Samenvatting,
Scheikunde
H12:
analytische
chemie
-‐
een
kwalitatieve
bepaling
geeft
welke
analieten
(te
analyseren
stoffen)
in
een
monster
zitten,
een
kwantitatieve
bepaling
geeft
de
hoeveelheid
analiet
in
een
monster
-‐
om
het
monster
te
optimaliseren
gaat
aan
een
chemische
analyse
vaak
een
scheidingsmethode
vooraf,
gebaseerd
op
een
verschil
in
stofeigenschappen.
Je
kan:
+
indampen:
door
een
verschil
in
kookpunt
kan
je
(evt.
met
rotatiefilmverdamper
ofwel
rotavapor)
het
oplosmiddel
laten
verdampen
en
de
opgeloste
bestanddelen
verkrijgen.
+
destilleren:
door
een
veel
kleiner
verschil
in
kookpunt
kan
de
vloeistof
met
het
laagste
kookpunt
wordt
afgescheiden
en
opgevangen,
het
destillaat.
+
bezinken/centrifugeren:
de
onopgeloste
deeltjes
met
een
hogere
dichtheid
zakken
zelf
naar
beneden
of
worden
(met
zwaartekracht
en
een
centrifuge)
naar
beneden
‘geduwd’.
+
filtreren:
het
verschil
in
deeltjesgrootte
zorgt
ervoor
dat
de
grote
deeltjes
vaste
stof
achterblijven
in
het
filter
(residu)
en
de
rest
doorstroomt
tot
in
het
filtraat.
+
extraheren:
een
verschil
in
oplosbaarheid
tussen
stoffen
zorgt
voor
mogelijke
extractie
(bijv.
extractie
jood
uit
joodwater),
een
bijzondere
vorm
is
het
wassen
van
gasstromen.
+
adsorberen:
vaak
met
actieve
koolstof
(bijv.
gasmaskers
en
waterzuiveringsinstallaties)
wordt
gebruik
gemaakt
van
een
verschil
in
interactie
tussen
verschillende
moleculen.
-‐
een
reagens
toont
een
stof
aan
door
een
specifieke,
zichtbare
chemische
reactie.
REAGENS
AANGETOONDE
STOF
WAARNEMING
broomwater
zwaveldioxide
ontkleuring
jood
zetmeel
zwart-‐/blauwkleurig
kalkwater
koolstofdioxide
vertroebeling
wit
kopersulfaat
water
blauwkleuring
-‐
chromatografie
berust
op
een
tweefasen-‐systeem:
+
mobiele/bewegende
fase:
voert
de
componenten
uit
het
monster
mee
+
stilstaande/stationaire
fase:
vertraagt
de
componenten
-‐-‐>
bij
papierchromatografie
(filtreerpapier
met
poreuze
structuur)
is
de
stationaire
fase
hydrofiel
(net
als
het
papier)
en
de
mobiele
fase
is
hydrofoob.
Nog
beter
is
TLC
ofwel
dunnelaagchromatografie
waarbij
het
dragermateriaal
zowel
hydrofiel
als
-‐foob
kan
zijn.
-‐-‐>
kolomchromatografie
heeft
een
grote
capaciteit,
de
zwaartekracht
en
een
pomp
zorgen
ervoor
dat
de
loopvloeistof
constant
langs
het
materiaal
stroomt
en
zo
z’n
werk
doet.
-‐
gaschromatografie
identificeert
gassen
en
vluchtige
stoffen
door
het
monster
mee
te
laten
stromen
in
een
constante
(draag)gasstroom,
de
moleculen
kunnen
een
interactie
aangaan
met
de
moleculen
van
het
kolomoppervlak
en
bindt
de
ene
stof
meer/langer
dan
de
andere.
Aan
het
eind
van
de
kolom
is
een
detector
dit
de
aanwezigheid
van
verschillende
gassen
omzet
in
een
elektrisch
signaal.
Door
deze
gegevens
uit
te
zetten
tegen
de
tijd
verkrijg
je
een
chromatogram.
Met
de
bekende
stofeigenschap
‘retentietijd
tr’
identificeer
je
de
stoffen.
-‐-‐>
stoffen
met
een
hoger
kookpunt
worden
meestal
meer
vertraagd
dan
met
een
lager.
-‐-‐>
als
draaggas
wordt
het
liefst
een
inert
gas
gebruikt
dat
niet
reageert
met
de
detector.
-‐-‐>
de
piekoppervlakte
is
maatgevend
oor
de
hoeveelheid
stof,
let
op
gevoeligheid!
-‐-‐>
een
interne
standaard
is
een
hulpstof
die
in
bekende
concentratie
wordt
toegevoegd
aan
het
monster
waarna
je
dat
piekoppervlak
kan
vergelijken
met
die
van
het
analiet
en
zo
kan
je
(met
een
referentiespectrum)
de
concentratie
van
de
analiet
in
het
monster
bepalen.
Scheikunde
H12:
analytische
chemie
-‐
een
kwalitatieve
bepaling
geeft
welke
analieten
(te
analyseren
stoffen)
in
een
monster
zitten,
een
kwantitatieve
bepaling
geeft
de
hoeveelheid
analiet
in
een
monster
-‐
om
het
monster
te
optimaliseren
gaat
aan
een
chemische
analyse
vaak
een
scheidingsmethode
vooraf,
gebaseerd
op
een
verschil
in
stofeigenschappen.
Je
kan:
+
indampen:
door
een
verschil
in
kookpunt
kan
je
(evt.
met
rotatiefilmverdamper
ofwel
rotavapor)
het
oplosmiddel
laten
verdampen
en
de
opgeloste
bestanddelen
verkrijgen.
+
destilleren:
door
een
veel
kleiner
verschil
in
kookpunt
kan
de
vloeistof
met
het
laagste
kookpunt
wordt
afgescheiden
en
opgevangen,
het
destillaat.
+
bezinken/centrifugeren:
de
onopgeloste
deeltjes
met
een
hogere
dichtheid
zakken
zelf
naar
beneden
of
worden
(met
zwaartekracht
en
een
centrifuge)
naar
beneden
‘geduwd’.
+
filtreren:
het
verschil
in
deeltjesgrootte
zorgt
ervoor
dat
de
grote
deeltjes
vaste
stof
achterblijven
in
het
filter
(residu)
en
de
rest
doorstroomt
tot
in
het
filtraat.
+
extraheren:
een
verschil
in
oplosbaarheid
tussen
stoffen
zorgt
voor
mogelijke
extractie
(bijv.
extractie
jood
uit
joodwater),
een
bijzondere
vorm
is
het
wassen
van
gasstromen.
+
adsorberen:
vaak
met
actieve
koolstof
(bijv.
gasmaskers
en
waterzuiveringsinstallaties)
wordt
gebruik
gemaakt
van
een
verschil
in
interactie
tussen
verschillende
moleculen.
-‐
een
reagens
toont
een
stof
aan
door
een
specifieke,
zichtbare
chemische
reactie.
REAGENS
AANGETOONDE
STOF
WAARNEMING
broomwater
zwaveldioxide
ontkleuring
jood
zetmeel
zwart-‐/blauwkleurig
kalkwater
koolstofdioxide
vertroebeling
wit
kopersulfaat
water
blauwkleuring
-‐
chromatografie
berust
op
een
tweefasen-‐systeem:
+
mobiele/bewegende
fase:
voert
de
componenten
uit
het
monster
mee
+
stilstaande/stationaire
fase:
vertraagt
de
componenten
-‐-‐>
bij
papierchromatografie
(filtreerpapier
met
poreuze
structuur)
is
de
stationaire
fase
hydrofiel
(net
als
het
papier)
en
de
mobiele
fase
is
hydrofoob.
Nog
beter
is
TLC
ofwel
dunnelaagchromatografie
waarbij
het
dragermateriaal
zowel
hydrofiel
als
-‐foob
kan
zijn.
-‐-‐>
kolomchromatografie
heeft
een
grote
capaciteit,
de
zwaartekracht
en
een
pomp
zorgen
ervoor
dat
de
loopvloeistof
constant
langs
het
materiaal
stroomt
en
zo
z’n
werk
doet.
-‐
gaschromatografie
identificeert
gassen
en
vluchtige
stoffen
door
het
monster
mee
te
laten
stromen
in
een
constante
(draag)gasstroom,
de
moleculen
kunnen
een
interactie
aangaan
met
de
moleculen
van
het
kolomoppervlak
en
bindt
de
ene
stof
meer/langer
dan
de
andere.
Aan
het
eind
van
de
kolom
is
een
detector
dit
de
aanwezigheid
van
verschillende
gassen
omzet
in
een
elektrisch
signaal.
Door
deze
gegevens
uit
te
zetten
tegen
de
tijd
verkrijg
je
een
chromatogram.
Met
de
bekende
stofeigenschap
‘retentietijd
tr’
identificeer
je
de
stoffen.
-‐-‐>
stoffen
met
een
hoger
kookpunt
worden
meestal
meer
vertraagd
dan
met
een
lager.
-‐-‐>
als
draaggas
wordt
het
liefst
een
inert
gas
gebruikt
dat
niet
reageert
met
de
detector.
-‐-‐>
de
piekoppervlakte
is
maatgevend
oor
de
hoeveelheid
stof,
let
op
gevoeligheid!
-‐-‐>
een
interne
standaard
is
een
hulpstof
die
in
bekende
concentratie
wordt
toegevoegd
aan
het
monster
waarna
je
dat
piekoppervlak
kan
vergelijken
met
die
van
het
analiet
en
zo
kan
je
(met
een
referentiespectrum)
de
concentratie
van
de
analiet
in
het
monster
bepalen.
