Samenvatting Personen en Familierecht

Personen en familierecht
Personenrecht
Staat
= verschillende hoedanigheden die de rechtstoestand bepalen van een persoon, art. 6 §2
oud BW
 Hoe verkrijgt men de staat
o Rechtsfeiten (geboorte, leeftijd)
o Rechtshandelingen (huwelijk, erkenning)
o Rechterlijke uitspraken (echtscheiding, adoptie)
o Formele wet (naturalisatie)
 Zijn regels van openbare orde
 Publiciteit
o Via de burgerlijke stand en online in de DABS (Databank Akten Burgerlijke
Stand)
o Is van belang t.a.v. derden
Bestaan (ontstaan van de persoonlijkheid)
 Principe is de geboorte, moet dan wel nog wel aangegeven worden voor het bewijs te
leveren
o Uitzondering de ongeboren vrucht
 Wordt als persoon beschouwd voor het erfrecht, en kan ook erkend
worden
 Wettelijk tijdvak van verwekking  art. 326 oud BW
 Einde van persoonlijkheid
o Overlijden, moet aangegeven worden
o Nuance
 Wil van de overledene kan gevolgen hebben na zijn dood
 Publiciteit aan het bestaan van de persoon
o Art 42-44 oud BW
o Art. 55-56 oud BW
o Art. 328, § 3 oud BW
o Art. 4.4 BW – 4.137 BW.
 Indien twijfels over bestaan van de persoon
o Vermoeden van afwezigheid
 Art. 112 §1 oud BW
 3 maanden, voor vrederechter, gerechtelijk bewindvoerder aanstellen
o Verklaring van afwezigheid
 Art. 118 §1 oud BW
 Na 5 jaar, voor familierechter, staat gelijk aan een overlijden
 Overlijden is zeker maar er is geen lichaam
o Art. 126 oud BW
o



1

,Naam
 Functie van de naam
o Minimale identificatie  om deel te kunnen nemen aan het rechtsverkeer
o Verschillende soorten namen
o Openbare orde  art. 370/1 oud BW
 Regels inzake familienaam
o Keuze tussen vader (meemoeder) of moeder of samen
o Art. 335 oud BW
o Twee-in-één vordering tijdens minderjarigheid
 Keuze voor een andere naam
 Rechter neemt akte, ambtenaar wijzigt geboorte akte en verandert
dan voor alle kinderen
o Erkenning/gerechtelijke vaststelling tijdens meerderjarigheid
 Geen recht op naamsverandering
 Wel mogelijke via procedure naamsverandering
o Betwistingsvordering afstammingsband tijdens meerderjarigheid
 Kind krijgt naam van ouder t.a.v. wie afstamming blijft bestaan
 Indien naamsverandering: instemming kind vereist
o Adoptie door 2 adoptieouders
 Keuze tussen de twee
 Naamsverandering vs. Naamsverbetering
o Naamsverbetering is een recht
 Art. 33, §1, lid 1 –34, §1–35, §1 oud BW
o Naamsverandering is een gunst
 Art. 370/3,4,5,6 en 9 oud BW


Geslacht
Woonplaats
 Woonplaats vs verblijfplaats
o Woonplaats
  daar waar een persoon voor het uitoefenen van zijn burgerlijke
rechten zijn hoofdverblijf heeft, art. 102 oud BW
 Principieel vrije keuze van woonplaats, uitzonderingen mogelijk
 Denk aan wettelijke woonplaats voor het leven benoemde
ambtenaren, niet-ontvoogde minderjarigen (art. 108 oud BW)
o Verblijfplaats  is feitelijk en aspect van vestiging ontbreekt
 Gevolgen van woonplaats
o Belangrijk voor het bepalen van de burgerlijke rechten en plichten
 Woonplaats ad hoc
o Voor verbintenissen andere plaats dan werkelijke woonplaats kiezen
o Art. 111 oud BW
 Echtelijke verblijfplaats
o Plaats waar men zijn echtelijke verplichtingen moet uitvoeren
o Art. 214 oud BW


2

, Burgerlijke stand
 Burgerlijke stand (wat?)
o Gemeentelijke dienst
o Verzamelen van gegevens omtrent bestaan, staat en bekwaamheid
o Opmaken akten van burgerlijke stand
o Publiciteit geven aan die akten
 Akten van burgerlijke stand
o Authentieke bewijswaarde
o Geboorteakte; huwelijksakte; overlijdensakte; akte van erkenning; …
 Publiciteit/ bewijs
o Registers van de burgerlijke stand
o Uittreksel
o Afschrift (kopie)
o Privacywetgeving

Bekwaamheid van minderjarigen
Enkele basisbegrippen
 Geldigheid
o Geldige wilsuiting (zonder wilsgebrek)
o Voorwerp
o Oorzaak
o Bekwaamheid
o EN in overeenstemming met de openbare orde/dwingend recht
 Nietigheid van ongeldige rechtshandelingen
o Voorwaarden voor de totstandkoming zijn NIET voldaan
o Gevolg  rechtshandeling is vernietigbaar
o Absolute
 Miskenning regels openbare orde/goede zeden
 Kan door elke belanghebbende worden opgeworpen
 Zelf ambtshalve door de rechter
 Geen bekrachtiging mogelijk
o Relatieve
 Miskenning regels die private belangen beschermen
 Enkel door beschermde partij opgeworpen worden
 Niet ambtshalve
o Moet altijd worden uitgesproken
 Indien uitgesproken werkt het met terugwerkende kracht
 Basis
o Rechtssubject  mogelijkheid drager te zijn van subjectieve rechten en
plichten
o Rechtsbekwaamheid  geschiktheid om dragen te zijn en te genieten van
subjectieve rechten en plichten
o Handelingsbekwaamheid  geschiktheid om zelf subjectieve rechten en
plichten aan te gaan



3