H5: Koorts bij Terugkeer uit (Sub)Tropen
Malaria
Etiologie
o P. falciparum, P. vivax/ovale (uitgesteld!), P. malariae, P. knowlesi
Diagnose
o Sneltest voor P. falciparum en P. vivax o.b.v. antigendetectie
o Dikdruppel (thick smear) ter confirmatie van de diagnose
o Perifeer bloeduitstrijkje (thin smear) voor morfologie/species typering en % parasitemie
o Te herhalen bij volgende koortspiek indien initieel negatief!
Buiktyfus
Etiologie
o Salmonella typhi
Diagnose
o Bloedkweek (acute fase!!)
o Eventueel faeceskweek (positief bij 30-65%)
o Serologie (Widal-reactie) van weinig nut
Behandeling
o 1ste keuze: fluoroquinolones PO
o Alternatief: β-lactams (bv. 3e generatie cefalosporines: ceftriaxone IV)
Preventie
o Vaccin PO o.b.v. polysacharide virulentie Ag en vaccin o.b.v. levend afgezwakte bacteriën
Dengue, Chikungunya, Zika
Diagnose
o Vroegtijdig met PCR, later in ziekteverloop met serologisch onderzoek
o Rash, artritis/artralgie i.g.v. Chikungunya, korte incubatietijd
Rickettsiose (fièvre boutonneuse, African tick bite fever)
Diagnose
o Serologisch onderzoek
o Tache noire (eschare), rash, korte incubatietijd
Behandeling
o Doxycycline PO
Katayama koorts (acute schistosomiase)
Diagnose
o Serologisch en parasitologische bevestiging volgt later
o Zoet oppervlaktewater, hoge eosinofilie
Amoebenabces in lever
Diagnose
o Echografie of CT-scan als beeldvormende diagnostiek voor het abces
o Serologie ter bevestiging van de amoeben-etiologie
o Laattijdig (weken/maanden); geen amoebendysenterie vooraf
, H6: Infectieuze Diarree
Dysenterie door non-typhi Salmonella
Behandeling
o Fluoroquinolones PO of 3e generatie cefalosporines IV
Dysenterie door Shigella
Behandeling
o Fluoroquinolones PO
Ernstige Campylobacter diarree
Behandeling
o Macroliden PO
Protozoaire flagellaten (bv. Giardia lamblia) langer aanslepende diarree
Behandeling
o Nitroimidazolen PO
Antibiotica-geassocieerde diarree met pseudomembraneuze colitis
Etiologie
o Clostridium difficile
Voorbeschikkende factoren
o Hogere leeftijd, ernstige onderliggende aandoening, abdominale heelkunde, chemotherapie,
PPI’s, contact met CDAD patiënt, breed-spectrum AB
Diagnose
o Aantonen van bacterie: kweek of bepaling van glutamaatdehydrogenase op stoelgang
o Aantonen van toxine: toxine-bepaling d.m.v. ELISA of PCR op stoelgang of kweek
o Sigmoidoscopie tekens van colitis en pseudomembranen
o Klinisch beeld: secretoir-type diarree, colitis, pseudomembraneuze colitis, fulminante colitis,
paralytische ileus, toxisch megacolon, bloeding, perforatie, sepsis
Behandeling
o Acuut
Stoppen van oorzakelijk AB (indien mogelijk)
Rehydreren
Metronidazol PO (of IV) voor milde gevallen
Vancomycine PO voor ernstige diarree
o Recidieven (frequent 20%; herinfectie of heropflakkering)
Fidaxomycine PO voor recidiverende C. difficile diarree (duur!)
Verlengde kuur met vancomycine PO in afbouwdosis
Faecestransplantatie om de intestinale flora te herstellen
o GEEN loperamide!
Preventie
o Isolatie van symptomatische patiënten
o Grondige reiniging van de kamers
o Strikte handhygiëne
o Restrictief AB beleid
Epidemies zijn een probleem in ziekenhuizen
o Verspreiding via weerstandige sporen is moeilijk te voorkomen
Malaria
Etiologie
o P. falciparum, P. vivax/ovale (uitgesteld!), P. malariae, P. knowlesi
Diagnose
o Sneltest voor P. falciparum en P. vivax o.b.v. antigendetectie
o Dikdruppel (thick smear) ter confirmatie van de diagnose
o Perifeer bloeduitstrijkje (thin smear) voor morfologie/species typering en % parasitemie
o Te herhalen bij volgende koortspiek indien initieel negatief!
Buiktyfus
Etiologie
o Salmonella typhi
Diagnose
o Bloedkweek (acute fase!!)
o Eventueel faeceskweek (positief bij 30-65%)
o Serologie (Widal-reactie) van weinig nut
Behandeling
o 1ste keuze: fluoroquinolones PO
o Alternatief: β-lactams (bv. 3e generatie cefalosporines: ceftriaxone IV)
Preventie
o Vaccin PO o.b.v. polysacharide virulentie Ag en vaccin o.b.v. levend afgezwakte bacteriën
Dengue, Chikungunya, Zika
Diagnose
o Vroegtijdig met PCR, later in ziekteverloop met serologisch onderzoek
o Rash, artritis/artralgie i.g.v. Chikungunya, korte incubatietijd
Rickettsiose (fièvre boutonneuse, African tick bite fever)
Diagnose
o Serologisch onderzoek
o Tache noire (eschare), rash, korte incubatietijd
Behandeling
o Doxycycline PO
Katayama koorts (acute schistosomiase)
Diagnose
o Serologisch en parasitologische bevestiging volgt later
o Zoet oppervlaktewater, hoge eosinofilie
Amoebenabces in lever
Diagnose
o Echografie of CT-scan als beeldvormende diagnostiek voor het abces
o Serologie ter bevestiging van de amoeben-etiologie
o Laattijdig (weken/maanden); geen amoebendysenterie vooraf
, H6: Infectieuze Diarree
Dysenterie door non-typhi Salmonella
Behandeling
o Fluoroquinolones PO of 3e generatie cefalosporines IV
Dysenterie door Shigella
Behandeling
o Fluoroquinolones PO
Ernstige Campylobacter diarree
Behandeling
o Macroliden PO
Protozoaire flagellaten (bv. Giardia lamblia) langer aanslepende diarree
Behandeling
o Nitroimidazolen PO
Antibiotica-geassocieerde diarree met pseudomembraneuze colitis
Etiologie
o Clostridium difficile
Voorbeschikkende factoren
o Hogere leeftijd, ernstige onderliggende aandoening, abdominale heelkunde, chemotherapie,
PPI’s, contact met CDAD patiënt, breed-spectrum AB
Diagnose
o Aantonen van bacterie: kweek of bepaling van glutamaatdehydrogenase op stoelgang
o Aantonen van toxine: toxine-bepaling d.m.v. ELISA of PCR op stoelgang of kweek
o Sigmoidoscopie tekens van colitis en pseudomembranen
o Klinisch beeld: secretoir-type diarree, colitis, pseudomembraneuze colitis, fulminante colitis,
paralytische ileus, toxisch megacolon, bloeding, perforatie, sepsis
Behandeling
o Acuut
Stoppen van oorzakelijk AB (indien mogelijk)
Rehydreren
Metronidazol PO (of IV) voor milde gevallen
Vancomycine PO voor ernstige diarree
o Recidieven (frequent 20%; herinfectie of heropflakkering)
Fidaxomycine PO voor recidiverende C. difficile diarree (duur!)
Verlengde kuur met vancomycine PO in afbouwdosis
Faecestransplantatie om de intestinale flora te herstellen
o GEEN loperamide!
Preventie
o Isolatie van symptomatische patiënten
o Grondige reiniging van de kamers
o Strikte handhygiëne
o Restrictief AB beleid
Epidemies zijn een probleem in ziekenhuizen
o Verspreiding via weerstandige sporen is moeilijk te voorkomen
