Thema 11 – zorgvragers met aandoeningen aan het zenuwstelsel
Hoofdstuk 38: zorgvragers met hersenbeschadiging
CVA
Cerebro vasculair accident
Plotseling optredende doorbloedingsstoornis van de hersenen waardoor
uitvalsverschijnselen optreden. (tijdelijk of blijvende schade)
Oorzaak = hersenbloeding of herseninfarct
Treedt in de meeste gevallen op in een hemisfeer (hersenhelft)
Tijdelijke gevolgen = als de hersencellen niet afsterven, maar slechts tijdelijk zuurstof
te kort hebben.
15% van de gevallen is een CVA direct dodelijk.
¼ deel overlijdt binnen één maand
CVA = altijd blijvende gevolgen
TIA = tijdelijke gevolgen (24 uur)
CVA: bloedige vorm
Ontstaat een hematoom (bloeding) in de hersenen doordat een bloedvat in het
hersenweefsel stuk gaat. (vaak door kwetsbaarheid van vaten)
Zie je vaak bij langdurig hoge bloedruk of aderverkalking.
Subduraal (tussen het harde hersenvlies) en epiduraal hematoom (tussen het harde
hersenvlies en schedelbot) wordt soms ook tot het bloedige CVA gerekend. dit is
niet juist, omdat het hier geen letsel in het hersenweefsel betreft, maar een letsel van
vaten aan de buitenzijde van het hersenweefsel. (gevolgen zijn wel vergelijkbaar)
CVA: onbloedige vorm
een deel van de hersenen krijgt door een bloedprop (een trombus of een embolie) te
weinig bloed en daardoor te weinig zuurstof.
De hersencellen gaan eerst slechter functioneren blijvend gebrek = sterven de
hersencellen die van dit bloedvat afhankelijk zijn. (herseninfarct)
TIA = transient ischaemic attack)
Letterlijke vertaald = een voorbijgaande aanval van een gebrek aan bloedvoorziening.
Tijdelijke doorbloedingsstoornis in de hersenen
Eén of meer uitvalsverschijnselen (bv.tijdelijke verlamming of tijdelijke spraakstoornis)
Alle functies zijn binnen 24 uur hersteld en merkt de zorgvrager geen nadelen meer.
Waarschuwingssignaal de bloedvoorziening van de hersenen schiet tekort.
Vaak sprake van een vernauwing van de halsslagader of een probleem met het
hartritme. (ook aderverkalking en klepafwijkingen kunnen een rol spelen)
In het ziekenhuis gearriveerd meestal geen uitvalsverschijnselen meer zichtbaar.
Diagnose = bloedonderzoek, CT-scan en duplex (via echo halsvaten onderzocht)
Operatieve behandeling betere overlevingskans en verminderde kansen op
herhaling van een TIA f het op een TIA volgend CVA.
Medicatie = bloedverdunners (Ascal® of persatin®) en antihypertensiva.
(eventueel bij cholesterol cholesterolverlagers (Simvastine®)
Hoofdstuk 38: zorgvragers met hersenbeschadiging
CVA
Cerebro vasculair accident
Plotseling optredende doorbloedingsstoornis van de hersenen waardoor
uitvalsverschijnselen optreden. (tijdelijk of blijvende schade)
Oorzaak = hersenbloeding of herseninfarct
Treedt in de meeste gevallen op in een hemisfeer (hersenhelft)
Tijdelijke gevolgen = als de hersencellen niet afsterven, maar slechts tijdelijk zuurstof
te kort hebben.
15% van de gevallen is een CVA direct dodelijk.
¼ deel overlijdt binnen één maand
CVA = altijd blijvende gevolgen
TIA = tijdelijke gevolgen (24 uur)
CVA: bloedige vorm
Ontstaat een hematoom (bloeding) in de hersenen doordat een bloedvat in het
hersenweefsel stuk gaat. (vaak door kwetsbaarheid van vaten)
Zie je vaak bij langdurig hoge bloedruk of aderverkalking.
Subduraal (tussen het harde hersenvlies) en epiduraal hematoom (tussen het harde
hersenvlies en schedelbot) wordt soms ook tot het bloedige CVA gerekend. dit is
niet juist, omdat het hier geen letsel in het hersenweefsel betreft, maar een letsel van
vaten aan de buitenzijde van het hersenweefsel. (gevolgen zijn wel vergelijkbaar)
CVA: onbloedige vorm
een deel van de hersenen krijgt door een bloedprop (een trombus of een embolie) te
weinig bloed en daardoor te weinig zuurstof.
De hersencellen gaan eerst slechter functioneren blijvend gebrek = sterven de
hersencellen die van dit bloedvat afhankelijk zijn. (herseninfarct)
TIA = transient ischaemic attack)
Letterlijke vertaald = een voorbijgaande aanval van een gebrek aan bloedvoorziening.
Tijdelijke doorbloedingsstoornis in de hersenen
Eén of meer uitvalsverschijnselen (bv.tijdelijke verlamming of tijdelijke spraakstoornis)
Alle functies zijn binnen 24 uur hersteld en merkt de zorgvrager geen nadelen meer.
Waarschuwingssignaal de bloedvoorziening van de hersenen schiet tekort.
Vaak sprake van een vernauwing van de halsslagader of een probleem met het
hartritme. (ook aderverkalking en klepafwijkingen kunnen een rol spelen)
In het ziekenhuis gearriveerd meestal geen uitvalsverschijnselen meer zichtbaar.
Diagnose = bloedonderzoek, CT-scan en duplex (via echo halsvaten onderzocht)
Operatieve behandeling betere overlevingskans en verminderde kansen op
herhaling van een TIA f het op een TIA volgend CVA.
Medicatie = bloedverdunners (Ascal® of persatin®) en antihypertensiva.
(eventueel bij cholesterol cholesterolverlagers (Simvastine®)
