Samenvatting - Sociale agogiek (H002076A)

Sem 1




samenvatting
sociale agogiek
DOCENT: RUDI ROOSE
UGENT

, 1. INLEIDING SOCIALE AGOGIEK

1.1 Globale definitie van het sociaal werk
 Definitie niet vanbuiten kennen

1.2 Pedagogisch handelen
 intentioneel tussenkomen in het socialisatieproces van kinderen, jongeren en
volwassenen met als doel dit proces te veranderen in de richting van meer welzijn

 Intentioneel = beïnvloeden van dit socialisatieproces gericht op
welzijnsverhoging

 Bv. ouders ondersteunen  opvoedingsproces verbeteren

 Socialisatie = (on)bewust aanleren van gewoonten, waarden, normen en
kennis van een bepaalde groep of maatschappij

 Bv. in een jeugdbeweging, het feit dat je kiest voor pedagogie (heeft te
maken met het socialisatieproces)

 Gericht op kinderen, jongeren én volwassenen

 We mogen niet zomaar vanuit een neutraal idee vertrekken

 Geeft mee vorm aan sociale problemen
 Waarom spijbelen jongeren?  faalangst?
 kindergeld afnemen als kinderen te vaak spijbelen, dit is niet neutraal,
want hiermee leggen we de schuld bij de ouders.

 Bestaande orde bevestigen of verenaderen

 Er is vraag naar verandering! / ook niet tussenkomen is een interventie

 Krijgt vorm binnen en geeft vorm aan de relatie tussen het ‘private’ en ‘publieke’

 Privaat: wat zijn de eigen waarden, normen en opvattingen
 Publiek: wat zijn de maatschappelijke waarden, normen en opvattingen

 Sociaal werk is een voortdurende afweging tussen privaat en publiek
 Bv. wat doet de mens, en wat is maatschappelijk opgelegd of verwacht…

 Vertaling van sociale problemen naar pedagogische vraagstukken  roept vragen op
 Waarom komen we tussen?
 Ten aanzien van wie komen we tussen?
 Met welk doel komen we tussen?
 Hoe moeten deze interventies eruit zien?
 Wat betekenen onze tussenkomsten voor de handelingsmogelijkheden
van mensen?

 Voorwerp van debat
 Pedagogisch handelen is niet per definitie ‘positief’

1

,  Kan mogelijkheden beperken of verruimen
 vb. hangjongeren  hoe gaan we hiermee om?
 Kan positief zijn  vriendschappen die worden opgebouwd
 Kan negatief zijn  sociale uitsluiting

 Kan ook bijdragen tot sociale uitsluiting

 Nood aan aandacht voor reflectie over de wijze waarop interventies
ingrijpen op de leefsituatie en leefwereld van mensen: sociale agogiek

 Dit betekent dat we in de Sociale Agogiek dus nadenken over sociaal werk als
intentionele pedagogische interventies in een maatschappelijke context,
vanuit de vraag

 Hoe deze zijn ontstaan;
 Vanuit welke ideeën;
 Welke vorm deze krijgen;
 Wat bedoelde en onbedoelde effecten zijn;
 Of deze rechtvaardig zijn;
 …

 Betekent dat we ook naar de (historische) context moeten kijken
= verschil met psychologie!


1.3 pedagoog/sociaal werker in een context
 Werken met een diversiteit van mensen
 Kinderen, jongeren, volwassenen, mensen met een beperking,
ouderen, daklozen, drugsverslaafden, vluchtelingen, mensen in
armoede, …


 Vraagt een diversiteit van vaardigheden
 Luisteren, praten, op je handen zitten, rapporteren, …
 Op je handen zitten = niets doen, rustig blijven niet te snel in paniek
schieten (in de zin van naar mensen luisteren zonder dat je
problemen wil oplossen of naar jezelf trekken

 Een werkcontext
 Doelgroep
 Organisatie (cultuur, regels en collega’s)

 een maatschappelijke context
 de verzorgingsstaat  vorm van collectieve solidariteit  bijdragen (bv.
belastingen) betalen voor allerlei zaken, voor collectief welzijnssysteem

 Context  wordt bepaald door client, doelgroep, buurt
 Werkcontext  meer en meer aandacht voor interdisciplinaire teams  bv.
gesprekken met collega’s
 Sociaal werk = niet individueel



1.4 Uitdaging voor pedagogen
 Menselijke relaties kunnen onder druk staan

2

,  Bv. discussie over digitalisering, managerialisme, ….
 Managerialisme = vaststelling dat er weinig ruimte is voor met
mensen om te gaan  te veel papierwerk

 Verzorgingsstaat en dus solidariteit staat onder druk
 Bv. de discussie over besparingen, eigen schuld, …


1.5 Het belang van professionals (agent of the welfare state)
 Wat jullie doen “doet er toe”!  wij zijn niet louter uitvoerders

 Belang van discretionaire ruimte
 eigen beslissingsruimte (ene professional doet anders dan andere  bereid
af te stappen regels, creatief omgaan)

 vb. isolatiecel bouwen  directeur wil dat niet jongeren opsluiten,
maar wil ook geld niet verliezen (subsidies)  wat gedaan? Regels
uitgepluisd + regelement hebben  vier paaltjes en touw

 Interessant boek! (When the state meets the street)


 Belang van jullie professionaliteitsopvatting
 Belang van opvatting over goed, maar ook rechtvaardig handelen!

 Interventies kunnen positief zijn
 Sociaal werk rendeert met een factor 1.6  1 euro investeren id
samenleving levert 60 op

 Interventies kunnen ook negatief zijn
 Subsidies verliezen  jongeren in de bedden houden terwijl niet nodig
omdat ze aan een percentage moeten komen  enkel bezig met geld,
personeel, winst

 Sociale Agogiek/sociaal werk: focus op pedagogisch handelen met steeds
een kijk naar context en vragen inzake sociale rechtvaardigheid

2. SOCIAAL WERK … ALS PRAKTIJK

2.1 verschillende indelingen mogelijk van SWP (School Werk Plan)


 Aanbod voor
 Verschillende leeftijdsgroepen
 Kinderen, jongeren, gezinnen, volwassenen en ouderen

 Specifieke doelgroepen
 Mensen met een handicap
 Mensen met een verslavingspproblematiek
 Mensen met een arbeidshandicap
 Mensen met een migratieachtergrond
 Slachtoffers en daders van misdrijven
 Kinderen en jongeren in een verontrustende opvoedingssituatie
 Vroegtijdig schoolverlaters

3