TOXICOLOGIE
SAMENVATTING TOXICOLOGIE 1 E MASTER DIERGENEESKUNDE
De toxicologie wordt telkens besproken per orgaanstelsel en daarbij maken we steeds een
opsomming van alle stoffen die daar toxisch op kunnen inwerken.
HUID EN MUCOSA
NITREUZE GASSEN
STOF
Nitreuze gassen (NOx):
- NO2
- NO
- N2O3
- N2O4
Kenmerken:
- Oranje, bruine kleur (kleurloos in pure vorm)
- Zwaarder dan lucht
ETIOLOGIE/BRON
Bronnen:
1. Industrie -> reactie HNO3 met organisch materiaal
2. Verbranding motoren
3. Lekken HNO3 in luchtwassers
4. Onvolledige reductie nitraten (voornamelijk in silo’s)
5. Pens -> reductief milieu
1
,PATHOGENESE
De reactie:
NOx + H2O -> HNO3 of HNO2
Hoe reageert het?
Nitreuze gassen (NOx) + H2O thv mucosae
Salpeterzuur = direct etsend
Salpeterzuur kan ook neerslaan thv gras
Etsing van vooral ademhalingswegen (kaustische werking)
Met alkaliën -> nitrieten (minder belangrijk)
Hoge concentratie -> vasodilatatie
Lage concentratie -> methemoglobine vorming
SYMPTOMEN/LETSELS
Symptomen:
- Irritatie slijmvliezen (tranenvloei, conjunctivitis, rhinitis,…)
- Methemoglobinemie
- Cyanose
- Verstikking
DIAGNOSE/BEHANDELING
Symptomatische therapie!
- Verse lucht voorzien
- AB voor secundaire bronchopneumonie
- Eventueel hartondersteunend met cardiotonica
Na longletsels is therapie niet meer zinvol!
2
,CHLOOR EN CHLOORVERBINDINGEN
STOF
Kenmerken:
- Onzichtbaar
- Geur!
ETIOLOGIE/BRON
Bronnen:
- Desinfectantia (zwembaden, koeltanks,…)
- Industrie (chloorgas Cl2)
Dosering is dus zeer belangrijk bij het gebruik van chloor want bij een te hoge dosering kan
het gebeuren dat de toxische chloorgassen vrijkomen.
TOXICITEIT
Chloor is sterk oxidatief!
Gaat zuurstof inbrengen of waterstof onttrekken
PATHOGENESE
Wat doet chloor na inhalatie?
- Lokaal:
Oxidatief -> HCl -> etsend op mucosa vnl thv ademhalingswegen
- Systemisch:
Resorptie Cl- in bloed -> inhibitie van SH-groepen -> daling celmetabolisme
- GI reactie:
Neerslag Cl2 op voeders -> oxidatie door vocht -> HCl -> schade GI mucosa
3
, SYMPTOMEN/LETSELS
Veroorzaakt door chloorverbindingen:
Fosgeen COCl2
CO HCl
Longirritatie
Beschadiging alveolair epitheel en capillairen
Bronchopneumonie
Yperiet, Lewesiet (mosterdgas)
Werkzaam op longslijmvliezen en huid
Blaasvorming huid, mucosae
Etsing ademhalingsstelsel
Beenmergdepressie
Schade lymfewegen na resorptie
4
SAMENVATTING TOXICOLOGIE 1 E MASTER DIERGENEESKUNDE
De toxicologie wordt telkens besproken per orgaanstelsel en daarbij maken we steeds een
opsomming van alle stoffen die daar toxisch op kunnen inwerken.
HUID EN MUCOSA
NITREUZE GASSEN
STOF
Nitreuze gassen (NOx):
- NO2
- NO
- N2O3
- N2O4
Kenmerken:
- Oranje, bruine kleur (kleurloos in pure vorm)
- Zwaarder dan lucht
ETIOLOGIE/BRON
Bronnen:
1. Industrie -> reactie HNO3 met organisch materiaal
2. Verbranding motoren
3. Lekken HNO3 in luchtwassers
4. Onvolledige reductie nitraten (voornamelijk in silo’s)
5. Pens -> reductief milieu
1
,PATHOGENESE
De reactie:
NOx + H2O -> HNO3 of HNO2
Hoe reageert het?
Nitreuze gassen (NOx) + H2O thv mucosae
Salpeterzuur = direct etsend
Salpeterzuur kan ook neerslaan thv gras
Etsing van vooral ademhalingswegen (kaustische werking)
Met alkaliën -> nitrieten (minder belangrijk)
Hoge concentratie -> vasodilatatie
Lage concentratie -> methemoglobine vorming
SYMPTOMEN/LETSELS
Symptomen:
- Irritatie slijmvliezen (tranenvloei, conjunctivitis, rhinitis,…)
- Methemoglobinemie
- Cyanose
- Verstikking
DIAGNOSE/BEHANDELING
Symptomatische therapie!
- Verse lucht voorzien
- AB voor secundaire bronchopneumonie
- Eventueel hartondersteunend met cardiotonica
Na longletsels is therapie niet meer zinvol!
2
,CHLOOR EN CHLOORVERBINDINGEN
STOF
Kenmerken:
- Onzichtbaar
- Geur!
ETIOLOGIE/BRON
Bronnen:
- Desinfectantia (zwembaden, koeltanks,…)
- Industrie (chloorgas Cl2)
Dosering is dus zeer belangrijk bij het gebruik van chloor want bij een te hoge dosering kan
het gebeuren dat de toxische chloorgassen vrijkomen.
TOXICITEIT
Chloor is sterk oxidatief!
Gaat zuurstof inbrengen of waterstof onttrekken
PATHOGENESE
Wat doet chloor na inhalatie?
- Lokaal:
Oxidatief -> HCl -> etsend op mucosa vnl thv ademhalingswegen
- Systemisch:
Resorptie Cl- in bloed -> inhibitie van SH-groepen -> daling celmetabolisme
- GI reactie:
Neerslag Cl2 op voeders -> oxidatie door vocht -> HCl -> schade GI mucosa
3
, SYMPTOMEN/LETSELS
Veroorzaakt door chloorverbindingen:
Fosgeen COCl2
CO HCl
Longirritatie
Beschadiging alveolair epitheel en capillairen
Bronchopneumonie
Yperiet, Lewesiet (mosterdgas)
Werkzaam op longslijmvliezen en huid
Blaasvorming huid, mucosae
Etsing ademhalingsstelsel
Beenmergdepressie
Schade lymfewegen na resorptie
4
