COPD = chronisch obstructief
longlijden
Definitie
= een chronische maar te voorkomen & behandelbare AD
= ernst w meebepaald door extrapulmonale effecten & exacerbaties
Er is een vernauwing vd luchtwegen (airflow limitation) die
NIET volledig reversibel is
Meestal progressief
Geassocieerd aan een abnormale ontstekingsreactie van de longen t.o.v.
ingeademde schadelijke partikels en/of gassen
Prevalentie
- Vnl 40+
- Iets minder frequent dan astma (België: 3 à 7%)
- Vroeger: M>V, nu M≈V (vrouw rookt ook)
- 2020: WERELDWIJD 3e BLGRSTE DOODSOORZAAK!!!!
o Top 10 meeste sterftes wereldwijd => 4 pulmonaal ! (COPD – OLWI/pneumonie
– longCA – TB)
Risicofactoren COPD
1) GAST
Genetisch (bv AAT-deficientie= alpha-antitrypsine-deficiëntie)
LW-hyperreactiviteit
Klein longvolume (bv prematuur)
2) OMGEVING
Roken (sigaret, vaping, cig-like,…) : zowel A als P
o Roken: afname FEV1
o Ouder worden: sowieso beetje emfyseem, roken versnelt dit
proces
o LV op 25 jaar daalt met ongeveer 10 jaar door te roken
o Vroeg stoppen => terug naar normale afname van longfunctie &
overleving
(rookstop <34 jaar => bijna terug naar normale LV)
VAPING INDUCED LUNG INJURY
-> acuut ziek & dyspnoe
-> soms zeer ernstig O2-tekort en nood aan
IZ-opname
-> oorzaak: toevoeging v # onbekende
Blootstelling (stof en chemische dampen)
o Katoen, mijnen, houtbewerking, metaalsmelterij, vlas,
graanbewerkers, …
o Luchtpollutie (koken op kachel in kleine ruimte)
Infecties (vnl op kinderleeftijd)
SES
=> oorzakelijke classificatie
1) genetisch bepaalde COPD
1
, 2) COPD gerelateerd aan ‘early life events’ (prematuur / kinderastma)
3) Infectie gerelateerde COPD
4) Roken/vaping gerelateerde COPD
5) Omgevingsgerelateerde COPD (bosbrand, luchtvervuiling, beroep,…)
2
longlijden
Definitie
= een chronische maar te voorkomen & behandelbare AD
= ernst w meebepaald door extrapulmonale effecten & exacerbaties
Er is een vernauwing vd luchtwegen (airflow limitation) die
NIET volledig reversibel is
Meestal progressief
Geassocieerd aan een abnormale ontstekingsreactie van de longen t.o.v.
ingeademde schadelijke partikels en/of gassen
Prevalentie
- Vnl 40+
- Iets minder frequent dan astma (België: 3 à 7%)
- Vroeger: M>V, nu M≈V (vrouw rookt ook)
- 2020: WERELDWIJD 3e BLGRSTE DOODSOORZAAK!!!!
o Top 10 meeste sterftes wereldwijd => 4 pulmonaal ! (COPD – OLWI/pneumonie
– longCA – TB)
Risicofactoren COPD
1) GAST
Genetisch (bv AAT-deficientie= alpha-antitrypsine-deficiëntie)
LW-hyperreactiviteit
Klein longvolume (bv prematuur)
2) OMGEVING
Roken (sigaret, vaping, cig-like,…) : zowel A als P
o Roken: afname FEV1
o Ouder worden: sowieso beetje emfyseem, roken versnelt dit
proces
o LV op 25 jaar daalt met ongeveer 10 jaar door te roken
o Vroeg stoppen => terug naar normale afname van longfunctie &
overleving
(rookstop <34 jaar => bijna terug naar normale LV)
VAPING INDUCED LUNG INJURY
-> acuut ziek & dyspnoe
-> soms zeer ernstig O2-tekort en nood aan
IZ-opname
-> oorzaak: toevoeging v # onbekende
Blootstelling (stof en chemische dampen)
o Katoen, mijnen, houtbewerking, metaalsmelterij, vlas,
graanbewerkers, …
o Luchtpollutie (koken op kachel in kleine ruimte)
Infecties (vnl op kinderleeftijd)
SES
=> oorzakelijke classificatie
1) genetisch bepaalde COPD
1
, 2) COPD gerelateerd aan ‘early life events’ (prematuur / kinderastma)
3) Infectie gerelateerde COPD
4) Roken/vaping gerelateerde COPD
5) Omgevingsgerelateerde COPD (bosbrand, luchtvervuiling, beroep,…)
2
