12. Een perfecte markteconomie?
12.1 Concrete en abstracte markten
Een concrete markt is een zichtbare of aanwijsbare manier waarop kopers en verkopers goederen
verhandelen.
Als je je kleding koopt op de markt, in een winkel of via internet koop je het op een concrete markt.
Voorbeelden van concrete markten:
- Winkelstraten en week- of dagmarkten
- Veilingen
- Beurzen
- Internetmarkten en – winkels
- Aanbesteding
- Inschrijving
Een abstracte markt is het geheel van factoren dat de vraag naar en het aanbod van een product of
dienst bepaald.
Bij een abstracte markt gaat het om vraag naar en aanbod van één bepaald goed. Vraag en aanbod
bepalen de hoogte van de prijs en de omvang van de verhandelde hoeveelheid op de markt.
De soort marktvorm wordt bepaald door de mate van concurrentie, de mate van marktvolkomenheid
en de mate van handelingsvrijheid.
Concurrentiekracht
Als naar verhouding veel bedrijven een product aanbieden, is de concurrentie (mededinging) tussen
de bedrijven groot. Daardoor staan de prijzen vaak onder druk. Als er minder onderneming op een
consumentenmarkt werkzaam zijn, neemt hun macht toe. Dit kan leiden tot prijsopdrijving.
Voorbeelden zijn monopolies waar één aanbieder de markt grotendeels beheerst en oligopolies
waar relatief weinig aanbieders de markt verdelen.
Er bestaan ook markten waar de afnemers de macht hebben. Voorbeelden zijn monopsonisten waar
één vrager de markt grotendeels beheerst en oligopsonisten.
Als er op een markt één of weinig vragers tegenover één of weinig aanbieders staan, is er sprake van
de marktvorm onderhandeling.
Marktvolkomenheid
Heterogene goederen zijn niet-identieke goederen, zoals snoep. Bij een homogeen goed, zoals
superbenzine, is het product in de ogen van afnemers identiek of gelijkwaardig.
Als er sprake is van heterogene aanbieding biedt elk bedrijf het product op zijn eigen manier aan. Bij
homogene aanbieding biedt elk bedrijf het product op precies dezelfde manier aan.
Van een transparante markt is sprake als kopers en verkopers de hele markt kunnen overzien. In dat
geval weten vragers en aanbieders welke kwaliteit goederen, waar en tegen welke prijs worden
gevraagd en aangeboden.
Een markt is volkomen als homogene goederen op een homogene en doorzichtige manier worden
verhandeld. Een markt is onvolkomen als er sprake is van heterogene goederen of van goederen die
op een heterogene of ondoorzichtige manier worden verhandeld.
12.1 Concrete en abstracte markten
Een concrete markt is een zichtbare of aanwijsbare manier waarop kopers en verkopers goederen
verhandelen.
Als je je kleding koopt op de markt, in een winkel of via internet koop je het op een concrete markt.
Voorbeelden van concrete markten:
- Winkelstraten en week- of dagmarkten
- Veilingen
- Beurzen
- Internetmarkten en – winkels
- Aanbesteding
- Inschrijving
Een abstracte markt is het geheel van factoren dat de vraag naar en het aanbod van een product of
dienst bepaald.
Bij een abstracte markt gaat het om vraag naar en aanbod van één bepaald goed. Vraag en aanbod
bepalen de hoogte van de prijs en de omvang van de verhandelde hoeveelheid op de markt.
De soort marktvorm wordt bepaald door de mate van concurrentie, de mate van marktvolkomenheid
en de mate van handelingsvrijheid.
Concurrentiekracht
Als naar verhouding veel bedrijven een product aanbieden, is de concurrentie (mededinging) tussen
de bedrijven groot. Daardoor staan de prijzen vaak onder druk. Als er minder onderneming op een
consumentenmarkt werkzaam zijn, neemt hun macht toe. Dit kan leiden tot prijsopdrijving.
Voorbeelden zijn monopolies waar één aanbieder de markt grotendeels beheerst en oligopolies
waar relatief weinig aanbieders de markt verdelen.
Er bestaan ook markten waar de afnemers de macht hebben. Voorbeelden zijn monopsonisten waar
één vrager de markt grotendeels beheerst en oligopsonisten.
Als er op een markt één of weinig vragers tegenover één of weinig aanbieders staan, is er sprake van
de marktvorm onderhandeling.
Marktvolkomenheid
Heterogene goederen zijn niet-identieke goederen, zoals snoep. Bij een homogeen goed, zoals
superbenzine, is het product in de ogen van afnemers identiek of gelijkwaardig.
Als er sprake is van heterogene aanbieding biedt elk bedrijf het product op zijn eigen manier aan. Bij
homogene aanbieding biedt elk bedrijf het product op precies dezelfde manier aan.
Van een transparante markt is sprake als kopers en verkopers de hele markt kunnen overzien. In dat
geval weten vragers en aanbieders welke kwaliteit goederen, waar en tegen welke prijs worden
gevraagd en aangeboden.
Een markt is volkomen als homogene goederen op een homogene en doorzichtige manier worden
verhandeld. Een markt is onvolkomen als er sprake is van heterogene goederen of van goederen die
op een heterogene of ondoorzichtige manier worden verhandeld.
