Deugdenethiek Les 4
Deugden(ethiek) staat alleen in ptt, niet in boek
Hebben te maken met karakter (kernkwaliteiten)
komen tot uitdrukking in je manier van doen
zijn duurzaam (verworven op een of andere manier) en blijvend, vormen het
structurele en duurzame fundament van ons handelen
zijn onderliggend steeds aanwezig, komen vooral tot uiting wanneer het nodig is
worden aangeleerd door ze te oefenen
worden overgedragen door goede voorbeelden en via het vertellen van verhalen
gaat over handelen vanuit een deugdzame grondhouding
vertrekt niet van de vraag wat het goede is, maar hoe we goed kunnen zijn, hoe we
het goede in de praktijk kunnen brengen
gaat over karakter
veronderstelt een humane vorming en goede voorbeelden,een kritische
ingesteldheid en het vermogen je in een ander te verplaatsen
Plato = Het goede kennen in het het Goede doen
Aristoteles = Hoe we goede mensen kunnen worden Wat is belangrijk in de opvoeding tot
goede mensen?
Alisdair Maclyntyre = Karaktervorming
Martha Nussbaum = benadering van mogelijkheden
Alisdair MacIntyre: “After virtue (boek)
o Ethiek te maken met karaktervorming: The ethical condition is not the condition of
having a certain right theory, the ethical condition is having a certain character
=De ethische voorwaarde is niet de voorwaarde om een bepaalde juiste
theorie te hebben, de ethische voorwaarde is het hebben van een bepaald
karakter
o Ethiek kan je niet los zien van de context en van gevoel en dient zich te richten op
“het goede leven”
o In de jaren 80 dit boek geschreven
o Boek was heel vernieuwend in deze tijd
o Hij hielt een pleidooi in zijn boek over bv.: wie de beste is
o Definitie voor “het goede” we zijn al onze kaders kwijt en we weten het niet meer
o er ontbreken 2 elementen: de context & het gevoel
met te weten te komen hoe we goede mensen kunnen worden.
Wat is met andere woorden belangrijk in de opvoeding tot goede mensen? (Aristotles)
We horen een echo van deze claim bij Alasdair MacIntyre die met zijn boek ‘After virtue’
(1981) een lans brak voor een herwaardering van de deugdenethiek ten nadele van de
ethiek in het kielzog van Kant of Bentham.
, Voor MacIntyre heeft ethiek te maken met karaktervorming: ‘The ethical condition is not
the condition of having a certain right theory, the ethical condition is having a certain
character’.
MacIntyre bekritiseert de traditionele al te individualistische benadering in de ethiek los van
de context en gebaseerd op abstracte regels met universele geldigheid
‘A canticle for Leibowitz’: in feite zijn we compleet in de war over ethiek
Hij pleit voor deugdenethiek, die gericht is op een doel, namelijk op ‘het goede leven’
1. Het goede hangt samen met karakter, niet met het toepassen van regels
2. Deugden bestaan binnen tradities en bepalen die traditie (relativisme?)
3. Drie universele deugden: waarachtigheid, rechtvaardigheid en moed
o Weet niet meer hoe we moeten handelen
o Sommige hebben ethische handelen bij opvoeding meegekregen
Martha Nussbaum
Belang van verhalen
Vertellen van verhalen om empathie te kweken
Gebasseerd op arestoteles: belang van bijwonen goed toneelstuk om moreel beter te
worden
“As we tell stories about the lives of others, we learn how to imagine what another
creature might feel in response to various events. At the same time, we identify with the
other creature and learn something about ourselves.”
Non-relative virtues, an Aristotelian approach, 1993
Andere benadering te maken met ons vermogen als mens
Plichtenethiek (Kant) en utilitarisme (Bentham) schenken te weinig aandacht aan de context
Anderzijds beseft ze dat deugdenethiek makkelijk kan leiden tot tot relativisme, zoals bij
MacIntyre
capabilities benadering (= benadering van de mogelijkheden)
1. elk leven heeft intrinsieke waarde (iedereen wil groeien, geluk, …)
2. iedereen moet de kans krijgen een goed leven te leiden
Iedereen moet kunnen bloeien
Tien essentiële mogelijkheden (niet kennen)
leven lichamelijke lichamelijke vormgeving van de gevoel,
gezondheid onschendbaarheid eigen omgeving. verbeeldingskracht
en denken
emoties sociale omgang met andere spel praktische rede
verwantschap soorten mogelijkheid om autonoom een
eigen opvatting over goede te
vormen en kritisch te reflecteren
Deugden(ethiek) staat alleen in ptt, niet in boek
Hebben te maken met karakter (kernkwaliteiten)
komen tot uitdrukking in je manier van doen
zijn duurzaam (verworven op een of andere manier) en blijvend, vormen het
structurele en duurzame fundament van ons handelen
zijn onderliggend steeds aanwezig, komen vooral tot uiting wanneer het nodig is
worden aangeleerd door ze te oefenen
worden overgedragen door goede voorbeelden en via het vertellen van verhalen
gaat over handelen vanuit een deugdzame grondhouding
vertrekt niet van de vraag wat het goede is, maar hoe we goed kunnen zijn, hoe we
het goede in de praktijk kunnen brengen
gaat over karakter
veronderstelt een humane vorming en goede voorbeelden,een kritische
ingesteldheid en het vermogen je in een ander te verplaatsen
Plato = Het goede kennen in het het Goede doen
Aristoteles = Hoe we goede mensen kunnen worden Wat is belangrijk in de opvoeding tot
goede mensen?
Alisdair Maclyntyre = Karaktervorming
Martha Nussbaum = benadering van mogelijkheden
Alisdair MacIntyre: “After virtue (boek)
o Ethiek te maken met karaktervorming: The ethical condition is not the condition of
having a certain right theory, the ethical condition is having a certain character
=De ethische voorwaarde is niet de voorwaarde om een bepaalde juiste
theorie te hebben, de ethische voorwaarde is het hebben van een bepaald
karakter
o Ethiek kan je niet los zien van de context en van gevoel en dient zich te richten op
“het goede leven”
o In de jaren 80 dit boek geschreven
o Boek was heel vernieuwend in deze tijd
o Hij hielt een pleidooi in zijn boek over bv.: wie de beste is
o Definitie voor “het goede” we zijn al onze kaders kwijt en we weten het niet meer
o er ontbreken 2 elementen: de context & het gevoel
met te weten te komen hoe we goede mensen kunnen worden.
Wat is met andere woorden belangrijk in de opvoeding tot goede mensen? (Aristotles)
We horen een echo van deze claim bij Alasdair MacIntyre die met zijn boek ‘After virtue’
(1981) een lans brak voor een herwaardering van de deugdenethiek ten nadele van de
ethiek in het kielzog van Kant of Bentham.
, Voor MacIntyre heeft ethiek te maken met karaktervorming: ‘The ethical condition is not
the condition of having a certain right theory, the ethical condition is having a certain
character’.
MacIntyre bekritiseert de traditionele al te individualistische benadering in de ethiek los van
de context en gebaseerd op abstracte regels met universele geldigheid
‘A canticle for Leibowitz’: in feite zijn we compleet in de war over ethiek
Hij pleit voor deugdenethiek, die gericht is op een doel, namelijk op ‘het goede leven’
1. Het goede hangt samen met karakter, niet met het toepassen van regels
2. Deugden bestaan binnen tradities en bepalen die traditie (relativisme?)
3. Drie universele deugden: waarachtigheid, rechtvaardigheid en moed
o Weet niet meer hoe we moeten handelen
o Sommige hebben ethische handelen bij opvoeding meegekregen
Martha Nussbaum
Belang van verhalen
Vertellen van verhalen om empathie te kweken
Gebasseerd op arestoteles: belang van bijwonen goed toneelstuk om moreel beter te
worden
“As we tell stories about the lives of others, we learn how to imagine what another
creature might feel in response to various events. At the same time, we identify with the
other creature and learn something about ourselves.”
Non-relative virtues, an Aristotelian approach, 1993
Andere benadering te maken met ons vermogen als mens
Plichtenethiek (Kant) en utilitarisme (Bentham) schenken te weinig aandacht aan de context
Anderzijds beseft ze dat deugdenethiek makkelijk kan leiden tot tot relativisme, zoals bij
MacIntyre
capabilities benadering (= benadering van de mogelijkheden)
1. elk leven heeft intrinsieke waarde (iedereen wil groeien, geluk, …)
2. iedereen moet de kans krijgen een goed leven te leiden
Iedereen moet kunnen bloeien
Tien essentiële mogelijkheden (niet kennen)
leven lichamelijke lichamelijke vormgeving van de gevoel,
gezondheid onschendbaarheid eigen omgeving. verbeeldingskracht
en denken
emoties sociale omgang met andere spel praktische rede
verwantschap soorten mogelijkheid om autonoom een
eigen opvatting over goede te
vormen en kritisch te reflecteren
