Samenvatting Publieke managers en leiderschap

Publieke managers en leiderschap
College 1 inleiding leiderschapstheorie

Leiderschap: waar hebben we het over?

 Leiderschap kan je niet los zien van ‘volgers’ en overigens ook niet van ‘de aard van het werk’





 Er zijn dus verschillende typen leiders
 Publiek leiderschap is nog lastiger dan ‘gewoon’ leiderschap
o Complexer
o Politiek omgeving
o Publieke omgeving

Soorten leiderschap (’t Hart en Tummers)

 Politiek leiderschap
 Administratief leiderschap
 Maatschappelijk leiderschap

Leiderschap

 Rainey: Met leiderschap bedoelen de meeste mensen het vermogen van iemand om mensen
aansturen en stimuleren om doelen te bereiken.
 Gary Yukl: het proces van beïnvloeden anderen om te begrijpen en het eens te zijn over wat
er moet gebeuren en hoe het te doen, en het proces van het faciliteren van individuele en
collectieve inspanningen om gedeelde doelen te bereiken
 Van Wart: het leveren van de resultaten, het ontwikkelen/ondersteunen van volgers, het
proces van het afstemmen van de organisatie op de omgeving, de servicefocus
o nadruk op organisatie

,Competenties leiders

 Leiders hebben verschillende competenties
nodig
 Het onderscheid task, people en organisatie
is belangrijk
o Maar let ook op ‘change’
 Deze driedeling zit verstopt in het LAC

Taak Mensen Organisatie
Beoordeling en Toezicht Adviseren Omgeving verkennen
evaluatie/ houden en
Formulerings- en beoordelen
planningsfuncties/ werk
Implementatiefuncties

Planning Plannen en organiseren Strategische planning
operaties personeel
Rollen en Personeel ontwikkelen Visie en missie articuleren
doelstellingen
verduidelijken
Informeren Motiveren Netwerk en partner
Delegeren Bouwen en manager van Uitvoeren van algemene
teams managementfuncties
Probleem Conflicten managen Beslissingen maken
oplossing
Veranderingsfuncties Innovatie en Personeelsveranderingen Organisatiesveranderingen
creativiteit managen managen
managen


 Wart noemt dit behavior domains. Als leidinggevende moet je daarmee wat kunnen; je moet
in staat zijn taakanalyses te maken, taken te verdelen, problemen oplossen etc.
 Een leidinggevende is idealiter iemand die dit allemaal een beetje kan.
o De een is veel beter in de taken en resultaat bereiken
o De tweede is beter in omgaan met mensen
o De derde kan misschien beter zijn in het opereren met de buitenwereld.
 Daar zit ook nog een verander-dimensie in. Aan de ene kant gaat leidinggeven over het
draaiend houden van de winkel, maar anderzijds kan het ook gaan op wat moet er veranderd
worden? Het gaat om zorgen voor dat dingen lopen, maar aan de andere kant moet je kijken
hoe je die dingen kan combineren.
 Leiderschap is dus complex en dit zie je ook terug in de leiderschapstheorieën, waarin
verschillende stijlen en competenties worden benadrukt.

Leiderschapsijl

 Gaat om analyse niveau
 Laagste niveau is ‘analyse van taken’
 Daaropvolgende niveau is niveau van ‘behavior, traits and skills’
 Daarop volgt leiderschappstijl

,  Een stijl is een middelgrote cluster van leidersgedrag dat wordt gebruikt om werkelijke of
ideale leiderspatronen te beschrijven of voor te schrijven”
 Voorbeelden van leiderschapsstijlen
o Laissez-faire style
o Directive style
o Supportive style
o Participative style
o Delegative style
o Etc
 Deze stijlen vragen om verschillende gedragscompetenties
 Leiderschapstheorieën gebruiken deze stijlen in een omvattender kader
 Vooral moderne theorieën gaan in op de vraag in welke situatie je welke stijl moet gebruiken




Voorbeeld stijl en gedrag

, Belangrijke thema’s in literatuur

 Zijn leiders geboren of gemaakt
o Heeft belangrijke implicaties voor training
o Er is een soort gesplitst antwoord op: enerzijds is de algemene opinie dat helemaal
geboren niet kan, omdat de samenleving continu verandert en je heel verschillende
typen leiders nodig hebt in de verschillende contexten.
o Je kan leiderschapscompetenties dus ontwikkelen. Tegelijkertijd kan je ook afvragen
of iedereen alles kan leren. Niet iedereen is gemaakt om leider te zijn.
 Maar degene die vroeger goede leider was, hoeft dat in deze context niet te
zijn - Als je niet gelooft dat je leiderschap kan ontwikkelen, dan heeft leren
geen zin.
 Leider-volger relatie altijd hiërarchisch?
o Er bestaat ook horizontaal leiderschap
o Leiderschap waarbij je juist met elkaar leiding geeft en waarbij de leider onderdeel is
van de machine
 Leiderschap kan ook betekenen dat de ene week de ene leider is en de
andere week de ander leider is.
 Leiderschapsfunctie in organisatie is wel op een of andere manier vervuld
 Naar mate het meer horizontaal verdeeld is, spreek je van distributief
leiderschap
 Zijn managers altijd leiders?
 Managers focussen op:
o Dingen
o Dingen goed doen
o Plannen en organiseren
 Leiders focussen op:
o Mensen
o De juisten dingen doen
o Inspireren en beïnvloeden
 Leider heeft vaak het ‘change’ aspect.
o Mensen meenemen