
- Meestal eerste aanleg - Meestal beroep van cassatie
- Rechters - Raadsheren
- Vonnissen (kan je nog tegen in Zittende magistraat: Procureur
beroep gaan) des Konings
Staande magistraat: Procureur-
Generaal
- Arresten (niet in beroep gaan)
- “Burgerlijke rechtbanken” voor privaatrechtelijke geschillen (ALG.)
Vredegerecht en rechtbank van eerste aanleg, hof van beroep en Hof van
Cassatie
- Strafrechtbanken voor strafzaken (BIJZ)
Politierechtbank, rechtbank van eerste aanleg, hof van beroep en Hof van
Cassatie
NIET strikt gescheiden! Vb. Burgerlijke en strafkamers IN rechtbank van eerste
aanleg!
Top: Hof van Cassatie
Oordeelt over toepassing van de rechtsregels voor het hele rijk.
5 hoven van beroep & 5 arbeidshoven
Hoven van beroep ingesteld tegen vonnissen van de rechtbank van 1 e aanleg en
van ondernemingsrechtbank
Arbeidshoven ingesteld tegen beslissingen van de arbeidsrechtbanken.
Rechtbank van 1e aanleg, ondernemingsrechtbank, arbeidsrechtbank en
politierechtbank
Rechtbank van 1e aanleg is de algemene rechtbank (vb. wanbedrijven)
Bevat 4 afdelingen die elk oordelen over verschillende zaken:
1. Correctionele rechtbank: voor strafzaken
Oa. Onderzoeksrechter, raadkamer, beroep
2. Burgerlijke rechtbank: burgerlijke zaken
Oa. Beslagrechter, fiscale kamer, beroep
3. Strafuitvoeringsrechtbank: uitvoering van straffen
Oa. Vervroegde vrijkoming, elektronisch toezicht van gedetineerden
4. Familiejeugdrechtbank: jeugd- en familiezaken en kamer voor minnelijke
schikking
Onderste: vrederechters in vredegerecht
