Samenvatting - Grondslagen bedrijfs- en organisatiekunde 1

Boundless
De definitie van "Organisatie" is menselijke samenwerking die doelgericht en als blijvend bedoeld is.

De volgende kenmerkende aspecten behoren tot een organisatie:
 Omgeving
 Doel
 Structuur
 Samenwerken

De volgende hoofdstromingen zijn er van de klassieke organisatietheorie:
 Fayol administrative management:
Aan het begin van vorige eeuw hield ook ingenieur Henri Fayol zich bezig met
organisatieproblemen. Fayols uitgangspunt was de organisatie in zijn geheel. Hij keek naar hoe
de organisatie vanuit het bestuur het best geleid kon worden, maar keek niet naar de arbeiders
en werkomstandigheden. Hij ontwikkelde richtlijnen om de organisatie als geheel vorm te geven.
Zijn bekendste richtlijn bestaat uit vijf elementen: vooruit zien en plannen, organiseren, eenheid
van bevel, coördineren en controleren. Die volgorde van handelingen wordt nog steeds gebruikt
in het management van een organisatie.
 Weber: Theory of bureaucracy:
Ideaal typische bureaucratie. Werk moet verdeeld worden op basis van talent en autoriteit. Elk
werk is onafhankelijk van de persoon. Autoriteit is gecentraliseerd. Organisaties werken volgens
algemeen vastgestelde regels. Documenten over de gang van zaken moeten behouden worden
voor het bestaan van de organisatie.
 Human relations:
Vanaf 1930 ontstond de human-relationsbeweging. Bij human-relations werd ook aandacht
geschonken aan de menselijke kant van arbeid, waardoor nieuwe opvattingen ontstonden over
het functioneren van een organisatie. Socioloog Elton Mayo hield zich bezig met het verband
tussen arbeidsomstandigheden en prestaties. Hij voerde een onderzoek uit dat heel bekend zou
worden: het Hawthorne-onderzoek. Uit dit onderzoek bleek dat er niet vanzelfsprekend een
verband bestond tussen de arbeidsomstandigheden en de prestaties, maar dat de aandacht voor
de werknemers de prestaties verbeterd. Door deze resultaten ontstond er meer aandacht voor
de menselijke factor in een organisatie, en minder voor de productiemethoden.
 Systems theory:
Bij de systeemtheorie wordt een organisatie beschouwt als open systeem: als systeem dat een
wisselwerking met de omgeving heeft. Die omgeving bestaat bijvoorbeeld uit leveranciers,
klanten, overheid, vakbonden en concurrenten. De aandacht gaat bij deze theorie niet alleen uit
naar de verhoudingen binnen de organisatie, maar ook naar de relaties en wisselwerkingen met
de externe omgeving. Hierdoor heeft een organisatie meer kans van slagen. Deze theorie is
ontwikkeld in de periode na de jaren ’60.
 Contingency:
Deze theorie gaat niet uit van één organisatiestructuur. Er wordt vanuit gegaan dat een
organisatiestructuur situatiegebonden is, en er worden dus voor elke situaties andere
oplossingen gebruikt. Deze theorie hanteert dus geen eigen theorie, maar stemt het
management van de organisatie af op zowel de organisatiedoelen als op de in- en externe
omgeving van de organisatie. Deze methode wordt tegenwoordig vooral gehanteerd.




1