Arbeids- en organisatiepsychologie
Praktische zaken
Examen:
– 150 u:
• 100% Multiple choice examen met giscorrectie (-0,25)
– 180 u:
• 75% Multiple choice examen met giscorrectie (-0,25)
• 25% oefeningen
– 20% groepstaak (uitleg mbt taakopdracht: woensdag 12/10 – 8-9u)
– 5% aanwezigheid tijdens bijeenkomsten
Examen, niet de namen kennen, jaren. De essentie van de theorie kunnen vatten, je moet ze kunnen
vergelijken.
Leerresultaten:
– Je kent de basisbegrippen en theorieën uit het vakgebied en kan aangeven waarom
deze relevant zijn bij het analyseren van gedrag in een arbeids- en
organisatiecontext;
– Je kan de relevante basisbegrippen en theorieën in hun historische context plaatsen;
– Je kan die basisconcepten en theorieën kritisch evalueren alsook het onderzoek
waaruit ze voortkomen;
– Je kan op basis van de basisbegrippen en theorieën uitleg geven over het samenspel
van enerzijds de differentiële sterkten en zwakten van werknemers en anderzijds
enkele formele en informele organisatiekenmerken;
– Je kan praktische toepassingen van de basisconcepten en theorieën herkennen en
duiden.
1
,Overzicht cursus
De visies van organisaties op zulke situaties.
2
,3
,Loonkloof bij mannen en vrouwen. Voor een vrouw is het moeilijk om door te groeien naar
topfuncties.
Worden mensen gemotiveerd door geld? Hier kregen Chinezen een zak geld wanneer ze het goed
gedaan hadden binnen een bedrijf.
4
,Leiderschap, persoonlijkheidskenmerken.
5
,Hoofdstuk 1: Inleiding en situering
Afbakening
werknemer organisatie
We vertrekken van de werknemer, die staat centraal.
Affecten, hoe die zich voelt, welke invloed heeft dat op de organisatie. Samenspel tussen de
organisatie en de werknemer.
Er moet gezorgd worden dat de werknemer beschermd is, maat dat de onderneming winstgevend is.
Situering van de A&O-psychologie
Vertrekken van de mens en zijn activiteiten.
Er zijn 2 soorten relaties, die van producent en consument. Het uitgavenpatroon (consument) wordt
niet bestudeerd.
Ergonomie:
Medisch onderzoek. Werknemer is het gegeven. Je gaat de job veranderen zodat de job aansluit bij
u. Staand vergaderen in plaats van zittend. = Fitting the job by the man
6
,Arbeidspsychologie:
Job is het gegeven, hoe kunnen we de mens er aan aanpassen? Werknemers klagen over bakken die
te zwaar zijn. Waar zien we dit nog? Typische voorbeelden: selectie of trainingen en ontwikkelingen
binnen een job.
Organisatiepsychologie:
Bestuderen van het menselijk gedrag binnen een organisatiecultuur.
Preventieadviseurs moeten risicofactoren aanpakken.
Filosofie:
– Plato:
• Beschrijft ideale Staat als plaats waar individuen die taken toegewezen
krijgen waarvoor best geschikt
• Stelt: geen twee personen exact gelijk geboren; mensen verschillen qua
natuurlijke begaafdheden
• Stelt militaire geschiktheidstests op om soldaten van ideale Staat te
selecteren
Plato: ideale staat. Rol opnemen die het meest geschikt is. Differentiële
geschiktheid voor bepaalde jobs.
– Juan de Dios Huarte y Navarro:
• Grote individuele verschillen
• Verschillende beroepen vereisen verschillende vaardigheidspatronen
• Belang van goede professionele diagnostiek door de staat, zodat men
jongeren kan verplichten het kennisdomein te bestuderen waarvoor meest
geschikt
• Voordeel voor staat
• Voordeel voor individu: geen tijd en moeite verspillen
Grote verschillen tussen mensen. Mensen gaan verplichten iets te studeren wat het beste aanleunt
bij hun kwaliteiten en zwaktes.
Geen tijd- / moeiteverspilling.
7
, Natuurwetenschappelijke methode:
– Observatie hypothese toetsing verwerping/aanvaarding hypothese
– Vb. Milgram experiment (https://www.youtube.com/watch?v=xOYLCy5PVgM)
Experimenteel bestuderen van zaken. Experiment waar mensen andere mensen
elektrische schokken mogen toedienen. Invloed van straffen op het leren van die
persoon. Fout antwoord elektrische schok. 65% gaf schokken tot 400 volt.
Autoriteit: experiment-leider. Proefpersoon riep met 1e shock, hoofd tegen de muur
slaan.
Mensen doen soms erge dingen, indien autoriteit zich daar toe verplicht.
Externe druk oorzaak isoleren en kijken welk effect het heeft op de externe
variabele. Hypothese verwerpen of aanvaarden.
Maatschappelijke ontwikkeling / sociale invloeden:
Industriële ontwikkeling, steden beginnen zich te vormen. Mensen beginnen zich te organiseren.
Mens zal misschien niet meer centraal staan, maar de technologie wel. Het fileleed, Colruyt kwam
hiermee met een innovatie oplossing. Mensen stappen op de bus en kunnen reeds badgen, zo
kunnen ze werken in de file.
Humanisme
Hier staat de mens centraal, vroeger was dat de kerk. Dit systeem heeft ook aandacht voor
de zwakkeren.
8
Praktische zaken
Examen:
– 150 u:
• 100% Multiple choice examen met giscorrectie (-0,25)
– 180 u:
• 75% Multiple choice examen met giscorrectie (-0,25)
• 25% oefeningen
– 20% groepstaak (uitleg mbt taakopdracht: woensdag 12/10 – 8-9u)
– 5% aanwezigheid tijdens bijeenkomsten
Examen, niet de namen kennen, jaren. De essentie van de theorie kunnen vatten, je moet ze kunnen
vergelijken.
Leerresultaten:
– Je kent de basisbegrippen en theorieën uit het vakgebied en kan aangeven waarom
deze relevant zijn bij het analyseren van gedrag in een arbeids- en
organisatiecontext;
– Je kan de relevante basisbegrippen en theorieën in hun historische context plaatsen;
– Je kan die basisconcepten en theorieën kritisch evalueren alsook het onderzoek
waaruit ze voortkomen;
– Je kan op basis van de basisbegrippen en theorieën uitleg geven over het samenspel
van enerzijds de differentiële sterkten en zwakten van werknemers en anderzijds
enkele formele en informele organisatiekenmerken;
– Je kan praktische toepassingen van de basisconcepten en theorieën herkennen en
duiden.
1
,Overzicht cursus
De visies van organisaties op zulke situaties.
2
,3
,Loonkloof bij mannen en vrouwen. Voor een vrouw is het moeilijk om door te groeien naar
topfuncties.
Worden mensen gemotiveerd door geld? Hier kregen Chinezen een zak geld wanneer ze het goed
gedaan hadden binnen een bedrijf.
4
,Leiderschap, persoonlijkheidskenmerken.
5
,Hoofdstuk 1: Inleiding en situering
Afbakening
werknemer organisatie
We vertrekken van de werknemer, die staat centraal.
Affecten, hoe die zich voelt, welke invloed heeft dat op de organisatie. Samenspel tussen de
organisatie en de werknemer.
Er moet gezorgd worden dat de werknemer beschermd is, maat dat de onderneming winstgevend is.
Situering van de A&O-psychologie
Vertrekken van de mens en zijn activiteiten.
Er zijn 2 soorten relaties, die van producent en consument. Het uitgavenpatroon (consument) wordt
niet bestudeerd.
Ergonomie:
Medisch onderzoek. Werknemer is het gegeven. Je gaat de job veranderen zodat de job aansluit bij
u. Staand vergaderen in plaats van zittend. = Fitting the job by the man
6
,Arbeidspsychologie:
Job is het gegeven, hoe kunnen we de mens er aan aanpassen? Werknemers klagen over bakken die
te zwaar zijn. Waar zien we dit nog? Typische voorbeelden: selectie of trainingen en ontwikkelingen
binnen een job.
Organisatiepsychologie:
Bestuderen van het menselijk gedrag binnen een organisatiecultuur.
Preventieadviseurs moeten risicofactoren aanpakken.
Filosofie:
– Plato:
• Beschrijft ideale Staat als plaats waar individuen die taken toegewezen
krijgen waarvoor best geschikt
• Stelt: geen twee personen exact gelijk geboren; mensen verschillen qua
natuurlijke begaafdheden
• Stelt militaire geschiktheidstests op om soldaten van ideale Staat te
selecteren
Plato: ideale staat. Rol opnemen die het meest geschikt is. Differentiële
geschiktheid voor bepaalde jobs.
– Juan de Dios Huarte y Navarro:
• Grote individuele verschillen
• Verschillende beroepen vereisen verschillende vaardigheidspatronen
• Belang van goede professionele diagnostiek door de staat, zodat men
jongeren kan verplichten het kennisdomein te bestuderen waarvoor meest
geschikt
• Voordeel voor staat
• Voordeel voor individu: geen tijd en moeite verspillen
Grote verschillen tussen mensen. Mensen gaan verplichten iets te studeren wat het beste aanleunt
bij hun kwaliteiten en zwaktes.
Geen tijd- / moeiteverspilling.
7
, Natuurwetenschappelijke methode:
– Observatie hypothese toetsing verwerping/aanvaarding hypothese
– Vb. Milgram experiment (https://www.youtube.com/watch?v=xOYLCy5PVgM)
Experimenteel bestuderen van zaken. Experiment waar mensen andere mensen
elektrische schokken mogen toedienen. Invloed van straffen op het leren van die
persoon. Fout antwoord elektrische schok. 65% gaf schokken tot 400 volt.
Autoriteit: experiment-leider. Proefpersoon riep met 1e shock, hoofd tegen de muur
slaan.
Mensen doen soms erge dingen, indien autoriteit zich daar toe verplicht.
Externe druk oorzaak isoleren en kijken welk effect het heeft op de externe
variabele. Hypothese verwerpen of aanvaarden.
Maatschappelijke ontwikkeling / sociale invloeden:
Industriële ontwikkeling, steden beginnen zich te vormen. Mensen beginnen zich te organiseren.
Mens zal misschien niet meer centraal staan, maar de technologie wel. Het fileleed, Colruyt kwam
hiermee met een innovatie oplossing. Mensen stappen op de bus en kunnen reeds badgen, zo
kunnen ze werken in de file.
Humanisme
Hier staat de mens centraal, vroeger was dat de kerk. Dit systeem heeft ook aandacht voor
de zwakkeren.
8
