Recht les 1
- Wat is recht?
- Waarom is recht belangrijk voor IVK
- Rechtsgebieden onderscheiden naar rol overheid en naar onderwerp
Wat is Recht:
- Dat ieder krijgt wat hem of haar toekomt.
- Wat in overeenstemming is met wat goed is.
- De mogelijkheid voor iedereen om niet beperkt te worden in gelukkig zijn.
1. Regels die door de overheid zijn vastgesteld en gehandhaafd kunnen worden.
2. Regelt veel verhoudingen tussen mensen onderling en tussen mensen en de overheid.
3. Geldend op een bepaald moment in de samenleving.
Stel: de Tweede Kamer neemt een wet aan die bepaalt dat ouders hun kind mogen doden.
Is deze wet recht? Nee, onrecht omdat het niet rechtvaardig is dat iemand anders kan beslissen of
het kind mag leven of niet. *overeenstemming met wat goed is* voelt niet goed dus niemand
accepteert.
Indeling van het recht:
- Onderscheid naar rol van de overheid
- Onderscheid naar onderwerp
Onderscheid naar rol overheid
- Publiekrecht;
Overheid – burger
Overheidsorganisatie
- Privaatrecht;
Burgers tegenover elkaar
Onderscheid naar onderwerp
4 rechtsgebieden:
- Staatsrecht: staatsinrichting en grondrechten (wat hebben wij in de staat aan organen,
politie/koning/1e 2e kamer maar ook privacy en vrijheid van meningsuiting)
- Bestuursrecht: alles waarbij je een brief/mail krijgt wat je mag of krijgt (vergunning,
subsidies, belastingaangifte)
- Strafrecht: misdaden, criminaliteit.
- Burgerlijk recht: rechten die je als burger ten opzichte van een ander burger kan hebben
(bedrijven zijn ook burgers)
Alles samengevoegd:
Publiekrecht:
- Strafrecht
- Bestuursrecht
- Staatsrecht
Privaatrecht:
- Burgerlijk recht
,Recht les 2
Onderscheid naar materieel en formeel
Materieel recht: (wat)
- Beschrijft de rechten en plichten van mensen en instellingen
Geboden
Verboden
Wat is de consequentie
Dit zijn inhoudelijke regels.
Formeel recht: (hoe)
- Procesrecht
Wat gaat er gebeuren als een regel van materieel recht geschonden wordt?
Wat kun je doen als je het niet eens bent met straf/uitspraak
Procedureregels/handhavingsregels
Rechtsbronnen: (waar kun je het recht vinden)
- Wet
- Jurisprudentie = uitspraken van de rechter, opvatting van moeilijke woorden in de wet
- Internationale verdragen
Wet:
- Een aantal wetten staat in de wettenbundel
- Een groot aantal andere niet!
- Gemaakt door de Tweede Kamer of, op lokaal niveau door de gemeenteraad
Jurisprudentie:
- Uitspraken van de hoogste rechters
- Uitleg/interpretatie van rechters
- Eenzelfde werking als algemene rechtsregels
Internationale verdragen
Verdrag= internationale overeenkomst tussen 2 of meer staten. (voor Nederland vooral Europese
regels belangrijk!)
Nederland = rechtsstaat
De overheid (uitvoerende macht) mag nooit iets doen als de volksvertegenwoordiging (wetgevende
macht, Tweede Kamer) daartoe niet een bevoegdheid heeft gegeven. De rechter (rechtsprekende
macht) moet oordelen als de burger het niet eens is met de overheid.
,Recht les 3
Wetsartikelen zoeken in de bundel
Wetsartikelen noteren
Wetsartikelen toepassen op een eenvoudige casus
Zoeken in de bundel:
Zoekmethoden
1.Trefwoorden: trefwoordenregister achter in bundel.
- Geen verwijzing naar een paginanummer. Maar naar Romeinse cijfers
- Een trefwoordenregister met juridische begrippen
- Verwijzing naar artikel en deel van bundel
- Let op: lees altijd het artikel waarnaar verwezen wordt!!!
Vb. rijbewijs plicht XI13, art 107 e.v.
Naar hoofdstuk XI en dan artikel 13, daar staat een bladzijde bij. Naar die bladzijde gaan en dan
zoeken naar artikel nummer.
e.v.: en verder; dus 108 ook enz.
Boven aan de pagina: wegenverkeerswet
Romeinse cijfers staan op pagina XI met daarin de hoofdstukken voor de publieke en private
wetbundel
c.a. cum anexies: achter deze pagina staan allerlei wetten die verband houden met het wetboek van
strafrecht
2.Systematische methode: je moet dan al wat meer inzicht hebben over hoe een wet is opgebouwd.
- Kijken naar opbouw van wet
- Kennis van recht nodig!
Je gaat naar de inhoudsopgaven, je ziet dat het dan is onderverdeeld in boeken, en deze zijn
onderverdeeld in titels, en deze kan weer afdelingen bevatten.
Wettenbundel
- Tweedelen
- Onderverdeling
Categorieën: verkorte inhoud romeinse cijfers
Daarachter verschillende regelingen
Noteren wetsartikelen (1)
- Algemeen
Art. [nr]lid[nr]sub[nr/letter][naam wet]
Lid: de nummers -1.-2.
Sub: delen die een zin afmaken. (a. b. c. )
Vb: art 107 lid 2 sub b wvw (:wegen verkeerswet)
- Wet: afkorting
Op pagina XXXI afkortingen van de wetten.
Noteren van artikelen (2)
- Hoe hoog is een geldboete van de 3e categorie
, Geldboete categorieën: XI.1 art. 23
Art. 23 wetboek van strafrecht
Nummer 4 (lid)
Dus. Art. 23 lid 4 Wetboek van Strafrecht
Het kan ook zo zijn dat het nog verder gespecificeerd is met een zogenoemde ‘sub’ en/ of
ten…. Ste
Bijv.: art. 9 lid 1 sub a ten 2◦
Noteren van artikelen (3)
Uitzonderingen
Algemene wet bestuursrecht
In de verwijzingen moet je de dubbele punten ook opnemen.
Art. 7: 1 algemene wet bestuursrecht (awb)
(7 staat voor hoofdstuk, 1 staat voor artikel) (: er zijn verschillende artikelen 1)
Burgerlijk wetboek
- Verschillende boeken
- Ieder boek kent artikel 1
- Notatie: art. [boeknr]: [art. nr.] lid [nr] BW
- Art 2: 45 BW
Voorin wetboeken, achterin specifieke dingen (alfabetische registers)
- Wat is recht?
- Waarom is recht belangrijk voor IVK
- Rechtsgebieden onderscheiden naar rol overheid en naar onderwerp
Wat is Recht:
- Dat ieder krijgt wat hem of haar toekomt.
- Wat in overeenstemming is met wat goed is.
- De mogelijkheid voor iedereen om niet beperkt te worden in gelukkig zijn.
1. Regels die door de overheid zijn vastgesteld en gehandhaafd kunnen worden.
2. Regelt veel verhoudingen tussen mensen onderling en tussen mensen en de overheid.
3. Geldend op een bepaald moment in de samenleving.
Stel: de Tweede Kamer neemt een wet aan die bepaalt dat ouders hun kind mogen doden.
Is deze wet recht? Nee, onrecht omdat het niet rechtvaardig is dat iemand anders kan beslissen of
het kind mag leven of niet. *overeenstemming met wat goed is* voelt niet goed dus niemand
accepteert.
Indeling van het recht:
- Onderscheid naar rol van de overheid
- Onderscheid naar onderwerp
Onderscheid naar rol overheid
- Publiekrecht;
Overheid – burger
Overheidsorganisatie
- Privaatrecht;
Burgers tegenover elkaar
Onderscheid naar onderwerp
4 rechtsgebieden:
- Staatsrecht: staatsinrichting en grondrechten (wat hebben wij in de staat aan organen,
politie/koning/1e 2e kamer maar ook privacy en vrijheid van meningsuiting)
- Bestuursrecht: alles waarbij je een brief/mail krijgt wat je mag of krijgt (vergunning,
subsidies, belastingaangifte)
- Strafrecht: misdaden, criminaliteit.
- Burgerlijk recht: rechten die je als burger ten opzichte van een ander burger kan hebben
(bedrijven zijn ook burgers)
Alles samengevoegd:
Publiekrecht:
- Strafrecht
- Bestuursrecht
- Staatsrecht
Privaatrecht:
- Burgerlijk recht
,Recht les 2
Onderscheid naar materieel en formeel
Materieel recht: (wat)
- Beschrijft de rechten en plichten van mensen en instellingen
Geboden
Verboden
Wat is de consequentie
Dit zijn inhoudelijke regels.
Formeel recht: (hoe)
- Procesrecht
Wat gaat er gebeuren als een regel van materieel recht geschonden wordt?
Wat kun je doen als je het niet eens bent met straf/uitspraak
Procedureregels/handhavingsregels
Rechtsbronnen: (waar kun je het recht vinden)
- Wet
- Jurisprudentie = uitspraken van de rechter, opvatting van moeilijke woorden in de wet
- Internationale verdragen
Wet:
- Een aantal wetten staat in de wettenbundel
- Een groot aantal andere niet!
- Gemaakt door de Tweede Kamer of, op lokaal niveau door de gemeenteraad
Jurisprudentie:
- Uitspraken van de hoogste rechters
- Uitleg/interpretatie van rechters
- Eenzelfde werking als algemene rechtsregels
Internationale verdragen
Verdrag= internationale overeenkomst tussen 2 of meer staten. (voor Nederland vooral Europese
regels belangrijk!)
Nederland = rechtsstaat
De overheid (uitvoerende macht) mag nooit iets doen als de volksvertegenwoordiging (wetgevende
macht, Tweede Kamer) daartoe niet een bevoegdheid heeft gegeven. De rechter (rechtsprekende
macht) moet oordelen als de burger het niet eens is met de overheid.
,Recht les 3
Wetsartikelen zoeken in de bundel
Wetsartikelen noteren
Wetsartikelen toepassen op een eenvoudige casus
Zoeken in de bundel:
Zoekmethoden
1.Trefwoorden: trefwoordenregister achter in bundel.
- Geen verwijzing naar een paginanummer. Maar naar Romeinse cijfers
- Een trefwoordenregister met juridische begrippen
- Verwijzing naar artikel en deel van bundel
- Let op: lees altijd het artikel waarnaar verwezen wordt!!!
Vb. rijbewijs plicht XI13, art 107 e.v.
Naar hoofdstuk XI en dan artikel 13, daar staat een bladzijde bij. Naar die bladzijde gaan en dan
zoeken naar artikel nummer.
e.v.: en verder; dus 108 ook enz.
Boven aan de pagina: wegenverkeerswet
Romeinse cijfers staan op pagina XI met daarin de hoofdstukken voor de publieke en private
wetbundel
c.a. cum anexies: achter deze pagina staan allerlei wetten die verband houden met het wetboek van
strafrecht
2.Systematische methode: je moet dan al wat meer inzicht hebben over hoe een wet is opgebouwd.
- Kijken naar opbouw van wet
- Kennis van recht nodig!
Je gaat naar de inhoudsopgaven, je ziet dat het dan is onderverdeeld in boeken, en deze zijn
onderverdeeld in titels, en deze kan weer afdelingen bevatten.
Wettenbundel
- Tweedelen
- Onderverdeling
Categorieën: verkorte inhoud romeinse cijfers
Daarachter verschillende regelingen
Noteren wetsartikelen (1)
- Algemeen
Art. [nr]lid[nr]sub[nr/letter][naam wet]
Lid: de nummers -1.-2.
Sub: delen die een zin afmaken. (a. b. c. )
Vb: art 107 lid 2 sub b wvw (:wegen verkeerswet)
- Wet: afkorting
Op pagina XXXI afkortingen van de wetten.
Noteren van artikelen (2)
- Hoe hoog is een geldboete van de 3e categorie
, Geldboete categorieën: XI.1 art. 23
Art. 23 wetboek van strafrecht
Nummer 4 (lid)
Dus. Art. 23 lid 4 Wetboek van Strafrecht
Het kan ook zo zijn dat het nog verder gespecificeerd is met een zogenoemde ‘sub’ en/ of
ten…. Ste
Bijv.: art. 9 lid 1 sub a ten 2◦
Noteren van artikelen (3)
Uitzonderingen
Algemene wet bestuursrecht
In de verwijzingen moet je de dubbele punten ook opnemen.
Art. 7: 1 algemene wet bestuursrecht (awb)
(7 staat voor hoofdstuk, 1 staat voor artikel) (: er zijn verschillende artikelen 1)
Burgerlijk wetboek
- Verschillende boeken
- Ieder boek kent artikel 1
- Notatie: art. [boeknr]: [art. nr.] lid [nr] BW
- Art 2: 45 BW
Voorin wetboeken, achterin specifieke dingen (alfabetische registers)
