Ethiek les 2: zorgethiek
Waarden in dialoog (Liégeois, 2014)
Bij ethiek verwijzen we vaak naar het geweten:
Het geweten
o is het vermogen om ethisch te evalueren
o Het is een innerlijke besef van de verplichting het goede te doen en het kwade te
vermijden
Moreel aanvoelen of morele intuïtie is subjectief beïnvloed door
o Cultuur
o Opvoeding
o Vorming
Ethiek is kritische reflectie op die morele intuïtie
Visies en waarden in de zorg AXEL LIEGEOIS
Betrokkenen in de zorgrelatie
Micro niveau Meso niveau Macro niveau
Zorgontvanger: eigen Visie en missie van de Gemeenschap en beleid:
verantwoordelijkheid voorziening: professionele maatschappelijke
verantwoordelijkheid verantwoordelijkheid
Zorgverleners:professionele
verantwoordelijkheid
Naastbetrokkenen: sociale
verantwoordelijkheid
Visies op de zorgrelatie
Traditioneel visie Moderne visie Relationele visie
Medisch paradigma Emancipatorisch paradigma Relationeel paradigma
Hippocrates eed: Zorgontvanger recht op
“Ik zal naar mijn beste zelfbepaling Besef dat we onze kaders te
oordeel en vermogen en om waarden: autonomie en individualistisch hebben
bestwil mijner zieken hen privacy gemaakt
een leefregel voorschrijven
en nooit iemand kwaad Maatschappelijk paradigma De relationele visie
doen” Participatie, ondersteunen onderkent het belang van
om zelf te doen de relatie, de wederzijdse
verbondenheid,
Religieus paradigma waarden: participatie, betrokkenheid en
Heb de naasten liever dan rechtvaardigheid, afhankelijkheid
jezelf: godsdienst levenskwaliteit en
, Beschermen en zorg duurzaamheid Onafhankelijk individu
(beschermwaardigheid en
zorgverlening) Vermaatschappelijking van Waarden: solidariteit en
Nadeel: paternalisme de zorg: de zorgontvanger is vertrouwen
een volwaardig burger in de
samenleving
Economisering van de zorg
Regulering van de zorg
(evidence based practice)
Kern- of eulogiewaarden
“wat geeft me voldoening in mijn leven?”
Vertrekken niet van absolute ik maar vanuit het essentiële
Wat zorgt voor enthousiasme?
10 Belangrijkste waarden (+ deugden) in de zorg
= spelen rol in discussies in het werkveld
Autonomie: respecteren en bevorderen van keuzevrijheid
Beschermwaardigheid: beschermen van waardigheid, gezondheid en integriteit
Duurzaamheid: bewaken van inzet van mensen, middelen en milieu
Ondersteuning: bieden van zorg, begeleiding en herstel
Participatie: verhogen van deelname aan gemeenschapsleven
Privacy: behoeden van persoonlijke levenssfeer
Rechtvaardigheid: streven naar juiste verdeling van middelen
Solidariteit: bijdragen aan belangen van anderen en gemeenschap
Vertrouwen: geloven in mogelijkheden van ander en zorgrelatie
Welbevinden: verbeteren van functioneren en welzijn
Als team in overleg voor gemeenschappelijk standpunt (schema gebruiken)
Waarden in dialoog (Liégeois, 2014)
Bij ethiek verwijzen we vaak naar het geweten:
Het geweten
o is het vermogen om ethisch te evalueren
o Het is een innerlijke besef van de verplichting het goede te doen en het kwade te
vermijden
Moreel aanvoelen of morele intuïtie is subjectief beïnvloed door
o Cultuur
o Opvoeding
o Vorming
Ethiek is kritische reflectie op die morele intuïtie
Visies en waarden in de zorg AXEL LIEGEOIS
Betrokkenen in de zorgrelatie
Micro niveau Meso niveau Macro niveau
Zorgontvanger: eigen Visie en missie van de Gemeenschap en beleid:
verantwoordelijkheid voorziening: professionele maatschappelijke
verantwoordelijkheid verantwoordelijkheid
Zorgverleners:professionele
verantwoordelijkheid
Naastbetrokkenen: sociale
verantwoordelijkheid
Visies op de zorgrelatie
Traditioneel visie Moderne visie Relationele visie
Medisch paradigma Emancipatorisch paradigma Relationeel paradigma
Hippocrates eed: Zorgontvanger recht op
“Ik zal naar mijn beste zelfbepaling Besef dat we onze kaders te
oordeel en vermogen en om waarden: autonomie en individualistisch hebben
bestwil mijner zieken hen privacy gemaakt
een leefregel voorschrijven
en nooit iemand kwaad Maatschappelijk paradigma De relationele visie
doen” Participatie, ondersteunen onderkent het belang van
om zelf te doen de relatie, de wederzijdse
verbondenheid,
Religieus paradigma waarden: participatie, betrokkenheid en
Heb de naasten liever dan rechtvaardigheid, afhankelijkheid
jezelf: godsdienst levenskwaliteit en
, Beschermen en zorg duurzaamheid Onafhankelijk individu
(beschermwaardigheid en
zorgverlening) Vermaatschappelijking van Waarden: solidariteit en
Nadeel: paternalisme de zorg: de zorgontvanger is vertrouwen
een volwaardig burger in de
samenleving
Economisering van de zorg
Regulering van de zorg
(evidence based practice)
Kern- of eulogiewaarden
“wat geeft me voldoening in mijn leven?”
Vertrekken niet van absolute ik maar vanuit het essentiële
Wat zorgt voor enthousiasme?
10 Belangrijkste waarden (+ deugden) in de zorg
= spelen rol in discussies in het werkveld
Autonomie: respecteren en bevorderen van keuzevrijheid
Beschermwaardigheid: beschermen van waardigheid, gezondheid en integriteit
Duurzaamheid: bewaken van inzet van mensen, middelen en milieu
Ondersteuning: bieden van zorg, begeleiding en herstel
Participatie: verhogen van deelname aan gemeenschapsleven
Privacy: behoeden van persoonlijke levenssfeer
Rechtvaardigheid: streven naar juiste verdeling van middelen
Solidariteit: bijdragen aan belangen van anderen en gemeenschap
Vertrouwen: geloven in mogelijkheden van ander en zorgrelatie
Welbevinden: verbeteren van functioneren en welzijn
Als team in overleg voor gemeenschappelijk standpunt (schema gebruiken)
