Theorie - Jeugdcriminologie
Inleiding
Definitie
> Studie van crimineel gedrag en de maatschappelijke reactie daarop
> Hoe reageren wij in onze maatschappij op mensen die criminele feiten plegen?
> Enge definitie van criminologie, De KUL heeft er een ruimere gemaakt:
o “Criminologie gaat over conflictsituaties tussen individuelen onderling, het individu en
de maatschappij, tussen groepen en verschillende culturen en de studie hiervan.”
Boek Lombrozo:
> Belangrijke criminoloog omdat hij de grondlegger is van vele theorieën en methodes die
vandaag de dag nog steeds gebruikt worden.
> Hij was één van de eerste die pleitte voor de humane aanpak van criminelen, net omdat deze
mensen er niets aan konden doen dat ze crimineel waren.
> Gezichten van mensen die geboren criminelen zijn
> Criminaliteit is erfelijk bepaald
> De erfelijke bepaaldheid zie je in het gezicht van de criminelen
o Brede kaken
o Hoge jukbeenderen
o Asymmetrische gezichten
> De erfelijkheid zou uit de mensheid groeien, want de mensen kunnen er zelf niet aan doen.
Jeugdcriminologie
> Doelgroep = Jongeren die grensoverschrijdend gedrag vertonen
> Grensoverschrijdend gedrag is tijdgebonden. 20 of 30 jaar geleden waren er hele andere
soorten grensoverschrijdend gedrag dan de dag van vandaag.
1
,Theorie - Jeugdcriminologie
Jeugddelinquentie: Fenomeen en
verklaringen
Zie tekst voor achtergrondinformatie
Inleiding
> Wat we weten komt vaak uit kranten, televisie, nieuwsitems, …
> Er zijn verschillende voorinstellingen:
o De jeugddelinquentie stijgt
o Daders worden steeds jonger
o Ze gebruiken steeds meer geweld
o Meisjes worden “stouter”
o …
Cijfers en trends
Er zijn verschillende soorten officiële statistieken:
- Feiten vastgesteld door politie
- Zaken die bij het parket zijn
- Zaken doorgestuurd naar jeugdrechtbank
- Opgelegde maatregelen
- Uitgevoerde maatregelen
> Afhankelijk van naar welke cijfers je kijkt, ga je andere cijfers krijgen.
> In Vlaanderen hebben we alleen maar zicht op het aantal zaken die bij het parket aanhangig
worden gemaakt en het aantal uitgevoerde maatregelen.
Zelfrapportagecijfers:
= Cijfers uit onderzoeken die worden gedaan bij burgers (enquêtes, vraagstelling, …) om te vragen
wat hun ervaring is met criminaliteit, als dader en als slachtoffer.
Cijfers op basis van de instroom bij jeugdparketten
> Cijfers over de aantal zaken dat binnenkomt bij de jeugdrechter
> De cijfers die je hier gaat zien of gaat lezen in de tekst weerspiegelen niet de totale omvang
van de hoeveel feiten die worden gepleegd in Vlaanderen.
> Veel feiten worden namelijk niet ontdekt of aangegeven The Dark Number
> Het feit dat er dan bepaalde cijfers gaan stijgen, is niet omdat ze meer gaan voorkomen. Maar
omdat de politie er meer aandacht gaat aan besteden en ze vaker ontdekt worden.
2
,Theorie - Jeugdcriminologie
Statistiek:
> MOF: Misdrijf Omschreven Feit
o Stijging van 2006 tot en met 2009
o Vanaf 2009 dalen de cijfers
o Kleiner aantal MOF t.o.v. POS sinds 2012
o De meeste jongeren plegen hun MOF-feit tussen de 14 en 17 jaar oud
o Het aandeel van de meisjes in deze groep blijft stabiel (23-28%)
> POS: Problematische Opvoedingssituatie (Dit is tegenwoordig VOS)
o Stijging tussen 2006 en 2011
o Sinds 2011 is het cijfer gestagneerd
> Het gaat hier steeds over unieke gevallen en andere personen. Pv’s waarbij een jongeren
meerdere feiten plegen, worden niet weergegeven in deze statistiek
> Het aantal jongeren die bij de jeugdrechtbank terecht komen is over alle lijnen gedaald.
Cijfers op basis van zelfrapportage: de JOP-monitor
Wat?
- Wordt afgenomen bij jongeren door het Jeugdonderzoeksplatform
- Samenwerking tussen de KULeuven, UBrussel en UGent
- Steekproef uit het rijksregisters en dan een enquête gestuurd naar deze jongeren
- Vragen om te pijlen naar daderschap en slachtofferschap
Voor- en nadelen
- Het zou een beter beeld geven van de echte omvang van jeugdcriminaliteit omdat het
dichter bij de burgers zelf staat
- Jongeren gaan zelf aangeven of ze dit al dan niet gedaan hebben omdat ze zich geen
rekening moeten houden met het feit dat de politie hen zou vinden, want de enquête is
anoniem.
- Steekproef-, meet-, non-responsfouten
Mogelijke vragen:
- Hoe vaak heb je het voorbije jaar illegaal muziek, films, games of software gedownload van
het internet?
- Hoe vaak heb je het voorbije jaar iets met opzet beschadigd of stukgemaakt op straat,
school of op een andere openbare plaats?
- Hoe vaak heb je het voorbije jaar drugs verkocht met winst?
- Hoe vaak ben je het voorbije jaar onder dwang verplicht iets af te geven?
- Hoe vaak is het voorbije jaar iets van jou met opzet beschadigd?
- …
3
, Theorie - Jeugdcriminologie
Statistiek:
- JOB-monitor heeft onderzocht hoeveel jongeren
minstens één crimineel feit hebben gepleegd op basis
van leeftijd
- Bij de 14-15 jaar zitten we rond de 25%
- Bij de 16-17-jarigen is dat tussen de 25 en 40%
> Klassieke “Age-crime” curve: Bij elke curve zien we een piek bij een bepaalde leeftijd waarna
die piek weer gaat afnemen. In dit geval is de piek rond de 16 jaar.
> In de meeste landen is dit het geval waar dit soort curve gaat terugkomen
4
Inleiding
Definitie
> Studie van crimineel gedrag en de maatschappelijke reactie daarop
> Hoe reageren wij in onze maatschappij op mensen die criminele feiten plegen?
> Enge definitie van criminologie, De KUL heeft er een ruimere gemaakt:
o “Criminologie gaat over conflictsituaties tussen individuelen onderling, het individu en
de maatschappij, tussen groepen en verschillende culturen en de studie hiervan.”
Boek Lombrozo:
> Belangrijke criminoloog omdat hij de grondlegger is van vele theorieën en methodes die
vandaag de dag nog steeds gebruikt worden.
> Hij was één van de eerste die pleitte voor de humane aanpak van criminelen, net omdat deze
mensen er niets aan konden doen dat ze crimineel waren.
> Gezichten van mensen die geboren criminelen zijn
> Criminaliteit is erfelijk bepaald
> De erfelijke bepaaldheid zie je in het gezicht van de criminelen
o Brede kaken
o Hoge jukbeenderen
o Asymmetrische gezichten
> De erfelijkheid zou uit de mensheid groeien, want de mensen kunnen er zelf niet aan doen.
Jeugdcriminologie
> Doelgroep = Jongeren die grensoverschrijdend gedrag vertonen
> Grensoverschrijdend gedrag is tijdgebonden. 20 of 30 jaar geleden waren er hele andere
soorten grensoverschrijdend gedrag dan de dag van vandaag.
1
,Theorie - Jeugdcriminologie
Jeugddelinquentie: Fenomeen en
verklaringen
Zie tekst voor achtergrondinformatie
Inleiding
> Wat we weten komt vaak uit kranten, televisie, nieuwsitems, …
> Er zijn verschillende voorinstellingen:
o De jeugddelinquentie stijgt
o Daders worden steeds jonger
o Ze gebruiken steeds meer geweld
o Meisjes worden “stouter”
o …
Cijfers en trends
Er zijn verschillende soorten officiële statistieken:
- Feiten vastgesteld door politie
- Zaken die bij het parket zijn
- Zaken doorgestuurd naar jeugdrechtbank
- Opgelegde maatregelen
- Uitgevoerde maatregelen
> Afhankelijk van naar welke cijfers je kijkt, ga je andere cijfers krijgen.
> In Vlaanderen hebben we alleen maar zicht op het aantal zaken die bij het parket aanhangig
worden gemaakt en het aantal uitgevoerde maatregelen.
Zelfrapportagecijfers:
= Cijfers uit onderzoeken die worden gedaan bij burgers (enquêtes, vraagstelling, …) om te vragen
wat hun ervaring is met criminaliteit, als dader en als slachtoffer.
Cijfers op basis van de instroom bij jeugdparketten
> Cijfers over de aantal zaken dat binnenkomt bij de jeugdrechter
> De cijfers die je hier gaat zien of gaat lezen in de tekst weerspiegelen niet de totale omvang
van de hoeveel feiten die worden gepleegd in Vlaanderen.
> Veel feiten worden namelijk niet ontdekt of aangegeven The Dark Number
> Het feit dat er dan bepaalde cijfers gaan stijgen, is niet omdat ze meer gaan voorkomen. Maar
omdat de politie er meer aandacht gaat aan besteden en ze vaker ontdekt worden.
2
,Theorie - Jeugdcriminologie
Statistiek:
> MOF: Misdrijf Omschreven Feit
o Stijging van 2006 tot en met 2009
o Vanaf 2009 dalen de cijfers
o Kleiner aantal MOF t.o.v. POS sinds 2012
o De meeste jongeren plegen hun MOF-feit tussen de 14 en 17 jaar oud
o Het aandeel van de meisjes in deze groep blijft stabiel (23-28%)
> POS: Problematische Opvoedingssituatie (Dit is tegenwoordig VOS)
o Stijging tussen 2006 en 2011
o Sinds 2011 is het cijfer gestagneerd
> Het gaat hier steeds over unieke gevallen en andere personen. Pv’s waarbij een jongeren
meerdere feiten plegen, worden niet weergegeven in deze statistiek
> Het aantal jongeren die bij de jeugdrechtbank terecht komen is over alle lijnen gedaald.
Cijfers op basis van zelfrapportage: de JOP-monitor
Wat?
- Wordt afgenomen bij jongeren door het Jeugdonderzoeksplatform
- Samenwerking tussen de KULeuven, UBrussel en UGent
- Steekproef uit het rijksregisters en dan een enquête gestuurd naar deze jongeren
- Vragen om te pijlen naar daderschap en slachtofferschap
Voor- en nadelen
- Het zou een beter beeld geven van de echte omvang van jeugdcriminaliteit omdat het
dichter bij de burgers zelf staat
- Jongeren gaan zelf aangeven of ze dit al dan niet gedaan hebben omdat ze zich geen
rekening moeten houden met het feit dat de politie hen zou vinden, want de enquête is
anoniem.
- Steekproef-, meet-, non-responsfouten
Mogelijke vragen:
- Hoe vaak heb je het voorbije jaar illegaal muziek, films, games of software gedownload van
het internet?
- Hoe vaak heb je het voorbije jaar iets met opzet beschadigd of stukgemaakt op straat,
school of op een andere openbare plaats?
- Hoe vaak heb je het voorbije jaar drugs verkocht met winst?
- Hoe vaak ben je het voorbije jaar onder dwang verplicht iets af te geven?
- Hoe vaak is het voorbije jaar iets van jou met opzet beschadigd?
- …
3
, Theorie - Jeugdcriminologie
Statistiek:
- JOB-monitor heeft onderzocht hoeveel jongeren
minstens één crimineel feit hebben gepleegd op basis
van leeftijd
- Bij de 14-15 jaar zitten we rond de 25%
- Bij de 16-17-jarigen is dat tussen de 25 en 40%
> Klassieke “Age-crime” curve: Bij elke curve zien we een piek bij een bepaalde leeftijd waarna
die piek weer gaat afnemen. In dit geval is de piek rond de 16 jaar.
> In de meeste landen is dit het geval waar dit soort curve gaat terugkomen
4
