Tijd en samenleving (Middeleeuwen)
Inleiding
De Middeleeuwen loopt van ca 500 tot ca 1500. Gedurende deze 1000-jarige periode traden er
groter veranderingen op waardoor er twee periodes zijn
- De vroege middeleeuwen
o Europa was voornamelijk een op zich zichzelf aangewezen landbouwsamenleving die
zich verdedigde tegen aanvallen van buitenaf zoals van de Noormannen en Moslims
- De late middeleeuwen (vanaf de 11de eeuw)
o Europa komt uit haar schulp en gaat in het offensief, bv. met kruistochten
o Er ontstaat een stedelijke samenleving
De steden komen tot bloei en nieuwe technieken en uitvindingen stimuleren
de economie
Vroege middeleeuwen: agrarische samenleving (tijd van de burchten)
400-500 Germaanse volksverhuizingen
500 Merovinger Clovis, koning over alle Franken
Bekering tot het Christendom
Vanaf 751 Karolingische vorsten over het Frankische rijk
800 Karel de Grote, keizer
800-1000 Invallen van de Noormannen
843 Frankische rijk verdeeld in drie rijken verdrag van verdun
870 Het Middenrijk wordt opgedeeld. De Schelde wordt de scheidingslijn
tussen het Franse en het Duitse rijk
Late middeleeuwen: Agrarische-stedelijke samenlevingsvorm (tijd van de steden)
Vanaf de 11de eeuw Ontwikkeling van steden in Europa
1096 Eerste kruistocht (Godfried van Bouillon bevrijdt Jeruzalem)
18 mei 1302 Guldensporenslag (Kortrijk) ridderleger verslagen door voetvolk
13de en 14 de eeuw Bloeitijd van Vlaamse lakensteden (Brugge, Gent, Ieper)
Vroege Middeleeuwen
1. Vroege middeleeuwen
1.1. Begrijpen: wat, waar en wanneer
Na de val van het Romeinse rijk rond 500 zullen het in onze streken de Franken zijn die aan de macht
zijn
- Ze verzamelen ook andere Germanen in een rijk dat zich van de Rijn tot de Pyreneeën
uitstrekt
Onder de dynastie van de Merovingische Franken en de Karolingische Franken breidt het gebied nog
verder uit
In 843 zal het uiteen vallen door het verdrag van Verdun en later door het verdrag van Meerssen
- Hierbij zullen de basiscontouren van Frankrijk en het Duitse rijk worden gelegd
, - In deze periode zien we ook het ontstaan van het leenstelsel of feodale systeem en de
opkomst van de standenmaatschappij
1.2. Analyseren en duiden
1.2.1.Politiek
1.2.1.1. De Franken
De Frankische koningen grijpen na de val van het Romeinse rijk de macht in onze streken
- Onder de dynastie van de Merovingische Franken
o Vooral onder Clovis zal het rijk erg groot zijn (Rijn tot Pyreneeën)
o Clovis laat zich in 500 bekeren tot het Christendom
Een politieke daad om in de smaak te vallen bij de christelijke Gallo-
Romeinen in onze streken
- Onder de dynastie van Karolingische
o Het rijk zal nog verder uitbreiden
o De belangrijkste koning was Karel de Grote (geboren 742)
Hij wordt koning in 771 van de Franken en breidt zijn rijk verder uit van de
Elbe (Duitsland) tot Ebro (Spanje)
Hij beschouwde zijn rijk als de voortzetting van het christelijke Romeinse rijk
hij laat zich daarom tot keizer kronen door de paus in 800
o Na de dood van Karel de Grote in 814 kwam zijn zoon Lodewijk de Vrome aan de
macht
Hij had drie zonen die bij zijn dood elk een derde van het grondgebied in hun
bezit krijgen dit is gevolg van de Salische wet (die wet stelde dat de
gronden eerlijk verdeeld moesten worden onder alle zonen)
De verdeling van het gigantische rijk in drie stukken werd vastgelegd in het
verdrag van Verdun in 843
Het middelste stuk, Midden-Frankenland werd in 870 verdeeld over het
Oost-Frankenland en het West-Frankenland Verdrag van Meerssen
Het huidige België werd door het verdrag van Meerssen over twee rijken verdeeld
- Het latere Franse koninkrijk en het latere Duitse rijk
- De grens lag ongeveer ter hoogte van de Schelde
o Aan de ene kant was er het Graafschap Vlaanderen met de Franse koning
o Aan de andere kant waren er verschillende vorstendommen dit tot het Duitse rijk
behoorden
1.2.1.2. Het leenstelsel of feodalisme
De regering van Karel de Grote zou je kunnen vergelijken met die van de Romeinse keizer Augustus
- Hij zorgde voor een goede organisatie van zijn bestuur, gebaseerd op een wetgeving
- Het land werd verdeeld in stukken
- Hij perfectioneerde het leenstelsel
Het leenstelsel of feodalisme is oorspronkelijk een goed uitgedacht systeem om een groot rijk te
besturen
Inleiding
De Middeleeuwen loopt van ca 500 tot ca 1500. Gedurende deze 1000-jarige periode traden er
groter veranderingen op waardoor er twee periodes zijn
- De vroege middeleeuwen
o Europa was voornamelijk een op zich zichzelf aangewezen landbouwsamenleving die
zich verdedigde tegen aanvallen van buitenaf zoals van de Noormannen en Moslims
- De late middeleeuwen (vanaf de 11de eeuw)
o Europa komt uit haar schulp en gaat in het offensief, bv. met kruistochten
o Er ontstaat een stedelijke samenleving
De steden komen tot bloei en nieuwe technieken en uitvindingen stimuleren
de economie
Vroege middeleeuwen: agrarische samenleving (tijd van de burchten)
400-500 Germaanse volksverhuizingen
500 Merovinger Clovis, koning over alle Franken
Bekering tot het Christendom
Vanaf 751 Karolingische vorsten over het Frankische rijk
800 Karel de Grote, keizer
800-1000 Invallen van de Noormannen
843 Frankische rijk verdeeld in drie rijken verdrag van verdun
870 Het Middenrijk wordt opgedeeld. De Schelde wordt de scheidingslijn
tussen het Franse en het Duitse rijk
Late middeleeuwen: Agrarische-stedelijke samenlevingsvorm (tijd van de steden)
Vanaf de 11de eeuw Ontwikkeling van steden in Europa
1096 Eerste kruistocht (Godfried van Bouillon bevrijdt Jeruzalem)
18 mei 1302 Guldensporenslag (Kortrijk) ridderleger verslagen door voetvolk
13de en 14 de eeuw Bloeitijd van Vlaamse lakensteden (Brugge, Gent, Ieper)
Vroege Middeleeuwen
1. Vroege middeleeuwen
1.1. Begrijpen: wat, waar en wanneer
Na de val van het Romeinse rijk rond 500 zullen het in onze streken de Franken zijn die aan de macht
zijn
- Ze verzamelen ook andere Germanen in een rijk dat zich van de Rijn tot de Pyreneeën
uitstrekt
Onder de dynastie van de Merovingische Franken en de Karolingische Franken breidt het gebied nog
verder uit
In 843 zal het uiteen vallen door het verdrag van Verdun en later door het verdrag van Meerssen
- Hierbij zullen de basiscontouren van Frankrijk en het Duitse rijk worden gelegd
, - In deze periode zien we ook het ontstaan van het leenstelsel of feodale systeem en de
opkomst van de standenmaatschappij
1.2. Analyseren en duiden
1.2.1.Politiek
1.2.1.1. De Franken
De Frankische koningen grijpen na de val van het Romeinse rijk de macht in onze streken
- Onder de dynastie van de Merovingische Franken
o Vooral onder Clovis zal het rijk erg groot zijn (Rijn tot Pyreneeën)
o Clovis laat zich in 500 bekeren tot het Christendom
Een politieke daad om in de smaak te vallen bij de christelijke Gallo-
Romeinen in onze streken
- Onder de dynastie van Karolingische
o Het rijk zal nog verder uitbreiden
o De belangrijkste koning was Karel de Grote (geboren 742)
Hij wordt koning in 771 van de Franken en breidt zijn rijk verder uit van de
Elbe (Duitsland) tot Ebro (Spanje)
Hij beschouwde zijn rijk als de voortzetting van het christelijke Romeinse rijk
hij laat zich daarom tot keizer kronen door de paus in 800
o Na de dood van Karel de Grote in 814 kwam zijn zoon Lodewijk de Vrome aan de
macht
Hij had drie zonen die bij zijn dood elk een derde van het grondgebied in hun
bezit krijgen dit is gevolg van de Salische wet (die wet stelde dat de
gronden eerlijk verdeeld moesten worden onder alle zonen)
De verdeling van het gigantische rijk in drie stukken werd vastgelegd in het
verdrag van Verdun in 843
Het middelste stuk, Midden-Frankenland werd in 870 verdeeld over het
Oost-Frankenland en het West-Frankenland Verdrag van Meerssen
Het huidige België werd door het verdrag van Meerssen over twee rijken verdeeld
- Het latere Franse koninkrijk en het latere Duitse rijk
- De grens lag ongeveer ter hoogte van de Schelde
o Aan de ene kant was er het Graafschap Vlaanderen met de Franse koning
o Aan de andere kant waren er verschillende vorstendommen dit tot het Duitse rijk
behoorden
1.2.1.2. Het leenstelsel of feodalisme
De regering van Karel de Grote zou je kunnen vergelijken met die van de Romeinse keizer Augustus
- Hij zorgde voor een goede organisatie van zijn bestuur, gebaseerd op een wetgeving
- Het land werd verdeeld in stukken
- Hij perfectioneerde het leenstelsel
Het leenstelsel of feodalisme is oorspronkelijk een goed uitgedacht systeem om een groot rijk te
besturen
