Overheid en Privaatrecht
Week 2
Onderwerp: De overheid als actor in het algemene vermogensrecht
• Rechtspersonen
o Juridische constructie waardoor een abstracte entiteit of organisatie kan optreden als
voorwaardig handelingsbekwaam persoon in het rechtsverkeer, belast met rechten en
plichten zoals een natuurlijk persoon dat kan doen (art. 2:5 BW).
o Gevolgen
§ Publiekrechtelijk: De rechtspersoon is drager van rechten en plichten, maar deze
rechtspersoon heeft weer bestuursorganen onder zich die geen drager zijn van
rechten en plichten.
• Het lichaam is de buitenkant en de bestuursorganen zitten er in.
§ Privaatrechtelijk: Als een publiekrechtelijke rechtspersoon privaatrechtelijk
handelt, dan is de rechtspersoon (en niet het bestuursorgaan) ook de
wederpartij.
o Hoe wordt het handelen van een overheidsrechtspersoon genormeerd?
§ Publiekrechtelijke rechtspersonen
• Awb geldt onverkort: geschreven abbb’s
§ Andere handelingen: via art. 3:1 lid 2 Awb en 3:14 BW geldt de Awb ook voor
private handelingen. Handelen binnen de publieke taak via art. 3:1 lid 2
Awb/buiten de publieke taak via art. 3:14 BW (denk hierbij aan Apk-keuringen:
de rechtspersoon is het garagebedrijf, de publiek taak is de APK keuring. Voor de
publiek taak geldt de Awb o.g.v. art. 3:1 lid 2 Awb.
§ Awb is niet volledig
• Grondrechten via HR Rasti Rostelli (gelijkheidsbeginsel)
• Ongeschreven abbb’s via Amsterdam/Ikon
o Kan de overheid rechtspersonen in het leven roepen? Zo ja, hoe? Waarom?
§ Grondslag art. 2:1 lid 1 BW - een wet in formele zin is benodigd.
§ Het college (Gemeente) of GS (Provincie) kunnen wel een privaatrechtelijke
rechtspersoon oprichten ingevolge art. 153 lid 3 PW en 160 Gemw.
o Kunnen decentrale overheden een publiekrechtelijke rechtspersoon oprichten in de zin
van art. 2:1 lid 2 BW?
§ Nee, echter er is wel een uitzondering namelijk de WGR
• Art. 8 WGR: samenwerkingsverband van gemeenten
o Waarom zou de overheid een private rechtspersoon oprichten?
§ Een privaatrechtelijke rechtspersoon mag belast worden met een publieke taak
zoals bijv. de Apk-keuring bij een autobedrijf.
• Voordelen:
o Makkelijker op te richten, via notariële akte art. 2:4 lid 1 BW
o Contractsvrijheid
o Overheid kan sneller contracten sluiten dan via het publiekrecht
• Nadeel:
o Weinig rechtsbescherming tegen privaatrechtelijke
rechtspersonen
o Mogen alle overheidstaken aan een private rechtspersoon worden overgedragen?
§ Nee, ze mogen namelijk niet:
Week 2
Onderwerp: De overheid als actor in het algemene vermogensrecht
• Rechtspersonen
o Juridische constructie waardoor een abstracte entiteit of organisatie kan optreden als
voorwaardig handelingsbekwaam persoon in het rechtsverkeer, belast met rechten en
plichten zoals een natuurlijk persoon dat kan doen (art. 2:5 BW).
o Gevolgen
§ Publiekrechtelijk: De rechtspersoon is drager van rechten en plichten, maar deze
rechtspersoon heeft weer bestuursorganen onder zich die geen drager zijn van
rechten en plichten.
• Het lichaam is de buitenkant en de bestuursorganen zitten er in.
§ Privaatrechtelijk: Als een publiekrechtelijke rechtspersoon privaatrechtelijk
handelt, dan is de rechtspersoon (en niet het bestuursorgaan) ook de
wederpartij.
o Hoe wordt het handelen van een overheidsrechtspersoon genormeerd?
§ Publiekrechtelijke rechtspersonen
• Awb geldt onverkort: geschreven abbb’s
§ Andere handelingen: via art. 3:1 lid 2 Awb en 3:14 BW geldt de Awb ook voor
private handelingen. Handelen binnen de publieke taak via art. 3:1 lid 2
Awb/buiten de publieke taak via art. 3:14 BW (denk hierbij aan Apk-keuringen:
de rechtspersoon is het garagebedrijf, de publiek taak is de APK keuring. Voor de
publiek taak geldt de Awb o.g.v. art. 3:1 lid 2 Awb.
§ Awb is niet volledig
• Grondrechten via HR Rasti Rostelli (gelijkheidsbeginsel)
• Ongeschreven abbb’s via Amsterdam/Ikon
o Kan de overheid rechtspersonen in het leven roepen? Zo ja, hoe? Waarom?
§ Grondslag art. 2:1 lid 1 BW - een wet in formele zin is benodigd.
§ Het college (Gemeente) of GS (Provincie) kunnen wel een privaatrechtelijke
rechtspersoon oprichten ingevolge art. 153 lid 3 PW en 160 Gemw.
o Kunnen decentrale overheden een publiekrechtelijke rechtspersoon oprichten in de zin
van art. 2:1 lid 2 BW?
§ Nee, echter er is wel een uitzondering namelijk de WGR
• Art. 8 WGR: samenwerkingsverband van gemeenten
o Waarom zou de overheid een private rechtspersoon oprichten?
§ Een privaatrechtelijke rechtspersoon mag belast worden met een publieke taak
zoals bijv. de Apk-keuring bij een autobedrijf.
• Voordelen:
o Makkelijker op te richten, via notariële akte art. 2:4 lid 1 BW
o Contractsvrijheid
o Overheid kan sneller contracten sluiten dan via het publiekrecht
• Nadeel:
o Weinig rechtsbescherming tegen privaatrechtelijke
rechtspersonen
o Mogen alle overheidstaken aan een private rechtspersoon worden overgedragen?
§ Nee, ze mogen namelijk niet:
